ഇന്ത്യയുടെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളിലും തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ സജീവമായിക്കഴിഞ്ഞു. ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ശക്തമായ മഴ പെയ്യുന്നത് പലയിടങ്ങളിലും പ്രളയസമാനമായ സാഹചര്യങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നുണ്ട്. എങ്കിലും രാജ്യത്തെ ജലസംഭരണികളിലെ സ്ഥിതി കൂടുതൽ ആശങ്കാജനകമായി തുടരുകയാണ്.
സെൻട്രൽ വാട്ടർ കമ്മീഷന്റെ (CWC) ഏറ്റവും പുതിയ പ്രതിവാര ബുള്ളറ്റിൻ പ്രകാരം, 2026 ജൂലൈ 2 വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച് രാജ്യത്തെ 166 പ്രധാന ജലസംഭരണികളിലായി ആകെ 47.725 ബില്യൺ ക്യൂബിക് മീറ്റർ (BCM) വെള്ളം മാത്രമാണ് ലഭ്യമായിട്ടുള്ളത്. ഈ ജലസംഭരണികളുടെ ആകെ സംഭരണ ശേഷിയായ 183.565 ബില്യൺ ക്യൂബിക് മീറ്ററിന്റെ 26 ശതമാനം മാത്രമാണിത്.
കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇതേ കാലയളവിൽ ലഭ്യമായിരുന്ന വെള്ളത്തിന്റെ അളവുമായി (78.077 BCM) താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഇത് വെറും 61.13 ശതമാനം മാത്രമാണ്. കൂടാതെ, കഴിഞ്ഞ പത്ത് വർഷത്തെ ശരാശരി സംഭരണ നിരക്കിനേക്കാൾ (48.402 BCM) 1.4 ശതമാനം കുറവാണിത്.
ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ, സാധാരണ നിലയിൽ നിന്നുള്ള 1.4 ശതമാനത്തിന്റെ ഈ കുറവ് നിസ്സാരമായി തോന്നാം. എന്നാൽ, മൺസൂൺ രാജ്യത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളിലും ഇതിനകം എത്തിയ, ജലസംഭരണികൾ അതിവേഗം നിറയാൻ തുടങ്ങേണ്ട ഒരു സമയത്താണ് ഈ കുറവ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ, ജലനിരപ്പ് സാധാരണയേക്കാൾ താഴെയായി തുടരുന്നത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് മഴയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വിതരണം ഇപ്പോഴും അസമമാണെന്നും പല പ്രധാന ജലസംഭരണ മേഖലകളിലും (Catchment areas) ആവശ്യത്തിന് മഴ ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നുമാണ്.
സെൻട്രൽ വാട്ടർ കമ്മീഷന്റെ (CWC) കണക്കനുസരിച്ച്, ഇന്ത്യയിലെ 166 പ്രധാന ജലസംഭരണികളിൽ 69 എണ്ണത്തിലെ ജലസംഭരണം സാധാരണ നിലയുടെ 80 ശതമാനമോ അതിൽ താഴെയോ ആയി കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ 34 ജലസംഭരണികളിലെ സ്ഥിതി അതീവ ഗുരുതരമാണ്; ഇവിടെ സാധാരണ സംഭരണശേഷിയുടെ 50 ശതമാനമോ അതിൽ താഴെയോ മാത്രമേ വെള്ളമുള്ളൂ. ഏറ്റവും മോശം അവസ്ഥയിലുള്ള ജലസംഭരണികളിൽ ബിഹാറിലെ ചന്ദൻ ഡാം (1.86 ശതമാനം), ഒഡീഷയിലെ രംഗാലി (3.15 ശതമാനം), കർണാടകയിലെ ആൽമട്ടി (10.35 ശതമാനം), തുംഗഭദ്ര (15.80 ശതമാനം) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഭീമ-ഉജ്ജൈനി ജലസംഭരണി, തമിഴ്നാട്ടിലെ അലിയാർ ജലസംഭരണി, ഉത്തർപ്രദേശിലെ മൗദാഹ ജലസംഭരണി എന്നിവയിലെ ജലനിരപ്പ് സാധാരണ സംഭരണവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ പൂജ്യം (0) ശതമാനത്തിൽ എത്തിനിൽക്കുകയാണ്.
2026 ജൂലൈ 2-ലെ CWC ബുള്ളറ്റിൻ പ്രകാരം 13 സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ജലസംഭരണികളിലെ ജലശേഖരം 10 വർഷത്തെ ശരാശരിയേക്കാൾ (സാധാരണ നില) താഴെയാണ്. ഹിമാചൽ പ്രദേശ്, പഞ്ചാബ്, ബിഹാർ, ജാർഖണ്ഡ്, മേഘാലയ, മിസോറാം, നാഗാലാൻഡ്, ഒഡീഷ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, കർണാടക, കേരളം, തമിഴ്നാട്, തെലങ്കാന എന്നിവയാണ് ഈ സംസ്ഥാനങ്ങൾ.
ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആശങ്കയുണ്ടാക്കുന്നത് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളായ കർണാടക, കേരളം, തമിഴ്നാട്, തെലങ്കാന എന്നിവടങ്ങളിലെ സ്ഥിതിയാണ്; ഇവിടെ ജലസംഭരണികളിലെ ജലനിരപ്പ് സാധാരണയേക്കാൾ 16 മുതൽ 46 ശതമാനം വരെ താഴെയാണ്. കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിൽ ജാർഖണ്ഡ്, ഒഡീഷ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, മിസോറാം, നാഗാലാൻഡ് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും സാധാരണയേക്കാൾ വളരെ കുറഞ്ഞ ജലസംഭരണമാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ, പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ സാധാരണയേക്കാൾ ഏകദേശം 62 ശതമാനവും, മിസോറാമിൽ 54 ശതമാനവും, കർണാടകയിൽ 46 ശതമാനവും, ഒഡീഷയിൽ 19 ശതമാനവും കുറവ് ജലസംഭരണം മാത്രമാണുള്ളത്.
കമ്മീഷന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വരും ആഴ്ചകളിൽ ഈ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ജലസംഭരണ മേഖലകളിൽ ആവശ്യത്തിന് മഴ ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ജലസേചനം, കുടിവെള്ള വിതരണം, ജലവൈദ്യുത ഉത്പാദനം എന്നിവയിലുള്ള സമ്മർദ്ദം വർദ്ധിച്ചേക്കാം.
ആശങ്ക ഉയർത്തുന്ന നദീതടങ്ങൾ
നദീതടങ്ങളിൽ കൃഷ്ണ, കാവേരി, മഹാനദി, പെന്നാർ എന്നിവയ്ക്കിടയിലൂടെ കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകുന്ന നദികൾ, ബ്രാഹ്മണി-ബൈതരാണി, ബരാക് തുടങ്ങിയവയും താപിക്കും താദ്രിക്കും ഇടയിലും താദ്രി മുതൽ കന്യാകുമാരി വരെയും പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന നദികളുമാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആശങ്കയുണ്ടാക്കുന്നത്.
സി.ഡബ്ല്യു.സി (CWC) ഈ നദീതടങ്ങളെയെല്ലാം "ന്യൂനതയുള്ളവ" (deficient) എന്നാണ് തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നത്; അതായത് ഇവിടങ്ങളിലെ ജലസംഭരണികളിലെ ജലശേഖരം സാധാരണയേക്കാൾ 20 മുതൽ 60 ശതമാനം വരെ കുറവാണ്. എങ്കിലും, ഇത്തവണ രാജ്യത്തെ ഒരു നദീതടത്തെയും "അതീവ ഗുരുതരം" (severely deficient) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല എന്നത് ആശ്വാസകരമാണ്.
ഈ നദീതടങ്ങളിൽ സാധാരണയേക്കാൾ മികച്ച സാഹചര്യം
നേരെമറിച്ച്, ഗംഗ, നർമ്മദ, മഹാനദി, ഗോദാവരി, മഹി, താപി, സബർമതി, പെന്നാർ, പെന്നാറിനും കന്യാകുമാരിക്കുമിടയിൽ കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകുന്ന നദികൾ, കച്ച്-സൗരാഷ്ട്ര, ലൂണി മേഖലകളിൽ പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന നദികൾ എന്നിവയുടെ തടങ്ങളിലെ ജലസംഭരണം സാധാരണ നിലയേക്കാൾ മികച്ചതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
അതേസമയം സിന്ധു, ബ്രഹ്മപുത്ര, സുബർണ്ണരേഖ നദീതടങ്ങളിലെ സ്ഥിതി സാധാരണ നിലയോട് അടുത്താണ്. ഈ നദീതടങ്ങളുടെ ക്യാച്ച്മെന്റ് ഏരിയകളിൽ മൺസൂൺ മഴ താരതമ്യേന നന്നായി ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും ജലസംഭരണികളിലെ ജലനിരപ്പ് ശരാശരിക്ക് അടുത്തോ അതിനുമുകളിലോ ആണെന്നാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യയിലെ മൂന്നിൽ രണ്ട് ജില്ലകളിലും സാധാരണയേക്കാൾ കുറഞ്ഞ മഴ
ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പിന്റെ (IMD) ജൂലൈ 2 വരെയുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം രാജ്യത്തെ 741 ജില്ലകളിൽ 325 എണ്ണം (44 ശതമാനം) മഴക്കുറവുള്ള (deficient) വിഭാഗത്തിലും, 165 എണ്ണം (22 ശതമാനം) കടുത്ത മഴക്കുറവുള്ള (severe-deficient) വിഭാഗത്തിലുമാണ്. അതായത് ഇന്ത്യയിലെ ഏകദേശം 66 ശതമാനം ജില്ലകളിലും സാധാരണ ലഭിക്കേണ്ടതിനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ മഴയാണ് ലഭിച്ചത്.
ഇതിന് വിപരീതമായി, 30 ജില്ലകളിൽ (4 ശതമാനം) അതിശക്തമായ മഴയും (excess), 60 ജില്ലകളിൽ (8 ശതമാനം) സാധാരണയിൽ കൂടുതൽ മഴയും, 156 ജില്ലകളിൽ (21 ശതമാനം) സാധാരണ മഴയും രേഖപ്പെടുത്തി. രണ്ട് ജില്ലകളിൽ മഴയൊന്നും ലഭിച്ചില്ല, മൂന്ന് ജില്ലകളിലെ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമായിരുന്നില്ല.
സംസ്ഥാന തലത്തിൽ, ഉത്തർപ്രദേശിലെ 75-ൽ 57 ജില്ലകളും, ബിഹാറിലെ 38-ൽ 34 ജില്ലകളും, ഒഡീഷയിലെ 30-ൽ 22 ജില്ലകളും, തെലങ്കാനയിലെ 33-ൽ 24 ജില്ലകളും, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ 36-ൽ 27 ജില്ലകളും, ജാർഖണ്ഡിലെ 24-ൽ 23 ജില്ലകളും, അസമിലെ 35-ൽ 25 ജില്ലകളും, മധ്യപ്രദേശിലെ 55-ൽ 31 ജില്ലകളും, ഛത്തീസ്ഗഡിലെ 33-ൽ 32 ജില്ലകളും സാധാരണയേക്കാൾ കുറവോ വളരെ കുറവോ മഴ ലഭിച്ച വിഭാഗത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്.
അതേസമയം, തമിഴ്നാട്ടിലെ ഭൂരിഭാഗം ജില്ലകളിലും സാധാരണ നിലയിലോ അതിനുമുകളിലോ മഴ രേഖപ്പെടുത്തി. രാജസ്ഥാനിലെയും പഞ്ചാബിലെയും പല ജില്ലകളിലും സാധാരണയോ അതിൽ കൂടുതലോ മഴ ലഭിച്ചു. രാജ്യമൊട്ടാകെ മൺസൂണിന്റെ പുരോഗതി വേഗത്തിലാണെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുമെങ്കിലും, അതിന്റെ വിതരണം ഇപ്പോഴും തികച്ചും ഒരുപോലെയല്ലെന്നാണ് ഈ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ് സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)