പട്ടിണിരഹിത ലോകമെന്ന ലക്ഷ്യത്തിന് നാല് വർഷം മാത്രം; പത്ത് കോടിയിലധികം ആഫ്രിക്കക്കാർക്ക് പോഷകാഹാരം ഇപ്പോഴും അപ്രാപ്യം: റിപ്പോർട്ട്

ആഫ്രിക്കയിലെ മൂന്നിൽ രണ്ട് പേർക്കും ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം വാങ്ങാനുള്ള ശേഷിയില്ല. ഇത് ആഗോള ശരാശരിയുടെ ഇരട്ടിയിലധികമാണ്. ആഫ്രിക്കയിലെ പോഷകാഹാര പ്രതിസന്ധി കൂടുതൽ രൂക്ഷമായിരിക്കുകയാണ്.

2030-ഓടെ പട്ടിണി നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യുക എന്ന സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യം (SDG 2) കൈവരിക്കാൻ നാല് വർഷത്തിൽ താഴെ മാത്രം ബാക്കിനിൽക്കെയും, 2025-ലേക്കുള്ള മലാബോ പ്രതിജ്ഞകൾ (Malabo Commitments) പൂർത്തിയാക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരികയും ചെയ്ത സാഹചര്യത്തിൽ, ആഫ്രിക്ക തങ്ങളുടെ ഭക്ഷണ-പോഷകാഹാര ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ അകന്നുപോവുകയാണെന്ന് പുതിയ റിപ്പോർട്ട് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. 2026 മെയ് 1-ന് പുറത്തിറങ്ങിയ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, ആഫ്രിക്കയിൽ ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം വാങ്ങാൻ കഴിയാത്തവരുടെ എണ്ണം വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്; 2024-ൽ ഇത് 100 കോടിയിലധികം (1 billion) ആളുകളെ ബാധിച്ചു. ഇത് 2023-നെ അപേക്ഷിച്ച് 2.9 കോടിയിലധികം വർദ്ധനവാണ്, കൂടാതെ കോവിഡ്-19 മഹാമാരിക്ക് മുമ്പുള്ളതിനേക്കാൾ ഏകദേശം 14.5 കോടി കൂടുതലുമാണ്.

മൊത്തത്തിൽ, 2024-ൽ ആഫ്രിക്കയിലെ ജനസംഖ്യയുടെ 66.6 ശതമാനത്തോളം പേർക്കും ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം താങ്ങാനാവുന്നതിലും അപ്പുറമായിരുന്നു. ഇത് ആഗോള ശരാശരിയായ 31.9 ശതമാനത്തിന്റെ ഇരട്ടിയിലധികമാണ്.

ഭക്ഷണം വാങ്ങാനുള്ള ഈ ശേഷിക്കുറവ് ഭൂഖണ്ഡത്തിലുടനീളം ഒരുപോലെയല്ല. കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ (36.55 കോടി) ഇതിന്റെ ആഘാതം നേരിടുന്നത്; തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിൽ ഇത് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്കിലാണ് (4.53 കോടി). ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഭക്ഷ്യ-കാർഷിക സംഘടന (FAO), യുഎൻ ഇക്കണോമിക് കമ്മീഷൻ ഫോർ ആഫ്രിക്ക, വേൾഡ് ഫുഡ് പ്രോഗ്രാം, ആഫ്രിക്കൻ യൂണിയൻ കമ്മീഷൻ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഈ റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയത്.

ഉപമേഖലകൾ തിരിച്ചുള്ള കണക്കനുസരിച്ച് ആഫ്രിക്കയിൽ ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം വാങ്ങാൻ ശേഷിയില്ലാത്തവർ:

വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഭക്ഷണച്ചെലവാണ് ഈ പ്രതിസന്ധിയുടെ പ്രധാന കാരണമെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. 2024-ൽ ആഫ്രിക്കയിൽ ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണത്തിന്റെ ശരാശരി ചിലവ് ഒരാൾക്ക് പ്രതിദിനം 4.41 പർച്ചേസിംഗ് പവർ പാരിറ്റി (PPP) ഡോളറിലെത്തി, ഇത് 2023-നെ അപേക്ഷിച്ച് 5.5 ശതമാനം വർദ്ധനവാണ്. ഇത് പ്രതിദിനം ഒരാൾക്ക് 2.15 പിപിപി ഡോളർ എന്ന കടുത്ത ദാരിദ്ര്യരേഖയേക്കാൾ (Extreme poverty threshold) വളരെ കൂടുതലാണ്. ദരിദ്രർ മാത്രമല്ല, ദാരിദ്ര്യരേഖയ്ക്ക് മുകളിലുള്ളവർ പോലും ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം വാങ്ങാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയിലാണെന്നാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

രാജ്യങ്ങൾ തിരിച്ചുള്ള കണക്കെടുത്താലും, ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം ലഭിക്കാത്തവരുടെ എണ്ണത്തിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ഒമ്പത് രാജ്യങ്ങളിൽ ജനസംഖ്യയുടെ 80 ശതമാനത്തിലധികം പേർക്കും പോഷകഗുണമുള്ള ഭക്ഷണം വാങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല, ഇത് ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയ്ക്കും പോഷകാഹാരത്തിനും വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. ബുറുണ്ടി, സെൻട്രൽ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്, ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോ, മഡഗാസ്കർ, മലാവി, മൊസാംബിക്, നൈജർ, ദക്ഷിണ സുഡാൻ, സാംബിയ എന്നിവയാണ് ഈ രാജ്യങ്ങൾ.

ഉത്തര ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലാണ് ഈ പ്രതിസന്ധി താരതമ്യേന കുറവ്. ടുണീഷ്യ (8.2%), മൊറോക്കോ (13.6%) എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ഈ കാര്യത്തിൽ മികച്ച നിലവാരം പുലർത്തി.

ചില രാജ്യങ്ങൾ പുരോഗതി കൈവരിച്ചതായും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. 2019-നും 2024-നും ഇടയിൽ ബെനിൻ, ബോട്സ്വാന, കൊമോറോസ്, ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോ, ജിബൂട്ടി, എസ്വാതിനി, എത്യോപ്യ, ലൈബീരിയ, നമീബിയ, സെനഗൽ, സുഡാൻ, കെനിയ, ടാൻസാനിയ, ഉഗാണ്ട എന്നീ 14 രാജ്യങ്ങൾ ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം ലഭിക്കാത്തവരുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കുന്നതിൽ വിജയിച്ചു.

എന്നാൽ പല രാജ്യങ്ങളിലെയും സ്ഥിതി കൂടുതൽ വഷളാവുകയോ മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുകയോ ചെയ്തു. ബെനിൻ 9.9 ശതമാനം കുറവ് വരുത്തി മികച്ച നേട്ടമുണ്ടാക്കിയപ്പോൾ, മറ്റ് ഏഴ് രാജ്യങ്ങളിലെങ്കിലും സ്ഥിതി മോശമായി. അംഗോള, ചാഡ്, ഈജിപ്ത്, ഗിനിയ, മാലി, സിയറ ലിയോൺ, ദക്ഷിണ സുഡാൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ഥിതി വഷളായി; സിയറ ലിയോണിൽ 5.7 ശതമാനവും മാലിയിൽ 11.3 ശതമാനവുമാണ് വർദ്ധനവുണ്ടായത്.

പോഷകാഹാര പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമായി

ആഫ്രിക്കയിലുടനീളം ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണത്തിനുള്ള ചിലവ് വർദ്ധിക്കുന്നത് പോഷകാഹാരത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാൻ ജനങ്ങളെ നിർബന്ധിതരാക്കുന്നുവെന്ന് വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. 2024-ഓടെ ആഫ്രിക്കയിലെ 30.6 കോടിയിലധികം ആളുകൾ പോഷകാഹാരക്കുറവ് നേരിടുന്നുണ്ട്. ഇത് 2023-ലെ കണക്കിനേക്കാൾ 1 കോടിയും കോവിഡ് മഹാമാരിക്ക് മുമ്പുള്ളതിനേക്കാൾ 7.3 കോടിയും കൂടുതലാണ്.

പട്ടിണിയുടെ ആഘാതം 2010 മുതൽ ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചു, ഇത് 2000-നും 2010-നും ഇടയിൽ നേടിയ പുരോഗതിയെ ഇല്ലാതാക്കി. 2024-ൽ ആഫ്രിക്കയിലെ ജനസംഖ്യയുടെ 20.2 ശതമാനം പേരും പോഷകാഹാരക്കുറവ് അനുഭവിക്കുന്നവരാണ്, ഇത് 2010-നേക്കാൾ 4.3 ശതമാനം കൂടുതലാണ്. ആഗോള പ്രവണതകളിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഈ കണക്ക് ആഫ്രിക്കയിലെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ വെല്ലുവിളിയുടെ തീവ്രത വ്യക്തമാക്കുന്നു.

2015-ൽ ആഫ്രിക്ക പോഷകാഹാരക്കുറവ് 15.9 ശതമാനമായി കുറച്ചിരുന്നെങ്കിലും, അതിനുശേഷം ഈ നിരക്ക് വീണ്ടും ഉയർന്നു. ഇന്ന് അഞ്ച് ആഫ്രിക്കക്കാരിൽ ഒരാൾ വീതം പോഷകാഹാരക്കുറവ് അനുഭവിക്കുന്നു, ഇത് 2010 മുതൽ തുടർച്ചയായി വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

എഫ്‌എഒ (FAO) പ്രകാരം, ധാന്യങ്ങൾ, പയറുവർഗ്ഗങ്ങൾ, അണ്ടിപ്പരിപ്പുകൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവയ്‌ക്കൊപ്പം മുട്ട, പാൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, മത്സ്യം, മാംസം എന്നിവ മിതമായ അളവിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം.

2021-ഓടെ, തീവ്രമായി സംസ്കരിച്ച ഭക്ഷണങ്ങൾക്ക് (Ultra-processed foods) സംസ്കരിക്കാത്ത ഭക്ഷണങ്ങളേക്കാൾ ശരാശരി 47 ശതമാനം വില കുറവായിരുന്നു. പോഷക സമ്പുഷ്ടമായ ഭക്ഷണങ്ങളുടെ ഉയർന്ന വിലയും ലഭ്യതക്കുറവും പല കുടുംബങ്ങളെയും വൈവിധ്യമാർന്ന ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തടയുന്നു.

വിലയിലെ ഈ വലിയ വ്യത്യാസമാണ് മോശം ഭക്ഷണശീലങ്ങളിലേക്ക് ആളുകളെ നയിക്കുന്നതെന്ന് എഫ്‌എഒ പറയുന്നു. ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണത്തേക്കാൾ എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന വില കുറഞ്ഞ ജങ്ക് ഫുഡുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ ആളുകൾ നിർബന്ധിതരാകുന്നു.

ഇതിന്റെ ഫലമായി പോഷകാഹാരക്കുറവും അമിതവണ്ണവും (Obesity) ഒരേസമയം വർദ്ധിക്കുന്ന 'ഇരട്ട ഭാരം' ആഫ്രിക്ക നേരിടുന്നു. 2022-ൽ ആഫ്രിക്കയിലെ മുതിർന്നവരിലെ അമിതവണ്ണം 16.2 ശതമാനത്തിലെത്തി, ഇത് ആഗോള ശരാശരിയേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. പട്ടിണിയും ഭക്ഷണക്രമം മൂലമുള്ള ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും ഒരേപോലെ നിലനിൽക്കുന്ന അവസ്ഥയാണിത്.

ഭക്ഷ്യവിലയിലെ ഈ അസമത്വം ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം തടയുക മാത്രമല്ല, ഒരേസമയം പോഷകാഹാരക്കുറവിനും അമിതവണ്ണത്തിനും കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.

2030-ലെ പട്ടിണി രഹിത ലോകമെന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് (SDG 2) ഇനി അഞ്ച് വർഷത്തിൽ താഴെ മാത്രം ബാക്കിനിൽക്കെ, ആഫ്രിക്ക ഈ ലക്ഷ്യത്തിൽ നിന്നും 2025-ലെ മലാബോ കരാറുകളിൽ നിന്നും പിന്നിലാണെന്ന് വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.

"മോശമാകുന്ന ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയും ആഗോള പോഷകാഹാര ലക്ഷ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള മന്ദഗതിയിലുള്ള പുരോഗതിയും 2030-ഓടെ പട്ടിണിയില്ലാത്ത ലോകം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ കൂടുതൽ ശ്രമങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. കുറഞ്ഞ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും ഉയർന്ന പണപ്പെരുപ്പവും കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ ശക്തമായ നടപടികൾ അത്യാവശ്യമാണ്," എഫ്‌എഒയുടെ ആഫ്രിക്കൻ റീജിയണൽ പ്രതിനിധി അബെബെ ഹൈലെ-ഗബ്രിയേൽ പറഞ്ഞു.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, പോഷകാഹാരക്കുറവിന്റെ മൂലകാരണങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിന് കൃത്യമായ ഇടപെടലുകൾ ആവശ്യമാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ഊന്നിപ്പറയുന്നു. പട്ടിണിയും പോഷകാഹാരക്കുറവും അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന് കൂടുതൽ സാമ്പത്തിക സഹായവും കാർഷിക-ഭക്ഷ്യ സംവിധാനങ്ങളുടെ സുസ്ഥിരമായ മാറ്റവും അത്യാവശ്യമാണെന്നും റിപ്പോർട്ട് ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ്: സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)