റഷ്യയുടെ 2022-ലെ ഉക്രെയ്ൻ അധിനിവേശത്തിന് ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ആഗോള ഊർജ്ജ വിലക്കയറ്റത്തിന് യുഎസ്-ഇസ്രായേൽ-ഇറാൻ യുദ്ധം കാരണമാകുമെന്ന് 2026 ഏപ്രിൽ 28-ന് ലോകബാങ്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇതേ ദിവസം തന്നെ യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് (യുഎഇ) ഒപെക് (OPEC), ഒപെക് പ്ലസ് (OPEC+) കൂട്ടായ്മകളിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോയത് എണ്ണ കയറ്റുമതി രാജ്യങ്ങളുടെ രണ്ട് ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും കനത്ത തിരിച്ചടിയായി.
2026 ഫെബ്രുവരി 28-ന് പുലർച്ചെ ഇറാനെതിരെ അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളോടെ ആരംഭിച്ച യുദ്ധം, ചരക്ക് വില കുത്തനെ ഉയരാൻ കാരണമാകുമെന്നും ഇത് വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ പണപ്പെരുപ്പത്തിന് ഇടയാക്കുമെന്നും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെ മന്ദഗതിയിലാക്കുമെന്നും ലോകബാങ്ക് ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ 'കമ്മോഡിറ്റി മാർക്കറ്റ്സ് ഔട്ട്ലുക്ക്' വ്യക്തമാക്കുന്നു.
2026-ൽ ഊർജ്ജ വിലയിൽ 24 ശതമാനം വർദ്ധനവ് ഉണ്ടാകുമെന്ന് ബഹുരാഷ്ട്ര വികസന ബാങ്ക് പ്രവചിക്കുന്നു. ഇന്ധനത്തിന്റെയും വളത്തിന്റെയും കുതിച്ചുയരുന്ന ചെലവും, വ്യവസായ മേഖലയിലെയും വിലപിടിപ്പുള്ളതുമായ ലോഹങ്ങളുടെ റെക്കോർഡ് വിലയും കാരണം മൊത്തത്തിലുള്ള ചരക്ക് വിലയിൽ 16 ശതമാനം വർദ്ധനവുണ്ടാകുമെന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു.
ഇത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള തൊഴിലവസരങ്ങളെയും ദാരിദ്ര്യനിർമ്മാർജ്ജനത്തെയും വികസന സാധ്യതകളെയും ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുമെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
അതേസമയം, യുദ്ധകാലത്ത് ഇറാൻ നടത്തിയ നിരവധി ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് തങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ മറ്റ് അറബ് രാജ്യങ്ങൾ വേണ്ടത്ര ശ്രമിക്കുന്നില്ലെന്ന വിമർശനം ഉയർത്തിയാണ് യുഎഇ ഒപെക്കിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോയത്.
ലോകത്തെ അഞ്ചിലൊന്ന് ക്രൂഡ് ഓയിലും ദ്രാവക പ്രകൃതിവാതകവും സാധാരണയായി കടന്നുപോകുന്ന ഇറാനും ഒമാനും ഇടയിലുള്ള ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ (Strait of Hormuz) കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ ഒപെക് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ നിലവിൽ ബുദ്ധിമുട്ടുകയാണ്. കപ്പലുകൾക്കെതിരെയുള്ള ഇറാന്റെ ഭീഷണികളും ആക്രമണങ്ങളുമാണ് ഇതിന് കാരണം.
എണ്ണവില വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഒപെക് "ലോകത്തിന്റെ ബാക്കി ഭാഗങ്ങളെ കൊള്ളയടിക്കുകയാണെന്ന്" അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ആരോപിച്ചു.
ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾക്കുള്ള യുഎസ് സൈനിക പിന്തുണയെ എണ്ണവിലയുമായി ട്രംപ് ബന്ധിപ്പിച്ചു. അമേരിക്ക ഒപെക് അംഗങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ അവർ "ഉയർന്ന എണ്ണവില ഈടാക്കിക്കൊണ്ട് അത് ചൂഷണം ചെയ്യുകയാണെന്ന്" അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ലോകത്തെ കടൽമാർഗ്ഗമുള്ള ക്രൂഡ് ഓയിൽ വ്യാപാരത്തിന്റെ 35 ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്ന നിർണ്ണായകമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഊർജ്ജ പശ്ചാത്തല സൗകര്യങ്ങൾക്കും കപ്പലുകൾക്കും നേരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണ വിതരണ തടസ്സത്തിന് കാരണമായതായി ലോകബാങ്ക് വിശേഷിപ്പിച്ചു.
ആഗോള എണ്ണ വിതരണത്തിൽ പ്രതിദിനം ഏകദേശം 10 ദശലക്ഷം ബാരലിന്റെ കുറവുണ്ടായി. ഏപ്രിൽ പകുതിയോടെ ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് വില വർഷാരംഭത്തേക്കാൾ 50 ശതമാനത്തിലധികം വർദ്ധിച്ചു.
2025-ൽ ബാരലിന് 69 ഡോളറായിരുന്ന ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് വില 2026-ൽ ശരാശരി 86 ഡോളറിലെത്തുമെന്ന് പ്രവചിക്കപ്പെടുന്നു. മെയ് മാസത്തോടെ വിതരണ തടസ്സങ്ങൾ കുറയുമെന്നും 2026 അവസാനത്തോടെ ഹോർമുസിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം യുദ്ധത്തിന് മുമ്പുള്ള നിലയിലേക്ക് മടങ്ങുമെന്നുമുള്ള അനുമാനത്തിലാണ് ഈ പ്രവചനം.
"യുദ്ധം ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ തുടർച്ചയായ തരംഗങ്ങളായിട്ടാണ് ബാധിക്കുന്നത്: ആദ്യം ഉയർന്ന ഊർജ്ജ വിലയിലൂടെ, പിന്നീട് ഉയർന്ന ഭക്ഷണ വിലയിലൂടെ, ഒടുവിൽ ഉയർന്ന പണപ്പെരുപ്പത്തിലൂടെ. ഇത് പലിശ നിരക്ക് വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും കടബാധ്യതകൾ കൂടുതൽ ചെലവേറിയതാക്കുകയും ചെയ്യും," ലോകബാങ്ക് ഗ്രൂപ്പിന്റെ ചീഫ് ഇക്കണോമിസ്റ്റും ഡെവലപ്മെന്റ് ഇക്കണോമിക്സ് സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡന്റുമായ ഇന്ദർമിത് ഗിൽ പറഞ്ഞു.
"തങ്ങളുടെ വരുമാനത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം ഭക്ഷണത്തിനും ഇന്ധനത്തിനുമായി ചെലവഴിക്കുന്ന ദരിദ്രരായ ജനങ്ങളെയായിരിക്കും ഇത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിക്കുക. കനത്ത കടബാധ്യതയുള്ള വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ അവസ്ഥയും സമാനമായിരിക്കും. ഇവയെല്ലാം ഒരു കഠിനമായ സത്യത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു: യുദ്ധം എന്നാൽ വികസനത്തിന്റെ വിപരീതമാണ്," ഗിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
യൂറിയയുടെ വിലയിൽ 60 ശതമാനം വർദ്ധനവുണ്ടാകുന്നത് കാരണം 2026-ൽ വളം വില 31 ശതമാനം ഉയരുമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു. വളത്തിന്റെ ലഭ്യത 2022-ന് ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും മോശം നിലയിലേക്ക് താഴാമെന്നും ഇത് കർഷകരുടെ വരുമാനത്തെ ബാധിക്കുമെന്നും ഭാവിയിലെ വിളവെടുപ്പിനെ ഭീഷണിയിലാക്കുമെന്നും ലോകബാങ്ക് പറഞ്ഞു.
സംഘർഷം പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും കൂടുതൽ കാലം നീണ്ടുനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഭക്ഷ്യവിതരണത്തിലുണ്ടാകുന്ന പ്രതിസന്ധി ഈ വർഷം 4.5 കോടി ആളുകളെ കൂടി കടുത്ത ഭക്ഷ്യ അരക്ഷിതാവസ്ഥയിലേക്ക് തള്ളിയേക്കാമെന്ന് വേൾഡ് ഫുഡ് പ്രോഗ്രാമിന്റെ കണക്കുകൾ ഉദ്ധരിച്ച് ബാങ്ക് വ്യക്തമാക്കി.
ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ, ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾ, പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ വ്യവസായങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ഡിമാൻഡ് കാരണം അലുമിനിയം, ചെമ്പ്, ടിൻ തുടങ്ങിയ ലോഹങ്ങളുടെ വില എക്കാലത്തെയും ഉയർന്ന നിലയിലെത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
ഭൗമരാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയ്ക്കിടയിൽ വിലപിടിപ്പുള്ള ലോഹങ്ങളുടെ (സ്വർണ്ണം ഉൾപ്പെടെയുള്ളവ) വിലയും വർദ്ധിക്കുകയാണ്. സുരക്ഷിതമായ നിക്ഷേപം എന്ന നിലയിൽ നിക്ഷേപകർ ഇവയിലേക്ക് തിരിയുന്നത് കാരണം 2026-ൽ ഇവയുടെ ശരാശരി വിലയിൽ 42 ശതമാനം വർദ്ധനവ് പ്രവചിക്കപ്പെടുന്നു.
ചരക്ക് വില ഉയരുന്നത് ആഗോളതലത്തിൽ പണപ്പെരുപ്പം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുമെന്ന് ലോകബാങ്ക് പറഞ്ഞു.
വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ പണപ്പെരുപ്പം 2026-ൽ ശരാശരി 5.1 ശതമാനമാകുമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു. ഇത് യുദ്ധത്തിന് മുമ്പ് പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ ഒരു ശതമാനം കൂടുതലാണ്. വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ വളർച്ചാ നിരക്ക് 3.6 ശതമാനമായിരിക്കുമെന്നും പ്രവചിക്കപ്പെടുന്നു.
യുദ്ധം നേരിട്ട് ബാധിച്ച രാജ്യങ്ങളായിരിക്കും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദുരിതമനുഭവിക്കുക. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചരക്ക് ഇറക്കുമതിക്കാരായ 70 ശതമാനം രാജ്യങ്ങളുടെയും കയറ്റുമതിക്കാരായ 60 ശതമാനം രാജ്യങ്ങളുടെയും വളർച്ച മുമ്പ് കണക്കാക്കിയതിനേക്കാൾ കുറവായിരിക്കുമെന്നും റിപ്പോർട്ട് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
സംഘർഷം കടുക്കുകയോ വിതരണ തടസ്സങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുകയോ ചെയ്താൽ 2026-ൽ ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് വില ശരാശരി 115 ഡോളർ വരെയാകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ബാങ്ക് പറഞ്ഞു.
ഈ സാഹചര്യം വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ പണപ്പെരുപ്പത്തെ 5.8 ശതമാനത്തിലേക്ക് എത്തിക്കും. എണ്ണവില വർദ്ധിക്കുന്നത് വളം വിലയെയും ബയോഫ്യൂവൽ പോലുള്ള മറ്റ് ഇന്ധനങ്ങളെയും ബാധിക്കും.
"കഴിഞ്ഞ ദശകത്തിലുണ്ടായ തുടർച്ചയായ ആഘാതങ്ങൾ നിലവിലെ ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിയെ നേരിടാനുള്ള സാമ്പത്തിക ശേഷിയെ ഗണ്യമായി കുറച്ചിട്ടുണ്ട്," ലോകബാങ്കിലെ ഡെപ്യൂട്ടി ചീഫ് ഇക്കണോമിസ്റ്റ് അയ്ഹാൻ കോസ് പറഞ്ഞു.
"കമ്പോളങ്ങളെ തകിടം മറിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായ നടപടികൾ ഒഴിവാക്കാൻ ഗവൺമെന്റുകൾ ശ്രദ്ധിക്കണം. അതിനുപകരം, ഏറ്റവും ദുർബലരായ കുടുംബങ്ങളെ ലക്ഷ്യം വെച്ചുള്ള വേഗതയേറിയതും താൽക്കാലികവുമായ പിന്തുണ നൽകുന്നതിലാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കേണ്ടത്," കോസ് പറഞ്ഞു.
ഭൗമരാഷ്ട്രീയ അപകടസാധ്യതയുള്ള സമയങ്ങളിൽ എണ്ണവിലയിലുണ്ടാകുന്ന അസ്ഥിരത സാധാരണ സമയങ്ങളേക്കാൾ ഇരട്ടിയാണെന്ന് റിപ്പോർട്ടിലെ പ്രത്യേക വിശകലനം കണ്ടെത്തി.
ഭൗമരാഷ്ട്രീയ കാരണങ്ങളാൽ എണ്ണ ഉൽപ്പാദനത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു ശതമാനം കുറവ് സാധാരണയായി വിലയിൽ 11.5 ശതമാനം വർദ്ധനവിന് കാരണമാകുന്നു. മറ്റ് ചരക്കുകളിലുണ്ടാകുന്ന ആഘാതം സാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളേക്കാൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലാണ്.
ലോകബാങ്ക് പറയുന്നതനുസരിച്ച്, വിതരണ തടസ്സങ്ങൾ മൂലം എണ്ണവിലയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന 10 ശതമാനം വർദ്ധനവ് പ്രകൃതിവാതക വില 7 ശതമാനവും വളം വില 5 ശതമാനത്തിലധികവും ഉയരാൻ കാരണമാകും. ഇതിന്റെ പൂർണ്ണമായ ആഘാതം ഏകദേശം ഒരു വർഷത്തിന് ശേഷമായിരിക്കും പ്രകടമാകുക. ഈ വൈകിയുണ്ടാകുന്ന ആഘാതങ്ങൾ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയെയും ദാരിദ്ര്യനിർമ്മാർജ്ജന ശ്രമങ്ങളെയും തകർക്കുമെന്ന് ബാങ്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ്: സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)