2026 ജനുവരി 9-ന്, ഗവൺമെന്റ് വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധങ്ങൾ രാജ്യത്തെ പിടിച്ചുകുലുക്കുമ്പോഴും, സോഷ്യൽ നെറ്റ്വർക്കിംഗ് വെബ്സൈറ്റായ X (മുമ്പ് ട്വിറ്റർ) ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക പതാക ഇമോജിക്ക് പകരം വിപ്ലവത്തിനു മുമ്പുള്ള സിംഹ-സൂര്യ ചിഹ്നം (ഷിർ-ഒ-ഖുർഷിദ്) ഉപയോഗിച്ചു.
ഇറാനിയൻ രാജാക്കന്മാരോ ഷഹെൻഷാമാരോ നൂറ്റാണ്ടുകളായി സിംഹത്തിന്റെയും സൂര്യന്റെയും ചിഹ്നം അവരുടെ അധികാരത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. 1979-ലെ ഇറാനിലെ ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവത്തിനുശേഷം, രാജ്യത്തിന്റെ പതാകയിൽ പുതിയൊരു ചിഹ്നം ഉപയോഗിച്ച് ഇത് മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചു. നാല് ചന്ദ്രക്കലകളും ഒരു മധ്യ ലംബ രേഖയും ചേർന്നതാണ് നിലവിലെ ചിഹ്നം. ദി വീക്ക് ന്യൂസ് മാഗസിൻ പ്രകാരം, ദൈവം എന്നർത്ഥം വരുന്ന "അല്ലാഹു" എന്ന അറബി പദത്തിന്റെ ശൈലീകൃത കാലിഗ്രാഫിക് വിവർത്തനം.
രസകരമെന്നു പറയട്ടെ, സിംഹവും സൂര്യനും ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതാകയിലും ഇടം നേടിയിരുന്നു. തുടക്കത്തിൽ തോന്നുന്നത്ര അതിശയിക്കാനില്ല. മുഗളന്മാർ തുർക്കോ-പേർഷ്യൻ പാരമ്പര്യത്തിൽപ്പെട്ട തിമൂർ അല്ലെങ്കിൽ ടാമർലെയ്ൻ വംശത്തിൽ നിന്നുള്ള തിമൂറിഡുകൾ ആയിരുന്നു.
റോബർട്ട് ലെറോയ് കാൻഫീൽഡ് എഡിറ്റ് ചെയ്ത തുർക്കോ-പേർഷ്യ ഇൻ ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ പെർസ്പെക്റ്റീവ് എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: “ഇപ്പോൾ കിഴക്കൻ ഇറാനിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നിടത്ത് എ.ഡി. ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലും പത്താം നൂറ്റാണ്ടിലും വികസിച്ച ഇസ്ലാമിക സംസ്കാരം പടിഞ്ഞാറൻ, തെക്കൻ, മധ്യേഷ്യയിലെ മിക്ക മുസ്ലീങ്ങളിലും കാര്യമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തേണ്ടതായിരുന്നു. പേർഷ്യൻവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട തുർക്കി മുസ്ലീം ഭരണാധികാരികളുടെ രക്ഷാകർതൃത്വത്തിൽ, സംസ്കാരം പടിഞ്ഞാറോട്ട് മെഡിറ്ററേനിയനിലേക്കും കിഴക്ക് ഇന്ത്യയിലേക്കും വ്യാപിച്ചു. എ.ഡി. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ, തുർക്കോ-പേർഷ്യ ഈ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഇസ്ലാമിക ജീവിതത്തിന്റെയും ചിന്തയുടെയും ഒരു വ്യതിരിക്തമായ വകഭേദത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു, പ്രത്യേകിച്ച് വരേണ്യവർഗത്തിൽ, എന്നാൽ അതിനുശേഷം പ്രാദേശിക വകഭേദങ്ങൾ ഉയർന്നുവരാൻ തുടങ്ങി.”
എന്നാൽ സിംഹ-സൂര്യൻ ചിഹ്നം തുർക്കോ-പേർഷ്യൻ പാരമ്പര്യത്തേക്കാൾ പഴക്കമുള്ളതാണ്. ടൈഗ്രിസിനും യൂഫ്രട്ടീസ് നദികൾക്കുമിടയിലുള്ള പുരാതന മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിലാണ് ഇത് ആരംഭിച്ചത്.
ഇല്യൂമിനേറ്റിംഗ് ആൻ എമ്പയർ: സോളാർ സിംബലിസംസ് ഇൻ മുഗൾ ആർട്ട് ആൻഡ് ആർക്കിടെക്ചർ എന്ന കൃതിയിൽ റോബിൻ തോമസ് ഇങ്ങനെ പറയുന്നു, "സിംഹത്തിന്റെ ചിഹ്നവും സൂര്യനുമായുള്ള അതിന്റെ ബന്ധവും പുരാതന മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിൽ നിന്ന് ഗവേഷകർക്ക് കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, അതേസമയം സൂര്യൻ ഏറ്റവും ശക്തമായിരിക്കുന്ന വർഷത്തിൽ (ജൂലൈ 22 നും ഓഗസ്റ്റ് 22 നും ഇടയിൽ) സിംഹത്തിന്റെ (അല്ലെങ്കിൽ ലിയോ) വീട് വീഴുന്ന രാശിചക്രത്തിലും ഈ ചിഹ്നം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, പേർഷ്യയിലും ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലും രാജകീയതയുടെ പുരാതന പ്രതീകമായിരുന്നു സിംഹം. എന്നിരുന്നാലും, ഈ കേസുമായി കൂടുതൽ പ്രസക്തമായി, ഈ മോട്ടിഫ് തിമൂറിന്റെ കാലത്തും ഉപയോഗിച്ചതായി അറിയപ്പെടുന്നു, അവിടെ സിംഹങ്ങളുടെ രൂപങ്ങൾ ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാനിലെ ഷഹർ-ഇ സബ്സിലെ അക് സരായ് കൊട്ടാരത്തിന്റെ സ്പാൻഡ്രൽ അലങ്കരിച്ചു.
തോമസ് കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു, "1615-1619 കാലഘട്ടത്തിൽ ജഹാംഗീറിന്റെ മുഗൾ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് സർ തോമസ് റോയുടെ ബ്രിട്ടീഷ് പ്രതിനിധി സംഘത്തിലെ അംഗമായ എഡ്വേർഡ് ടെറി തന്റെ പുസ്തകത്തിൽ മുഗൾ സാമ്രാജ്യ പതാകയുടെ ഒരു രേഖാചിത്രവും "സൂര്യന്റെ ശരീരത്തെ നിഴൽ വീഴ്ത്തുന്ന ഒരു സിംഹമായ മഹാനായ മുഗളന്റെ രാജകീയ പതാക" എന്ന വിവരണവും നൽകി.
പരിസ്ഥിതി ചരിത്രകാരനായ മഹേഷ് രംഗരാജൻ തന്റെ എൻവയോൺമെന്റൽ ഇഷ്യൂസ് ഇൻ ഇന്ത്യ എ റീഡർ എന്ന പുസ്തകത്തിൽ എഴുതുന്നു, "സാമ്രാജ്യത്വ പതാകയിൽ ഒരു സിംഹവും ഉദയസൂര്യനും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് തോമസ് റോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു (വെൽച്ച് 1986). വിൻഡ്സർ കാസിലിലെ റോയൽ ലൈബ്രറിയിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന അബ്ദുൾ ഹമീദ് ലാത്തറിയുടെ പാദ്ഷഹ്നാമയിൽ നിന്നുള്ള പയാഗ് വരച്ച ഒരു പെയിന്റിംഗ്, ഷാജഹാന്റെ ഭരണകാലത്തിന്റെ ചരിത്രരേഖ, 1631-ൽ നാസിരി ഖാന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഷാജഹാന്റെ സൈന്യം ഡെക്കാനിലെ ഖണ്ഡഹാർ ഉപരോധിക്കുന്നതിനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. സാമ്രാജ്യത്വ പതാകകൾ കടും ചുവപ്പ് നിറത്തിലുള്ള പതാകകളാണ്, അവയിൽ ഓരോന്നിലും ഒരു പാസന്റ് സിംഹവും പിന്നിൽ ഒരു ഉദയസൂര്യനും ഉള്ള പച്ച അതിർത്തികളുണ്ട്. 1655-ൽ കാശ്മീരി ചിത്രകാരനായ ഷാജഹാന്റെ രാജകീയ സംസ്കരണക്കാരുടെ മറ്റൊരു പദ്ഷാനാമ പെയിന്റിംഗിൽ, പച്ചനിറത്തിലുള്ള ഒരു വയലും, ഓരോന്നിലും ഒരു സിംഹവും അതിന്റെ പിന്നിൽ സൂര്യനും ഉദിക്കുന്നതായി വ്യക്തമായി കാണാം. ഈ പ്രതീകാത്മകത പുരാതനമാണ്, പഴയ പേർഷ്യൻ പ്രതിച്ഛായകളിൽ ഇത് സാധാരണമായിരുന്നു;
തോമസിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ജഹാംഗീറിന്റെ കാലഘട്ടം മുതൽ സാമ്രാജ്യത്വ മുഗൾ പതാകയിൽ സിംഹത്തിന്റെയും സൂര്യന്റെയും രൂപം പ്രകടമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. "പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ, സാമ്രാജ്യത്വ പതാകകൾ അക്ബറിന്റെ കാലത്തെ മുഗൾ പതാകകളുടെ വിവരണങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടാൻ തുടങ്ങുന്നു, അതിൽ ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള പതാകയിൽ തിളങ്ങുന്ന സൂര്യന്റെ ചിഹ്നം മാത്രമേ അടങ്ങിയിരുന്നുള്ളൂ," അദ്ദേഹം എഴുതുന്നു.
ഇറാനിൽ, ഷിർ-ഒ-ഖുർഷിദ് 1979 വരെ ഉപയോഗിച്ചുപോന്നു. എന്നാൽ അത് വീണ്ടും ഇറാന്റെ പ്രതീകമായി മാറുമോ എന്ന് ജൂറി ഇപ്പോഴും തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, വന്യജീവികളും ആകാശഗോളങ്ങളും ജനങ്ങളെയും മനുഷ്യ സംസ്കാരങ്ങളെയും എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നുവെന്നും പലപ്പോഴും സമയത്തെ തന്നെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നുവെന്നും ചിൻഹം കാണിച്ചു തരുന്നു.