കാൻസറിന്റെ ആഘാതം രോഗിയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ലെന്നും, ലോകജനസംഖ്യയിലെ 92% ആളുകളെയും ഇത് നേരിട്ടോ അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ അടുത്ത കുടുംബാംഗങ്ങളിലൂടെയോ ബാധിക്കുന്നുണ്ടെന്നും ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ (WHO) പുതിയ റിപ്പോർട്ട് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
2024-ൽ ലോകത്താകെ 2.06 കോടി കാൻസർ കേസുകളും 97 ലക്ഷം മരണങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തിയ സാഹചര്യത്തിൽ, രോഗത്തിൽ നിന്നുള്ള അതിജീവനം എന്നത് വ്യക്തി ജീവിക്കുന്ന ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സാഹചര്യത്തെയും മികച്ച ചികിത്സ ലഭ്യമാകാനുള്ള സൗകര്യത്തെയും ആശ്രയിച്ചാണ് ഇരിക്കുന്നത്.
കുറഞ്ഞ വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ കാൻസർ ബാധിതരുടെ എണ്ണം കുതിച്ചുയരുകയും, അതേസമയം രോഗനിർണ്ണയ-ചികിത്സാ സൗകര്യങ്ങൾ വളരെ പരിമിതമായി തുടരുകയും ചെയ്യുന്നത് ആഗോളതലത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന അസമത്വങ്ങളെ കൂടുതൽ രൂക്ഷമാക്കുന്നു.
ലോകമെമ്പാടുമുള്ള അഞ്ചിൽ ഒരാൾക്ക് അവരുടെ ജീവിതകാലത്തിനിടയിൽ കാൻസർ വരാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് കണക്ക്. എന്നാൽ ഈ രോഗത്തിന്റെ ആഘാതം രോഗനിർണ്ണയം ചെയ്യപ്പെടുന്നവരിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയും (WHO) ഇന്റർനാഷണൽ ഏജൻസി ഫോർ റിസർച്ച് ഓൺ കാൻസറും (IARC) ചേർന്ന് 2026 ജൂലൈ 8-ന് പുറത്തുവിട്ട പുതിയ സംയുക്ത റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, ലോകജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം 92 ശതമാനം ആളുകളും ഒന്നുകിൽ സ്വന്തം രോഗനിർണ്ണയത്തിലൂടെയോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു അടുത്ത കുടുംബാംഗത്തിന്റെ രോഗാവസ്ഥയിലൂടെയോ കാൻസറിന്റെ ആഘാതം നേരിട്ടറിയുന്നവരാണ്.
ലോകമെമ്പാടുമുള്ള കുടുംബങ്ങളെയും സമൂഹങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്ന, വളർന്നുവരുന്ന ഒരു ആഗോള ആരോഗ്യ-സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയായാണ് റിപ്പോർട്ട് കാൻസറിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. രോഗപ്രതിരോധം, രോഗനിർണ്ണയം, ചികിത്സ എന്നിവയിലുണ്ടായ പുരോഗതി പല രാജ്യങ്ങളിലും മെച്ചപ്പെട്ട ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, രോഗത്തിൽ നിന്നുള്ള അതിജീവനം എന്നത് വ്യക്തി ജീവിക്കുന്ന ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സാഹചര്യത്തെയും ആരോഗ്യപരിപാലന സൗകര്യങ്ങളുടെ ലഭ്യതയെയും ആശ്രയിച്ചാണ് ഇരിക്കുന്നത് എന്ന് റിപ്പോർട്ട് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
റിപ്പോർട്ടിലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം കാൻസർ ഉയർത്തുന്ന വെല്ലുവിളി ഇതിനകം തന്നെ അഭൂതപൂർവ്വമായ തോതിലാണ് എത്തിനിൽക്കുന്നത്. 2024-ൽ മാത്രം ലോകമെമ്പാടും 2.06 കോടിയിലധികം ആളുകൾക്കാണ് കാൻസർ സ്ഥിരീകരിച്ചത്; ഇതിൽ 1.95 കോടി കേസുകളും നോൺ-മെലനോമ ചർമ്മ കാൻസർ ഒഴികെയുള്ളവയാണ്.
പുരുഷന്മാരിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ രോഗനിർണ്ണയം ചെയ്യപ്പെട്ടത് ശ്വാസകോശ കാൻസർ ആണ് (ഏകദേശം 16 ലക്ഷം പുതിയ കേസുകൾ). തൊട്ടുപിന്നാലെ 15 ലക്ഷം കേസുകളുമായി പ്രോസ്റ്റേറ്റ് കാൻസറുമുണ്ട്.
സ്ത്രീകളിൽ സ്തനാർബുദം തന്നെയാണ് ഏറ്റവും മുന്നിൽ (24 ലക്ഷം പുതിയ കേസുകൾ). ശ്വാസകോശ കാൻസർ ഏകദേശം 10 ലക്ഷം കേസുകളുമായി രണ്ടാം സ്ഥാനത്താണ്.
പുരുഷന്മാരിലും സ്ത്രീകളിലും മൂന്നാമതായി ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാണപ്പെടുന്ന രോഗം കൊളോറെക്റ്റൽ കാൻസർ (വൻകുടലിലെ കാൻസർ) ആണ്. പുരുഷന്മാരിൽ 11 ലക്ഷവും സ്ത്രീകളിൽ 9 ലക്ഷവും പുതിയ കേസുകൾ ഇതിലൂടെ രേഖപ്പെടുത്തി.
കുട്ടികളിലെ കാൻസറിനെയും റിപ്പോർട്ട് പ്രത്യേകം എടുത്തുപറയുന്നുണ്ട്. 0 മുതൽ 19 വയസ്സ് വരെയുള്ള 4 ലക്ഷത്തോളം കുട്ടികൾക്കും കൗമാരക്കാർക്കും ഓരോ വർഷവും കാൻസർ പിടിപെടുന്നുണ്ട്, ഇതിൽ ഭൂരിഭാഗവും കുറഞ്ഞതും ഇടത്തരം വരുമാനമുള്ളതുമായ രാജ്യങ്ങളിലാണ് സംഭവിക്കുന്നത്.
97 ലക്ഷം മരണങ്ങൾ ആഗോളതലത്തിൽ; അകാല മരണങ്ങൾ വർദ്ധിക്കുന്നു
2024-ൽ ആഗോളതലത്തിൽ 97 ലക്ഷം മരണങ്ങൾക്ക് കാൻസർ കാരണമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ 48 ലക്ഷത്തിലധികം മരണങ്ങളും 30-69 വയസ്സിനിടയിലുള്ള മുതിർന്നവരിലാണ് സംഭവിച്ചത് എന്നത് അകാല മരണങ്ങളുടെ ഭീകരത വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ലോകമെമ്പാടും അകാല മരണങ്ങൾക്കുള്ള പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്നായി കാൻസർ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് റിപ്പോർട്ടിന്റെ രചയിതാക്കൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ഒൻപതിൽ ഒരു പുരുഷനും 13-ൽ ഒരു സ്ത്രീയും 75 വയസ്സിന് മുൻപ് കാൻസർ ബാധിച്ച് മരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.
ആഗോള സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള (SDG) പുരോഗതിയും വളരെ പിന്നിലാണ്. 2010-നും 2019-നും ഇടയിൽ, കാൻസർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പകർച്ചവ്യാധികളല്ലാത്ത രോഗങ്ങൾ മൂലമുള്ള അകാല മരണങ്ങൾ 2030-ഓടെ മൂന്നിലൊന്നായി കുറയ്ക്കുക എന്ന സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാനുള്ള ശരിയായ പാതയിലുണ്ടായിരുന്നത് വെറും 12 രാജ്യങ്ങൾ മാത്രമാണ്.
ചില രാജ്യങ്ങൾ പുരോഗതി കൈവരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, മറ്റ് 48 രാജ്യങ്ങളിൽ കാൻസർ മൂലമുള്ള അകാല മരണങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചുവരികയാണ്. ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ 2021-ലെ ഗ്ലോബൽ ഹെൽത്ത് എസ്റ്റിമേറ്റ്സ് പ്രകാരം, 41 രാജ്യങ്ങളിൽ കാൻസർ ഇതിനകം തന്നെ അകാല മരണങ്ങളുടെ ഒന്നാമത്തെ കാരണമാണ്; 37 രാജ്യങ്ങളിൽ രണ്ടാമത്തെയും 47 രാജ്യങ്ങളിൽ മൂന്നാമത്തെയും കാരണമാണിത്.
ആഗോളതലത്തിൽ നടക്കുന്ന ആകെ മരണങ്ങളുടെ 16.5 ശതമാനവും കാൻസർ മൂലമാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. ഹൃദയസംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾക്ക് ശേഷം ലോകമെമ്പാടും ഏറ്റവും കൂടുതൽ മരണങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്ന രണ്ടാമത്തെ വില്ലനാണ് കാൻസർ.
കാൻസർ മൂലം അനാഥരായത് 24.5 ലക്ഷം കുട്ടികൾ
കാൻസറിന്റെ ആഘാതം രോഗികളിലും മരണങ്ങളിലും മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല, അത് ഒരു കുടുംബത്തെ മുഴുവൻ ബാധിക്കുന്നു. 2020-ൽ സ്ത്രീകളിലും പുരുഷന്മാരിലും ഉണ്ടായ കാൻസർ മരണങ്ങൾ കാരണം ലോകമെമ്പാടും ഏകദേശം 24.5 ലക്ഷം കുട്ടികളാണ് അനാഥരായത് - ഇതിൽ 10.4 ലക്ഷം കുട്ടികൾക്ക് അമ്മമാരെയും 14.1 ലക്ഷം കുട്ടികൾക്ക് അച്ഛന്മാരെയുമാണ് നഷ്ടപ്പെട്ടത്.
അമ്മമാരെ നഷ്ടപ്പെട്ട കുട്ടികളിൽ നാലിൽ ഒരാളുടെ മരണത്തിന് കാരണം സ്തനാർബുദമാണ്; അഞ്ചിൽ ഒന്നാകട്ടെ ഗർഭാശയമുഖ കാൻസർ (സെർവിക്കൽ കാൻസർ) മൂലവുമാണ്. ഇങ്ങനെ അമ്മമാരെ നഷ്ടപ്പെട്ട പുതിയ അനാഥരിൽ പകുതിയോളം പേർ ഏഷ്യയിലാണ്, മൂന്നിലൊന്നിലധികം പേർ ആഫ്രിക്കയിലുമാണ്. ഇന്ത്യ, ചൈന, നൈജീരിയ, ഇന്തോനേഷയ, എത്യോപ്യ, പാകിസ്ഥാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ചേർന്നാണ് ആഗോളതലത്തിൽ അമ്മമാരെ നഷ്ടപ്പെട്ട അനാഥരുടെ എണ്ണത്തിൽ 40 ശതമാനവും കൈയാളുന്നത്.
കാൻസറിന്റെ ഭാരം കേവലം ശാരീരികമായ ആരോഗ്യഫലങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. കാൻസർ ബാധിച്ചവരുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച് റിപ്പോർട്ടിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ഡബ്ല്യു.എച്ച്.ഓ-യുടെ ആഗോള സർവേ പ്രകാരം, രോഗികളിലും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളിലും ഈ രോഗം ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന വൈകാരിക, സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക ആഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. സർവേയിൽ പങ്കെടുത്ത പകുതിയിലധികം പേരും മാനസികാരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
ഇന്ത്യയിൽ, നാഷണൽ ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ പുറത്തുവിട്ട സമീപകാലത്തെ 'ആക്സിഡന്റൽ ഡെത്ത്സ് ആൻഡ് സൂയിസൈഡ്സ് ഇൻ ഇന്ത്യ റിപ്പോർട്ട്, 2024'-ലും ഈ വിഷയം എടുത്തുപറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ കണക്കനുസരിച്ച്, കുറഞ്ഞത് 45 ശതമാനം ആളുകളെങ്കിലും കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികൾ നേരിടുന്നുണ്ട്. രോഗികളെ പരിചരിക്കുന്നവരിൽ (caregivers) ഭൂരിഭാഗവും പ്രതിഫലമില്ലാത്ത പരിചരണം, ദീർഘകാലത്തെ ദുഃഖം, അല്ലെങ്കിൽ സാമൂഹിക ഒറ്റപ്പെടൽ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നതായി വ്യക്തമാക്കി.
കാൻസർ രോഗം കുടുംബങ്ങളെ കടുത്ത സാമ്പത്തിക തകർച്ചയിലേക്കും തള്ളിവിട്ടേക്കാം. ചികിത്സയ്ക്കായി സ്വന്തം കൈയിൽ നിന്ന് ചിലവാക്കേണ്ടി വരുന്ന ഉയർന്ന തുക, വരുമാന നഷ്ടം, വിലകൂടിയ മരുന്നുകൾ, യാത്രച്ചെലവുകൾ, കുട്ടികളുടെ പരിചരണത്തിനുള്ള ചെലവുകൾ എന്നിവ പലപ്പോഴും വിട്ടുമാറാത്ത സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദത്തിന് കാരണമാകുന്നു. അതിനാൽ, സാർവത്രിക ആരോഗ്യ പരിരക്ഷയുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ പോലും വൈദ്യചികിത്സാ ചെലവുകൾ മൂലം കുടുംബങ്ങൾ പാപ്പരാകുന്നതിനുള്ള (medical bankruptcy) പ്രധാന കാരണമായി പുതിയ റിപ്പോർട്ട് കാൻസറിനെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.
കാൻസറിന്റെ വളർച്ച ആഗോള അസമത്വങ്ങളെ കൂടുതൽ തീവ്രമാക്കും
ജനസംഖ്യാ വളർച്ച, പ്രായമാകുന്ന ജനസംഖ്യ, അപകടസാധ്യത ഘടകങ്ങളുമായുള്ള സമ്പർക്കത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവ കാരണം 2050-ഓടെ പ്രതിവർഷ കാൻസർ കേസുകളുടെ എണ്ണം 66.7 ശതമാനം വർദ്ധിച്ച് 3.5 കോടിയിലെത്തുമെന്ന് റിപ്പോർട്ട് പ്രവചിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ഈ വർദ്ധനവ് എല്ലാ രാജ്യങ്ങളെയും ഒരുപോലെയല്ല ബാധിക്കുക.
ഉയർന്ന വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ നിലവിൽ കാൻസർ ബാധിതരുടെ നിരക്ക് കൂടുതലായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്; രോഗനിർണ്ണയം നേരത്തെ സാധ്യമാകുന്നതും അവിടുത്തെ ജനങ്ങളുടെ ആയുർദൈർഘ്യം കൂടുതലായതുമാണ് ഇതിന് ഒരു കാരണം. ഈ രാജ്യങ്ങളിൽ രോഗികൾക്ക് കൃത്യസമയത്ത് രോഗനിർണ്ണയവും ചികിത്സയും ലഭിക്കാൻ കൂടുതൽ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ അവിടുത്തെ അതിജീവന നിരക്കും മെച്ചപ്പെട്ടതാണ്.
நேരെമറിച്ച്, കുറഞ്ഞതും ഇടത്തരം വരുമാനമുള്ളതുമായ രാജ്യങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾ, സമ്പന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ എളുപ്പത്തിൽ ചികിത്സിച്ച് ഭേദമാക്കാവുന്ന കാൻസറുകൾ വന്ന് വലിയ തോതിൽ മരണപ്പെടുന്നു; കാരണം പതോളജി, ഇമേജിംഗ്, സർജറി, റേഡിയോതെറാപ്പി, ആവശ്യമായ മരുന്നുകൾ തുടങ്ങിയ അവശ്യ സേവനങ്ങളുടെ ലഭ്യത അവിടെ ഇപ്പോഴും പരിമിതമാണ്.
ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി, രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിൽ താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന തരത്തിലുള്ള അഞ്ച് വർഷത്തെ സ്തനാർബുദ-ബാല്യകാല കാൻസർ അതിജീവന നിരക്കുകൾ WHO-IARC പുറത്തുവിട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള കടുത്ത വ്യത്യാസങ്ങളാണ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്. ഉയർന്ന വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ സ്തനാർബുദം ബാധിച്ച സ്ത്രീകളിൽ 85 ശതമാനത്തിലധികം പേരും കുറഞ്ഞത് അഞ്ച് വർഷമെങ്കിലും അതിജീവിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, കുറഞ്ഞ വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ ഇത് 45 ശതമാനത്തിലും താഴെ മാത്രമാണ്.
കുട്ടികളിലെ കാൻസറിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഈ വിടവ് ഇതിലും വലുതാണ്. 'ലിംഫോയിഡ് ലുക്കീമിയ' ബാധിച്ച കുട്ടികളുടെ അതിജീവന നിരക്ക് യൂറോപ്പിൽ 93 ശതമാനത്തോളമാണെങ്കിൽ, ആഫ്രിക്കയുടെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഇത് വെറും 19 ശതമാനം മാത്രമാണ്.
രോഗനിർണ്ണയ സൗകര്യങ്ങളിലെ അസമത്വമാണ് ഈ വ്യത്യാസങ്ങൾക്കുള്ള പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്നായി റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. ലോകജനസംഖ്യയുടെ പകുതിയോളം പേർക്ക് (ഏകദേശം 47 ശതമാനം) പതോളജി, ഇമേജിംഗ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള അടിസ്ഥാന രോഗനിർണ്ണയ സേവനങ്ങളിലേക്ക് വളരെ കുറഞ്ഞ പ്രാപ്യത മാത്രമേയുള്ളൂ അല്ലെങ്കിൽ ഒട്ടുമില്ല.
സബ് സഹാറൻ ആഫ്രിക്കയിൽ ഏകദേശം പത്തുലക്ഷം ആളുകൾക്ക് ഒരു പതോളജിസ്റ്റ് എന്ന തോതിലാണുള്ളത്; ഇത് ഉയർന്ന വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങളേക്കാൾ 50 മടങ്ങ് കുറവാണ്. കാൻസർ ചികിത്സയുടെ കാര്യത്തിലും ഈ അസമത്വം പ്രകടമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഉയർന്ന വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ 96 ശതമാനത്തിലും ശ്വാസകോശ കാൻസർ ശസ്ത്രക്രിയ പൊതുജനാരോഗ്യ ആനുകൂല്യങ്ങളുടെ (പബ്ലിക് ഹെൽത്ത് ബെനിഫിറ്റ് പാക്കേജ്) പരിധിയിൽ വരുമ്പോൾ, കുറഞ്ഞ വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ ഇത് വെറും 19 ശതമാനത്തിൽ മാത്രമാണ് ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.
കാൻസറിനെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ സൗകര്യങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഈ രോഗഭാരം കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുന്നതോടെ ഇത്തരം അസമത്വങ്ങൾ ഇനിയും വർദ്ധിക്കുമെന്ന് റിപ്പോർട്ട് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. 2050-ഓടെ ആഗോളതലത്തിൽ കാൻസർ കേസുകളിൽ 67 ശതമാനത്തിനടുത്ത് വർദ്ധനവുണ്ടാകുമ്പോൾ, കുറഞ്ഞ വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ പുതിയ കേസുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ 133 ശതമാനത്തിന്റെ ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്ന വർദ്ധനവാണ് പ്രവചിക്കപ്പെടുന്നത്; ഇത് അവിടുത്തെ നിലവിൽ തന്നെ തകർച്ചയിലായ ആരോഗ്യസംവിധാനങ്ങൾക്ക് മേൽ കൂടുതൽ സമ്മർദ്ദമുണ്ടാക്കും.
WHO-IARC റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നത് അനുസരിച്ച്, ഭാവിയിലെ ആഗോള കാൻസർ പ്രതിരോധം എന്നത് കേവലം മെഡിക്കൽ രംഗത്തെ പുരോഗതിയെ മാത്രമല്ല ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നത്, മറിച്ച് രോഗപ്രതിരോധം, നേരത്തെയുള്ള രോഗനിർണ്ണയം, ചികിത്സ എന്നിവ എല്ലാവർക്കും തുല്യമായി ഉറപ്പാക്കാൻ രാജ്യങ്ങൾക്ക് കഴിയുമോ എന്നതിനെക്കൂടിയാണ്. ഈ വിടവുകൾ പരിഹരിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ഒരു വ്യക്തി ജീവിക്കുന്ന സ്ഥലം എന്നത് കാൻസർ ഒരു അതിജീവന രോഗമാണോ അതോ ജീവന് ഭീഷണിയായ ഒരു രോഗനിർണ്ണയമാണോ എന്ന് നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക ഘടകമായി തുടരും.
(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ് സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)