മൺസൂൺ പിൻവാങ്ങൽ ആരംഭിക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യയുടെ പകുതിയിലധികം പ്രദേശങ്ങളും വരൾച്ചയുടെയോ വരണ്ട സാഹചര്യങ്ങളുടെയോ പിടിയിൽ

തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ പിൻവാങ്ങാൻ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മഴക്കാലം അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യയുടെ പകുതിയിലധികം പ്രദേശങ്ങളിലും വരൾച്ചാ സാഹചര്യങ്ങൾ തുടരുകയാണ്. നിലവിലെ വരൾച്ചയുടെ വ്യാപ്തിയും ദൈർഘ്യവും കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ ഇത് 2015-16 ലെ വരൾച്ചയേക്കാൾ രൂക്ഷമാണെന്നാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ മുന്നറിയിപ്പ്.

ഉഷ്ണമേഖലാ പസഫിക്കിൽ എൽ നിനോ (El Niño) ശക്തി പ്രാപിക്കുന്നത് തുടരുന്നതിനിടയിൽ, രാജ്യത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ 'തീവ്ര', 'അസാധാരണ' വരൾച്ചയിലേക്ക് വഴുതിവീണിരിക്കുകയാണ്. എൽ നിനോ പ്രതിഭാസം ഉറച്ചുനിന്നിട്ടുണ്ടെന്നും 2027 ഫെബ്രുവരി വരെ ഇത് തുടരാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നും ലോക കാലാവസ്ഥാ ഓർഗനൈസേഷൻ (WMO) വ്യക്തമാക്കി. ഇത് പല പ്രദേശങ്ങളിലും ദീർഘകാല മഴക്കുറവിനും താപനിലയിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾക്കും ഉള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

ഐഐടി ഗാന്ധിനഗറിന്റെ 'ഇന്ത്യ ഡ്രോട്ട് മോണിറ്റർ' (India Drought Monitor) തയ്യാറാക്കിയ ഏറ്റവും പുതിയ വിലയിരുത്തൽ അനുസരിച്ച്, സെപ്റ്റംബർ 16 വരെ രാജ്യത്തിന്റെ 52 ശതമാനത്തോളം പ്രദേശം വരണ്ടതോ വരൾച്ച ബാധിതമോ ആയ സാഹചര്യങ്ങളിലായിരുന്നു.

വരണ്ടതോ വരൾച്ച ബാധിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളുടെ വിസ്തൃതി വേഗത്തിൽ വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് ഈ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഒരു മാസം മുമ്പ് 38.9 ശതമാനമായിരുന്നത് സെപ്റ്റംബർ 16 ഓടെ 52.5 ശതമാനമായി ഉയർന്നു; അതായത് ഏകദേശം 35 ശതമാനത്തിന്റെ വർദ്ധനവ്.

"ഈ വരൾച്ച 2015-16 ലെ വരൾച്ചയേക്കാൾ രൂക്ഷമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു," രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള കാർഷിക വരൾച്ചാ സാഹചര്യങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുന്ന ഐഐടി ബോംബെയിലെ സെന്റർ ഫോർ ക്ലൈമറ്റ് സ്റ്റഡീസിലെ അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസറായ കാർത്തികേയൻ ലങ്ക പറഞ്ഞു.

മൺസൂണിലുടനീളം വരൾച്ച എങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ടു എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഗുണപരമായ (qualitative) താരതമ്യമാണിതെന്ന് അദ്ദേഹം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു; പ്രത്യേകിച്ച് വരൾച്ചയുടെ തുടർച്ച, ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വ്യാപ്തി, മഴയുടെ ഇടവേളകളിലെ വരണ്ട ദിനങ്ങളുടെ ദൈർഘ്യം എന്നിവ കണക്കിലെടുത്താണ് ഈ നിഗമനം.

മൺസൂൺ സീസൺ അതിന്റെ അവസാന ഘട്ടത്തിലെത്തിനിൽക്കുമ്പോഴും രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള മഴയുടെ അളവിൽ വലിയ തോതിലുള്ള അസന്തുലിതാവസ്ഥയാണ് പ്രകടമാകുന്നത്. ഇന്ത്യ മെറ്റീരിയോളജിക്കൽ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിന്റെ (IMD) കണക്കനുസരിച്ച്, 2026 ജൂൺ 1 മുതൽ സെപ്റ്റംബർ 22 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ സാധാരണ ലഭിക്കേണ്ട 832.4 മില്ലീമീറ്റർ മഴയ്ക്ക് പകരം 706.9 മില്ലീമീറ്റർ മഴ മാത്രമാണ് ഇന്ത്യയിൽ ലഭിച്ചത്; അതായത് 15 ശതമാനത്തിന്റെ കുറവ്.

ഇത് ഐ‌എം‌ഡിയുടെ 'സാധാരണ' (normal) പരിധിയിലാണ് വരുന്നതെങ്കിലും, രാജ്യത്തിന്റെ 41 ശതമാനം പ്രദേശങ്ങളിലും സീസണൽ മഴയിൽ വലിയ കുറവുണ്ടായി. എന്നാൽ 42 ശതമാനം പ്രദേശങ്ങളിൽ സാധാരണ നിലയിലുള്ള മഴ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.

പടിഞ്ഞാറൻ, ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലാണ് വരൾച്ചയുടെ ആഘാതം ഏറ്റവും രൂക്ഷമായി തുടരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയുടെ 79 ശതമാനവും ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ 67 ശതമാനവും പ്രദേശങ്ങൾ വരണ്ടതോ വരൾച്ച ബാധിതമോ ആയ സാഹചര്യങ്ങളിലാണ്. വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയിൽ ഇത് 62 ശതമാനവും, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിൽ 47 ശതമാനവും, കിഴക്കൻ മേഖലയിൽ 42 ശതമാനവും, വടക്കൻ മേഖലയിൽ 41 ശതമാനവും, മധ്യ ഇന്ത്യയിൽ 40 ശതമാനവുമാണ്.

നിലവിൽ വരൾച്ച നേരിടുന്ന പല പ്രദേശങ്ങളിലും സീസണൽ മഴ ലഭ്യതയിൽ വലിയ കുറവുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ജൂൺ 1 മുതൽ സെപ്റ്റംബർ 20 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ തീരദേശ ആന്ധ്രാപ്രദേശിൽ 37 ശതമാനവും, രായലസീമയിൽ 43 ശതമാനവും, കർണാടകയുടെ വടക്കൻ-തെക്കൻ ഉൾനാടൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ 32 ശതമാനം വീതവും, കേരളത്തിൽ 28 ശതമാനവും, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ മറാഠ്‌വാഡയിൽ 36 ശതമാനവും മഴയുടെ കുറവ് രേഖപ്പെടുത്തി.

മഴയിലെ ഈ കുറവ് ഈ മേഖലകളിലെ മണ്ണിലെ ഈർപ്പത്തിന്റെ അളവിലും വലിയ തോതിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ട്. ഐഐടി ബോംബെയിലെ ഗവേഷകർ സെപ്റ്റംബർ 7 മുതൽ ഒക്ടോബർ 4 വരെയുള്ള കാലയളവിലേക്ക് നടത്തുന്ന കാർഷിക വരൾച്ചാ പ്രവചനങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, തമിഴ്‌നാട്, കർണാടക, മഹാരാഷ്ട്ര, പടിഞ്ഞാറൻ മധ്യപ്രദേശ് എന്നിവയുടെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ വരൾച്ച തുടരാനാണ് സാധ്യത.

അടുത്ത കാലത്തുണ്ടായ മഴ ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ താൽക്കാലികമായി മണ്ണിലെ ഈർപ്പം വീണ്ടെടുക്കാൻ സഹായിച്ചെങ്കിലും, കിഴക്കൻ, ദക്ഷിണേന്ത്യൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ വരൾച്ചാ സാഹചര്യങ്ങൾ വീണ്ടും ശക്തമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് പ്രവചനം. ഐഐടി ഗാന്ധിനഗറിന്റെ ഡ്രോട്ട് മോണിറ്ററിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ വിലയിരുത്തലിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നത് പോലെ, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, കർണാടക, മഹാരാഷ്ട്ര എന്നിവിടങ്ങളിൽ വരൾച്ചയുടെ സ്വാധീനം വളരെ ശക്തമായി നിലനിൽക്കുന്നു.

മൺസൂണിലുടനീളം തുടർച്ചയായ മഴ ലഭിക്കുന്നതിന് പകരം, ഇടവിട്ടുള്ള വരണ്ടതും ഈർപ്പമുള്ളതുമായ ഘട്ടങ്ങളാണ് (wet and dry spells) ഈ വർഷത്തെ വരൾച്ചയുടെ പ്രധാന സവിശേഷതയെന്ന് പ്രൊഫ. കാർത്തികേയൻ ലങ്ക പറഞ്ഞു.

"മൺസൂൺ ഘട്ടങ്ങളായാണ് പെയ്തിറങ്ങിയത്, അല്ലാതെ തുടർച്ചയായ മഴ ലഭിച്ചില്ല. ഇത് വരൾച്ചയുടെയും ഈർപ്പത്തിന്റെയും ഇടവിട്ടുള്ള കാലഘട്ടമായിരുന്നു," അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

ഇത് ദീർഘകാല വരണ്ട കാലാവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കുകയും ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന, മഹാരാഷ്ട്ര, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, വടക്കൻ കർണാടക, ഝാർഖണ്ഡിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആഴ്ചകളോളം വരൾച്ച നീണ്ടുനിൽക്കാൻ കാരണമാവുകയും ചെയ്തു.

വരൾച്ചയുടെ ഈ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന സ്വഭാവമാണ് മുൻവർഷങ്ങളിലെ വരൾച്ചകളിൽ നിന്ന് ഇതിനെ വേർതിരിച്ചുനിർത്തുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. മുൻകാലങ്ങളിൽ മഴ ലഭിക്കുമ്പോൾ വരൾച്ചാ സാഹചര്യങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിൽ, ഈ വർഷം മഴയ്ക്ക് ശേഷവും വരണ്ട സാഹചര്യം വീണ്ടും തിരിച്ചുവരികയോ തുടരുകയോ ചെയ്യുകയാണ്. "2015-16 കാലഘട്ടത്തിൽ വരൾച്ച ഇത്രയധികം പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചിരുന്നില്ല," അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

ശക്തമായ മഴ ലഭിച്ച പടിഞ്ഞാറൻ മധ്യപ്രദേശും ഇതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്. മുൻകൂട്ടിയുള്ള മണ്ണിലെ ഈർപ്പത്തിന്റെ കുറവ് ശക്തമായി നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, "ഹ്രസ്വകാല മഴ ലഭിച്ചത് കൊണ്ടുമാത്രം വരൾച്ചയിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്ന് കരകയറാൻ കഴിയില്ല" എന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഖരീഫ് വിളകൾ നേരിടുന്ന പ്രതിസന്ധിയും റബി സീസണിലെ ആശങ്കകളും

ജൂൺ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ, ഇന്ത്യയിലെ ഖരീഫ് വിളകൾക്ക് (Kharif crops) മാത്രമല്ല, ജലാശയങ്ങൾ നിറയ്ക്കുന്നതിനും ഭൂഗർഭജലം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതിനും അടുത്ത കൃഷി സീസണിന് ആവശ്യമായ മണ്ണിലെ ഈർപ്പം നിലനിർത്തുന്നതിനും അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

ഇന്ത്യയിലെ ആകമാനം കൃഷിഭൂമിയുടെ 55-60 ശതമാനവും മഴയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതായതിനാൽ, രാജ്യത്തെ വലിയൊരു വിഭാഗം കാർഷിക മേഖലയും മൺസൂൺ മഴയുടെ സമയത്തെയും വിതരണത്തെയും ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.

വരൾച്ചയുടെ ആദ്യ സൂചനകൾ കൃഷിയിടങ്ങളുടെ വിസ്തൃതിയിലുള്ള (acreage) കണക്കുകളിൽ തന്നെ വ്യക്തമായിരുന്നു. യൂണിയൻ കൃഷി മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച്, സെപ്റ്റംബർ 11 വരെയുള്ള ഖരീഫ് വിളകളുടെ മൊത്തം വിസ്തൃതി 1,096.49 ലക്ഷം ഹെക്ടറാണ് (lha). കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇതേ കാലയളവിൽ ഇത് 1,112.54 ലക്ഷം ഹെക്ടറായിരുന്നു; അതായത് 16.05 ലക്ഷം ഹെക്ടറിന്റെ കുറവ്.

നെൽകൃഷിയെയാണ് ഇത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിച്ചത്. നെൽക്കൃഷി ചെയ്യുന്ന വിസ്തൃതിയിൽ ഏകദേശം 426.81 ലക്ഷം ഹെക്ടറിന്റെ കുറവുണ്ടായി, ഇത് കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് 17 ലക്ഷം ഹെക്ടർ കുറവാണ്. കർണാടകയിൽ 4.54 ലക്ഷം ഹെക്ടർ, തെലങ്കാനയിൽ 4.46 ലക്ഷം ഹെക്ടർ, ആന്ധ്രാപ്രദേശിൽ 1.90 ലക്ഷം ഹെക്ടർ, മധ്യപ്രദേശിൽ 1.75 ലക്ഷം ഹെക്ടർ, തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 1.40 ലക്ഷം ഹെക്ടർ, മഹാരാഷ്ട്രയിൽ 1.15 ലക്ഷം ഹെക്ടർ എന്നിങ്ങനെയാണ് കൃഷി വിസ്തൃതിയിൽ കുറവുണ്ടായത്.

ഈ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഐഐടി ബോംബെയുടെ കാർഷിക വരൾച്ചാ പ്രവചന പട്ടികയിലും ഉൾപ്പെട്ടവയാണ്.

മൺസൂണിന്റെ അവസാന ഘട്ടത്തിൽ എത്തുമ്പോഴും കാർഷിക വരൾച്ച തുടരുന്നത് കർഷകരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയ ആശങ്കയുണ്ടാക്കുന്നു. ഖരീഫ് വിളകൾ ഇപ്പോൾ വളർച്ചയുടെ നിർണായക ഘട്ടങ്ങളിലാണ്. മണ്ണിലെ ഈർപ്പം കുറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ, വൈകി ലഭിക്കുന്ന മഴയ്ക്ക് പോലും സീസണിലുടനീളം അനുഭവപ്പെട്ട ജലക്ഷാമം പൂർണ്ണമായി പരിഹരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കില്ല.

ഇത് കൃഷി ചെയ്ത വിസ്തൃതിയെ മാത്രമല്ല, വിളവെടുപ്പിലെ ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയെയും (yield) പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കാനാണ് സാധ്യത.

തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ പിൻവാങ്ങുന്നതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ആരംഭിക്കുന്ന റബി സീസണിലേക്കും (Rabi season) ഈ ആശങ്ക നീളാം. ശീതകാല വിളകളുടെ വിതയ്ക്കലിനും വളർച്ചയ്ക്കും രാജ്യത്തെ വൻകിട കർഷകർ മൺസൂൺ അവശേഷിപ്പിക്കുന്ന മണ്ണിലെ ഈർപ്പത്തെയും ജലാശയങ്ങളെയുമാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്.

മൺസൂണിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ഈ പ്രതിസന്ധി നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. കേന്ദ്ര കൃഷി മന്ത്രാലയവും ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് അഗ്രികൾച്ചറൽ റിസർച്ചും (ICAR) ജൂണിൽ എൽ നിനോയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാർഷിക പ്രതിസന്ധി നേരിടാൻ സാധ്യതയുള്ള 315 ജില്ലകളെ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ജലസേചന സൗകര്യം 25 ശതമാനത്തിൽ താഴെയുള്ള 111 ജില്ലകളെ ഇതിൽ മുൻഗണനാ പട്ടികയിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്.

(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ്: സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)