സെൻട്രൽ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്കിലെ ബാക്ക (Baka) ഗോത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു സ്ത്രീ.  ഫോട്ടോ: iStock
Forests

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ദരിദ്രരായ ജനവിഭാഗങ്ങൾ, തങ്ങളുടെ 1.5 ലക്ഷം കോടി ഡോളറിന്റെ വന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ നിന്നും എങ്ങനെ അകറ്റപ്പെടുന്നു?

ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ "ഗ്ലോബൽ ഫോറസ്റ്റ് ഗോൾസ് റിപ്പോർട്ട് 2026" പ്രകാരം, വിപണികളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനമില്ലായ്മ വനത്തെ ആശ്രയിച്ച് കഴിയുന്ന ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ കഠിനമായ ദാരിദ്ര്യത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നു

Richard Mahapatra

ഇതൊരു ലക്ഷം കോടി ഡോളർ ചോദ്യമാണ്: അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിക്കുന്ന സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടപ്പോൾ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ദരിദ്രർ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ തുടരുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്? ആഗോള തൊഴിലാളി ജനസംഖ്യയുടെ ഒരു ശതമാനം വനമേഖലയാണ്, പ്രതിവർഷം 1.5 ലക്ഷം കോടി യുഎസ് ഡോളർ ആസ്തിയുണ്ട്.

എന്നാൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ദരിദ്രരായ ജനസംഖ്യയിൽ ഭൂരിഭാഗവും, പ്രതിദിനം 3 ഡോളർ നിരക്കിൽ വനമേഖലയിൽ ജീവിക്കുന്നു. ഉപജീവനത്തിന്റെ ഉറവിടമാണെങ്കിലും ഈ ജനസംഖ്യയിലെ ദാരിദ്ര്യം കുറയുന്നതിന് വനവൽക്കരണം കാര്യമായ സംഭാവന നൽകുന്നില്ലെന്ന് വ്യക്തമാണ്.

2017 ഏപ്രിൽ 27 ന് യുഎൻ ജനറൽ അസംബ്ലി 2017-2030 ലെ യുഎൻ സ്ട്രാറ്റജിക് പ്ലാൻ ഫോറസ്റ്റ് അംഗീകരിച്ചു. ഈ പദ്ധതി 2030 ഓടെ അല്ലെങ്കിൽ അടുത്ത നാല് വർഷത്തിനുള്ളിൽ അംഗങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ ആറ് ആഗോള വന ലക്ഷ്യങ്ങൾ (ജിഎഫ്ജി) നിശ്ചയിച്ചു. വനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക, പാരിസ്ഥിതിക നേട്ടങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് രണ്ടാമത്തെ ലക്ഷ്യം. ഈ ജിഎഫ്ജി (ജിഎഫ്ജി ടാർഗെറ്റ് 2.1) പ്രകാരമുള്ള ആദ്യ ലക്ഷ്യം: "വനത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന എല്ലാ ആളുകളുടെയും കടുത്ത ദാരിദ്ര്യം തുടച്ചുനീക്കപ്പെടുന്നു" എന്നതാണ്. ജിഎഫ്ജികൾക്ക് കീഴിലുള്ള മറ്റ് ലക്ഷ്യങ്ങൾ പോലെ 2030 ഓടെ ഇത് നിറവേറ്റും.

2026 മെയ് 11 ന് യുഎൻ ഫോറം ഓൺ ഫോറസ്റ്റിന്റെ (യുഎൻഎഫ്എഫ് 21) ഇരുപത്തൊന്നാമത് സെഷനിൽ ജിഎഫ്സികളുടെ പുരോഗതി വിലയിരുത്തുന്ന "ഗ്ലോബൽ ഫോറസ്റ്റ് ഗോൾസ് റിപ്പോർട്ട് 2026" പുറത്തിറക്കി. "ജിഎഫ്ജി ടാർഗെറ്റ് 2.1 ട്രാക്കിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്, വനത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന ആളുകൾക്കും കടുത്ത ദാരിദ്ര്യം തുടച്ചുനീക്കാൻ പുതിയ ശ്രമങ്ങൾ നടത്തണം." "ഈ ലക്ഷ്യത്തെ പിന്തുണച്ച് സ്വീകരിച്ച നിരവധി നടപടികൾ രാജ്യങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, പക്ഷേ വനത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന ആളുകളുടെ ഉപജീവനമാർഗം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഗുരുതരമായ വെല്ലുവിളികൾ ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു,", റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു

ജിഎഫ്ജി 2.1 നിറവേറ്റുന്നത് 2030 ഓടെ ലോകം ചില നിർണായക സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾ (എസ്ഡിജി) നിറവേറ്റുന്നതിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു. വനവൽക്കരണവും  അതിന്റെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക, പാരിസ്ഥിതിക നേട്ടങ്ങളും എസ്ഡിജി 1 (ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനം), എസ്ഡിജി 2 (പൂജ്യം പട്ടിണി കൈവരിക്കൽ), എസ്ഡിജി 6 (ശുദ്ധജലത്തിലേക്കും ശുചിത്വത്തിലേക്കും ലഭ്യത), എസ്ഡിജി 7 (താങ്ങാനാവുന്നതും ശുദ്ധവുമായ ഊർജ്ജം), എസ്ഡിജി 8 (മാന്യമായ ജോലിയും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും), എസ്ഡിജി 12 (ഉത്തരവാദിത്ത ഉപഭോഗവും ഉൽപാദനവും) എന്നിവയുടെ പുരോഗതിയെ സ്വാധീനിക്കും.

വനത്തെ ആശ്രയിച്ചുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റികളിലെ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അവസ്ഥ അളക്കുന്നതിനുള്ള പ്രോക്സിയായി ആഗോള തീവ്ര ദാരിദ്ര്യ കുറയൽ നിരക്ക് ജിഎഫ്ജി വിലയിരുത്തൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു. "വനത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന നിരവധി ദരിദ്രരുടെ ആവാസ കേന്ദ്രമായ സബ്-സഹാറൻ ആഫ്രിക്കയിൽ കാര്യമായ മാറ്റം ഉണ്ടായിട്ടില്ല, കടുത്ത ദാരിദ്ര്യം ഇപ്പോഴും 46 ശതമാനത്തിനടുത്താണ്," റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. മറുവശത്ത്, നിരവധി ഏഷ്യൻ, ലാറ്റിനമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തിൽ "ഭാഗിക വീണ്ടെടുക്കൽ" ഉണ്ട്.

കോവിഡ് -19 പാൻഡെമിക് സമയത്ത് കടുത്ത ദാരിദ്ര്യം ഉയർന്നു, അതിനുശേഷം വീണ്ടെടുക്കലിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു - 2020 ലെ 11.4 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 2024 ൽ ഏകദേശം 10.3 ശതമാനമായി. "വനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉപജീവനമാർഗങ്ങൾ ഈ വീണ്ടെടുക്കലിന് നേരിയ സംഭാവന നൽകി, കമ്മ്യൂണിറ്റി ഫോറസ്ട്രി, അഗ്രോഫോറസ്ട്രി, പിഇഎസ് പ്രോഗ്രാമുകൾ പങ്കെടുക്കുന്ന കുടുംബങ്ങൾക്ക് പ്രാദേശികവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും മിതമായ, വരുമാന നേട്ടങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു," ജിഎഫ്ജി വിലയിരുത്തുന്നു.

"വനങ്ങൾ ഗ്രാമീണ ഉപജീവനമാർഗത്തെ സംരക്ഷിക്കുകയും ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനത്തിന് മിതമായ സംഭാവന നൽകുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനത്തിന് വനമേഖലയുടെ സംഭാവനയിൽ 2020 ന് ശേഷം ഗണ്യമായ വർദ്ധനവിന് ഗണ്യമായ ആഗോള തെളിവുകളൊന്നുമില്ല."

ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനത്തിൽ വനമേഖലയുടെ കാര്യമായ സംഭാവനയെ "വനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ നേട്ടങ്ങൾ ... ദുർബലമായ വിപണി പ്രവേശനവും മൂല്യവർദ്ധിത സംസ്കരണത്തിനും വാണിജ്യവൽക്കരണത്തിനുമുള്ള പരിമിതമായ അവസരങ്ങളും പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് എൻഡബ്ല്യുഎഫ്പികൾക്ക് (മരം ഇതര വന ഉൽപന്നങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ ചെറുകിട വന ഉൽപന്നങ്ങൾ)". ലോക  ജനസംഖ്യയുടെ മുക്കാൽ ഭാഗവും NWFP ഉപയോഗിക്കുന്നു, കൂടാതെ GFG വിലയിരുത്തലിൽ ഉദ്ധരിച്ച ഡാറ്റ അനുസരിച്ച്, 2020 ൽ അതിന്റെ മൂല്യം 9.4 ബില്യൺ ഡോളറായിരുന്നു.

"മറ്റ് പരിമിതികളിൽ ബിസിനസ്സ് സേവനങ്ങളിലെ വിടവുകൾ, മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ അപര്യാപ്തമായ വികസനം, വിപണന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു, ഇത് വന ഉൽപാദകരും കമ്മ്യൂണിറ്റികളും വിതരണ ശൃംഖലയുടെ കുറഞ്ഞ മൂല്യമുള്ള അറ്റത്ത് തുടരുന്നു. കൂടാതെ, ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചറും ലോജിസ്റ്റിക് തടസ്സങ്ങളും ചെലവ് വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും നിർമ്മാതാക്കളെ വിപണികളിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും, " റിപ്പോർട്ട് വിലയിരുത്തുന്നു. ഇതനുസരിച്ച് , "2011 നും 2022 നും ഇടയിൽ വനമേഖലയിലെ തൊഴിൽ വിഹിതം ഏകദേശം 3.1 ശതമാനം കുറഞ്ഞു."

(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ്: സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)