കടലിലെ പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യം: വില്ലൻ ഭക്ഷണ-പാനീയ പാക്കറ്റുകളെന്ന് പഠനം

ആഗോള ജനസംഖ്യയുടെ 86 ശതമാനത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഏഴ് ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾ, ഒൻപത് സമുദ്ര സംവിധാനങ്ങൾ, 13 പ്രാദേശിക കടലുകൾ, 112 രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവടങ്ങളിലെല്ലാം സമുദ്രത്തിലെ പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളിൽ സിംഹഭാഗവും ഭക്ഷണ-പാനീയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്ലാസ്റ്റിക്കുകളാണ്.

2026 മേയ് 20-ന് 'വൺ എർത്ത്' (One Earth) ജേണലിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പഠനമനുസരിച്ച്, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള തീരദേശ പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളിൽ ഭക്ഷണ-പാനീയ പ്ലാസ്റ്റിക്കുകളാണ് ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ളത്. പഠനം നടത്തിയ 93 ശതമാനം രാജ്യങ്ങളിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാണപ്പെടുന്ന മൂന്ന് പ്രധാന മാലിന്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്ലാസ്റ്റിക് ബാഗുകളും (39 ശതമാനം), സിഗരറ്റ് അവശിഷ്ടങ്ങളുമാണ് (38 ശതമാനം) ഇതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയുള്ളത്.

കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ, പകുതിയിലധികം രാജ്യങ്ങളിലും പ്ലാസ്റ്റിക് ഭക്ഷണ പാക്കറ്റുകൾ, അടപ്പുകൾ/മൂടികൾ, പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികൾ എന്നിവയാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കണ്ടെത്തിയ വ്യക്തിഗത മാലിന്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ മുൻനിരയിലുള്ളത്.

യുകെയിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് പ്ലിമൗത്തിലെ മാക്സ് റിച്ചാർഡ് കെല്ലിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഗവേഷകരാണ് ഈ പഠനം നടത്തിയത്. 5,300-ലധികം തീരദേശ സർവേകളും 'മോണ്ടെ കാർലോ വിശകലനവും' (Monte Carlo analysis) സംയോജിപ്പിച്ച്, റാങ്കിംഗ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു പുതിയ രീതിയിലൂടെയാണ് സമുദ്രത്തിലെ മാലിന്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കൃത്യമായ ഈ ആഗോള വിലയിരുത്തൽ ഇവർ തയ്യാറാക്കിയത്.

വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് വിശകലനം ചെയ്തപ്പോൾ, ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാണപ്പെടുന്ന ആദ്യ മൂന്ന് സ്ഥാനങ്ങളിൽ 22 തരം പ്ലാസ്റ്റിക് വസ്തുക്കൾ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതായി കണ്ടെത്തി. ഇതിൽ ഭക്ഷണ പാക്കറ്റുകളാണ് ഏറ്റവും മുന്നിൽ. പഠനവിധേയമാക്കിയ 112 രാജ്യങ്ങളിൽ 53 ശതമാനത്തിലും, 355 വ്യക്തിഗത പഠനങ്ങളിൽ 45 ശതമാനത്തിലും ആദ്യ മൂന്ന് സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇവയുണ്ടായിരുന്നു. പ്ലാസ്റ്റിക് അടപ്പുകളാണ് രണ്ടാം സ്ഥാനത്ത് (51 ശതമാനം രാജ്യങ്ങളിലും 38 ശതമാനം പഠനങ്ങളിലും). തൊട്ടുപിന്നാലെ പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികൾ (51 ശതമാനം രാജ്യങ്ങളിലും 34 ശതമാനം പഠനങ്ങളിലും), പ്ലാസ്റ്റിക് ബാഗുകൾ (40 ശതമാനം രാജ്യങ്ങളിലും 26 ശതമാനം പഠനങ്ങളിലും), സിഗരറ്റ് അവശിഷ്ടങ്ങൾ (38 ശതമാനം രാജ്യങ്ങളിലും 35 ശതമാനം പഠനങ്ങളിലും), മത്സ്യബന്ധന-കപ്പൽ ഗതാഗത ഉപകരണങ്ങൾ (34 ശതമാനം രാജ്യങ്ങളിലും 31 ശതമാനം പഠനങ്ങളിലും) എന്നിവയുമുണ്ട്.

ഭക്ഷണ-പാനീയ പ്ലാസ്റ്റിക്കുകൾ, പ്ലാസ്റ്റിക് ബാഗുകൾ, സിഗരറ്റ് അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ആഗോള തീരങ്ങളെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മലിനമാക്കുന്നതെന്ന് ഈ വിശകലനം വ്യക്തമാക്കുന്നു. പഠനം നടത്തിയ 93 ശതമാനം രാജ്യങ്ങളിലും ആദ്യ മൂന്ന് സ്ഥാനങ്ങളിലുള്ള പ്രധാന മലിനീകരണ വസ്തുക്കൾ ഭക്ഷണ-പാനീയ പ്ലാസ്റ്റിക്കുകളാണ്. ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനസംഖ്യയുള്ള അഞ്ച് രാജ്യങ്ങളായ ഇന്ത്യ, ചൈന, യു.എസ്, ഇന്തോനേഷ്യ, പാകിസ്താൻ എന്നിവയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

ദേശീയ, പ്രാദേശിക, ആഗോള തലങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാണപ്പെടുന്ന മാലിന്യങ്ങൾ ഏതൊക്കെയാണെന്ന് ഈ പഠനം ആദ്യമായി കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയുന്നു. പ്ലാസ്റ്റിക് മലിനീകരണത്തിനെതിരെയുള്ള ഇടപെടലുകളിൽ എവിടെയാണ് മുൻഗണന നൽകേണ്ടതെന്നും ഏത് തരം പ്ലാസ്റ്റിക് വസ്തുക്കളിലാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കേണ്ടതെന്നും ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. പ്ലാസ്റ്റിക് മലിനീകരണം നേരിടാൻ വ്യവസായ മേഖലയ്ക്കും നയരൂപീകരണ വിദഗ്ദ്ധർക്കും കൃത്യമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്ന നിർണായക തെളിവുകളാണ് ഈ ഗവേഷണം മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്.

"ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 93 ശതമാനം രാജ്യങ്ങളിലും ഭക്ഷണ-പാനീയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്ലാസ്റ്റിക്കുകൾക്കെതിരെ നടപടി സ്വീകരിക്കുക എന്നത് അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള കാര്യമാണെന്നാണ് ഈ ഗവേഷണം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്," എന്ന് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് പ്ലിമൗത്തിലെ ഇന്റർനാഷണൽ മറൈൻ ലിറ്റർ റിസർച്ച് യൂണിറ്റിന്റെ സ്ഥാപകനും തലവനും, ഈ പഠനത്തിന്റെ സഹരചയിതാവുമായ റിച്ചാർഡ് ചാൾസ് തോംസൺ പറഞ്ഞു.

പ്ലാസ്റ്റിക് മലിനീകരണം വെറും മാലിന്യ സംസ്കരണത്തിലൂടെ (waste management) മാത്രം പരിഹരിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഈ പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് മറ്റൊരു സഹരചയിതാവും 'പാർട്ണർഷിപ്പ് ഫോർ പ്ലാസ്റ്റിക്സ് ഇൻ ഇൻഡോനേഷ്യൻ സൊസൈറ്റീസ്' (PISCES) പ്രൊജക്റ്റിന്റെ ഡയറക്ടറുമായ സൂസൻ ജോബ്ലിംഗ് പറഞ്ഞു. ഇന്തോനേഷ്യ ഉൾപ്പെടെ വളരെ വ്യത്യസ്തമായ സാഹചര്യങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെല്ലാം, ഹ്രസ്വകാലം മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരേതരം ഭക്ഷണ-പാനീയ പ്ലാസ്റ്റിക്കുകൾ തന്നെയാണ് തീരദേശ മലിനീകരണത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും വില്ലനാകുന്നത്. പ്ലാസ്റ്റിക് മലിനീകരണം അതിന്റെ ഉറവിടത്തിൽ തന്നെ തടയണമെങ്കിൽ ഉത്പാദനം കുറയ്ക്കൽ, പുനരുപയോഗം, മികച്ച പാക്കേജിംഗ് രൂപകൽപ്പന, ശക്തമായ നയങ്ങൾ തുടങ്ങിയ 'അപ്‌സ്ട്രീം' (ഉറവിട തലത്തിലുള്ള) പരിഹാരങ്ങൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് PISCES പ്രൊജക്റ്റ് തെളിയിക്കുന്നു.

പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള ഇന്തോനേഷ്യയുടെ പോരാട്ടത്തിൽ 'പ്രതീക്ഷയുടെ കേന്ദ്രങ്ങൾ' (hope spots) സൃഷ്ടിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള 38 ലക്ഷം പൗണ്ട് (3.8 million GBP) ചെലവ് വരുന്ന PISCES പ്രൊജക്റ്റിന്റെ ഭാഗമാണ് ഈ പഠനം. ബ്രൂണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടക്കുന്ന ഈ അന്താരാഷ്ട്ര സംരംഭത്തിന് ധനസഹായം നൽകുന്നത് നാച്ചുറൽ എൻവയോൺമെന്റ് റിസർച്ച് കൗൺസിലാണ്.

പ്ലാസ്റ്റിക് ഉത്പാദനത്തിന്റെ അളവും പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണവും തമ്മിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള ബന്ധത്തെ ഈ ഫലങ്ങൾ അടിവരയിടുന്നു. ഉപയോഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തീരദേശ മാലിന്യങ്ങളിൽ ആഗോളതലത്തിൽ കാണുന്ന ഈ സമാനത, യുഎന്നിന്റെ പുതിയ ആഗോള പ്ലാസ്റ്റിക് ഉടമ്പടിയുടെയും (UN Global Plastics Treaty) ദേശീയ തലത്തിലുള്ള കർമ്മ പദ്ധതികളുടെയും കീഴിൽ കൃത്യമായ ഇടപെടലുകൾ നടത്തുന്നതിന് ആവശ്യമായ നിർണായക തെളിവുകൾ നൽകുന്നു എന്ന് പഠനം പറയുന്നു.

പരിസ്ഥിതിയിൽ മാലിന്യമായി കുന്നുകൂടുന്ന വസ്തുക്കൾ ഏതൊക്കെയാണെന്ന് ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ നേരിട്ട് തെളിയിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഈ വസ്തുക്കളെ ഉടമ്പടിയുടെ 'പ്രശ്നക്കാരായതും ഒഴിവാക്കാവുന്നതുമായ പ്ലാസ്റ്റിക് ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ' (problematic and avoidable plastic products) പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കാവുന്നതാണ്.

ഭക്ഷണ-പാനീയ പ്ലാസ്റ്റിക്കുകളുടെ ആഗോള ആധിപത്യം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, വലിയ അളവിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഒറ്റത്തവണ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന (single-use) വസ്തുക്കളുടെ നിർമ്മാണം കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള തന്ത്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഉറവിട തലത്തിലുള്ള നടപടികളുടെ ആവശ്യകതയാണ്. 2060 ഓടെ സമുദ്രങ്ങളിൽ അടിഞ്ഞുകൂടുന്ന ആകെ പ്ലാസ്റ്റിക്കിന്റെ അളവ് 14.5 കോടി (145 ദശലക്ഷം) മെട്രിക് ടണ്ണിലെത്തുമെന്നാണ് പ്രവചനം.

മാലിന്യ സംസ്കരണം കൊണ്ടുമാത്രം പ്ലാസ്റ്റിക് മലിനീകരണമെന്ന വെല്ലുവിളിയെ നേരിടാൻ കഴിയില്ലെന്ന് വ്യക്തമാണ്. ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്കിന്റെ അളവ് കുറയ്ക്കാൻ അടിയന്തര നടപടികൾ ആവശ്യമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, സമൂഹത്തിന് ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത നേട്ടങ്ങൾ നൽകുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്കുകൾ മാത്രം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടെയുള്ള നടപടികൾ ഇതിനായി സ്വീകരിക്കാവുന്നതാണ്.

(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ്: സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)