മുൻ സുപ്രീം കോടതി ജഡ്ജി ജസ്റ്റിസ് ദീപക് ഗുപ്ത, ഭാരത സർക്കാരിന്റെ പരിസ്ഥിതി-വനം-കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രാലയം മുൻ സെക്രട്ടറി അശോക് ലവാസ, സെന്റർ ഫോർ സയൻസ് ആൻഡ് എൻവയോൺമെന്റ് (CSE) ഡയറക്ടർ ജനറൽ സുനിത നാരായൺ എന്നിവർ ചേർന്ന് 2026 ഫെബ്രുവരി 25-ന് നടന്ന അനിൽ അഗർവാൾ ഡയലോഗിൽ വെച്ച് CSE-യുടെയും ഡൗൺ ടു എർത്തിന്റെയും പ്രധാന പ്രസിദ്ധീകരണമായ വാർഷിക 'സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യാസ് എൻവയോൺമെന്റ്' (SOE) റിപ്പോർട്ട് പ്രകാശനം ചെയ്തു.
പരിസ്ഥിതി, വികസന വിഷയങ്ങളിൽ എഴുതുകയും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന ഇന്ത്യയിലെ വാർത്താവിനിമയ വിദഗ്ധരുടെയും റിപ്പോർട്ടർമാരുടെയും വാർഷിക സംഗമമാണ് ഈ ഡയലോഗ്.
രാജസ്ഥാനിലെ നിംലിയിലുള്ള അനിൽ അഗർവാൾ എൻവയോൺമെന്റ് ട്രെയിനിംഗ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ (AAETI),CSE ഓരോ വർഷവും സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഈ അപൂർവ്വ ഒത്തുചേരലിൽ രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള എഴുപതോളം പത്രപ്രവർത്തകർ പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ടെന്ന് പ്രസ്താവനയിൽ അറിയിച്ചു.
“കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധി തിരിച്ചുവരാൻ കഴിയാത്ത വിധം ഒരു നിർണ്ണായക ഘട്ടത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുകയാണ് - കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തെ ശരാശരി എടുത്താൽ, ലോകം ആദ്യമായി 1.5 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് മറികടക്കും, സുരക്ഷാ കവചം നാം ലംഘിക്കാൻ പോകുന്നു എന്നതിന്റെ സൂചനയാണിത്,” സുനിത നാരായൺ പറഞ്ഞു.
ഗ്ലോബൽ ടിപ്പിംഗ് പോയിന്റ്സ് റിപ്പോർട്ട് ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട്, ഉഷ്ണമേഖലാ സമുദ്രങ്ങളിലെ പവിഴപ്പുറ്റുകൾ ഇപ്പോൾ അവയുടെ താപനിലയുടെ ടിപ്പിംഗ് പോയിന്റ് മറികടക്കുകയാണെന്നും പവിഴപ്പുറ്റുകളുടെ മരണം മാറ്റാനാവാത്ത വിധം സംഭവിക്കുകയാണെന്നും അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ആമസോൺ മഴക്കാടുകൾ പോലുള്ള ഹോട്ട്സ്പോട്ടുകളിലും ഭൂമി സമാനമായ അവസ്ഥയുടെ വക്കിലാണ്.
ഗ്രഹപരിധികളുടെ ലംഘനം
2026-ലെ SOE റിപ്പോർട്ട് മറ്റൊരു ലംഘനത്തിലേക്ക് കൂടി ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കുന്നു: അത് 'പ്ലാനറ്ററി ബൗണ്ടറികളുടെ' (ഗ്രഹപരിധികൾ) ലംഘനമാണ്. ഈ അതിർവരമ്പുകൾ "മനുഷ്യർ ഭൂമിക്ക് എത്രമാത്രം നാശം വരുത്തിവെച്ചു എന്ന് നമ്മോട് പറയുന്നു," ഡൗൺ ടു എർത്ത് മാനേജിംഗ് എഡിറ്ററും റിപ്പോർട്ടിന്റെ പ്രധാന എഡിറ്ററുമായ റിച്ചാർഡ് മഹാപത്ര പറഞ്ഞു.
ഗവേഷകർ ഒമ്പത് ഗ്രഹപരിധികളാണ് തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുള്ളത്: കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ബയോസ്ഫിയർ ഇന്റഗ്രിറ്റി (ജീവമണ്ഡലത്തിന്റെ അഖണ്ഡത), ലാൻഡ് സിസ്റ്റം ചേഞ്ച് (ഭൂവിനിയോഗ മാറ്റം), ശുദ്ധജല മാറ്റം, ബയോ-ജിയോകെമിക്കൽ പ്രവാഹങ്ങളിലെ മാറ്റം, നോവൽ എന്റിറ്റീസ് (പുതിയ പദാർത്ഥങ്ങൾ), സമുദ്രത്തിലെ അമ്ലീകരണം, അന്തരീക്ഷത്തിലെ എയറോസോൾ ലോഡിംഗ്, സ്ട്രാറ്റോസ്ഫെറിക് ഓസോൺ ശോഷണം എന്നിവയാണവ.
ഈ ഒമ്പതെണ്ണത്തിൽ ആറെണ്ണത്തിലും മനുഷ്യർ "സുരക്ഷിത മേഖല" പിന്നിട്ടു കഴിഞ്ഞു (2024-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്). "നമ്മളും അതുപോലെതന്നെ മറ്റെല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും ഇപ്പോൾ അപകടമേഖലയിലാണ്," എന്ന് SOE റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ജീവമണ്ഡലത്തിന്റെ അഖണ്ഡത, ഭൂവിനിയോഗ മാറ്റം, ശുദ്ധജല മാറ്റം, ബയോജിയോകെമിക്കൽ പ്രവാഹങ്ങളിലെ മാറ്റം, പുതിയ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ കടന്നുകയറ്റം എന്നിവയാണ് ലംഘിക്കപ്പെട്ട ആറ് അതിരുകൾ. വാസ്തവത്തിൽ, ഏഴാമത്തെ അതിരുകൂടി ഇപ്പോൾ ഈ പട്ടികയിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു: അത് സമുദ്രത്തിലെ അമ്ലീകരണമാണ് (ocean acidification).
ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങൾ കത്തുന്നത് മൂലം സമുദ്രത്തിലെ അമ്ലീകരണം വർദ്ധിച്ചതായി ഏറ്റവും പുതിയ പ്ലാനറ്ററി ഹെൽത്ത് ചെക്ക് പഠനത്തെ ഉദ്ധരിച്ച് SOE റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു: വ്യാവസായിക യുഗത്തിന്റെ തുടക്കം മുതൽ സമുദ്രോപരിതലത്തിലെ അമ്ലാംശം 30-40 ശതമാനം വർദ്ധിച്ചു. വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഈ അമ്ലാംശം പവിഴപ്പുറ്റുകൾക്കും കാൽസ്യം കാർബണേറ്റ് തോടുകളോ അസ്ഥികൂടങ്ങളോ നിർമ്മിക്കുന്ന മോളിസ്കുകൾക്കും പ്ലവകങ്ങൾക്കും ഭീഷണിയാകുന്നു. ജീവമണ്ഡലത്തിന്റെ അഖണ്ഡതയുടെ കാര്യമെടുത്താൽ, ജീവിവർഗങ്ങളുടെ വംശനാശ നിരക്ക് ഒരു ദശലക്ഷം സ്പീഷീസ് വർഷങ്ങളിൽ 100-ന് മുകളിലാണ് - ഇത് സുരക്ഷിത പരിധിയായ 10-നേക്കാൾ വളരെ കൂടുതലാണ്.
വനനശീകരണത്തിന്റെ വേഗത കുറഞ്ഞെങ്കിലും, ആഗോള വനപ്രദേശം 59 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞു, ഇത് സുരക്ഷിത പരിധിയായ 75 ശതമാനത്തേക്കാൾ താഴെയാണ്. ശുദ്ധജല സ്രോതസ്സുകൾ അതീവ ഗുരുതരാവസ്ഥയിലാണ്. പ്ലാസ്റ്റിക്കുകൾ, വേണ്ടത്ര പരിശോധിക്കപ്പെടാത്ത രാസവസ്തുക്കൾ, സിന്തറ്റിക് വസ്തുക്കൾ തുടങ്ങിയ പുതിയ പദാർത്ഥങ്ങൾ വളരുന്ന ഭീഷണിയായി തുടരുന്നു.
“2025-ൽ ലോകം അജ്ഞാതമായ ഒരു പുതിയ യുഗത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നത് വ്യക്തമാണ്. കാലാവസ്ഥാ ആഘാതങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും നേരത്തെ എത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പ്രവചനാതീതമായ ഈ ഭാവി നമ്മെ ആശങ്കപ്പെടുത്തണം, കാരണം നമുക്ക് തിരിച്ചുപോകാൻ ഒന്നുമില്ല, മുന്നിലുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ നമ്മെ നയിക്കാൻ മറ്റൊന്നുമില്ല,” സുനിത നാരായൺ പറഞ്ഞു.
ഇന്ത്യയുടെ പരിസ്ഥിതി 2026 റിപ്പോർട്ട് ഇവിടെ ലഭ്യമാണ്:
https://csestore.cse.org.in/usd/state-of-india-s-environment-2026.html
AAD 2026 ന്റെ കാര്യപരിപാടികൾ കാണുന്നതിനായി ഇവിടെ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക:
https://www.cseindia.org/page/aaddialogue2026
(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ്: സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)