വന്യജീവി സംരക്ഷണ കൺവെൻഷന്റെ (CITES - കൺവെൻഷൻ ഓൺ ഇന്റർനാഷണൽ ട്രേഡ് ഇൻ എൻഡേഞ്ചർഡ് സ്പീഷീസ് ഓഫ് വൈൽഡ് ഫോണ ആൻഡ് ഫ്ലോറ) ആനിമൽസ് കമ്മിറ്റിയുടെ 34-ാമത് യോഗത്തിനായി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വന്യജീവി വിദഗ്ധർ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ജനീവയിൽ ഒത്തുചേരുന്നു. ജൂലൈ 13 മുതൽ 17 വരെയാണ് യോഗം നടക്കുന്നത്.
വന്യജീവികളുടെയും സസ്യങ്ങളുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി 185 കക്ഷികൾ (184 രാജ്യങ്ങളും യൂറോപ്യൻ യൂണിയനും) ഒപ്പുവെച്ച ഒരു ആഗോള കരാറാണ് സൈറ്റസ് (CITES). അതിർത്തികൾ കടന്നുള്ള വന്യജീവി വ്യാപാരം ഒരു വർഗ്ഗത്തെയും വംശനാശത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നില്ല എന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. ഇന്ന്, 40,000-ത്തിലധികം വരുന്ന സസ്യ-മൃഗ വർഗ്ഗങ്ങൾ ഈ കൺവെൻഷന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നുണ്ട്.
ശാസ്ത്രജ്ഞരും സാങ്കേതിക വിദഗ്ധരും അടങ്ങുന്നതാണ് ഈ ആനിമൽസ് കമ്മിറ്റി. വന്യജീവികളുടെ എണ്ണത്തെക്കുറിച്ചും അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിക്കുക, വംശനാശഭീഷണി നേരിടാൻ സാധ്യതയുള്ള ജീവികളെ കണ്ടെത്തുക, വന്യജീവി സമ്പത്തിന് കോട്ടം തട്ടാതെ എങ്ങനെ വ്യാപാരം നിയന്ത്രിക്കാമെന്ന് രാജ്യങ്ങൾക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകുക എന്നിവയാണ് ഇവരുടെ ചുമതല. അതോടൊപ്പം, അംഗരാജ്യങ്ങൾ സൈറ്റസ് നിയമങ്ങൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നും ഭാവി തീരുമാനങ്ങളിലേക്ക് കടക്കും മുൻപ് കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയ വിവരങ്ങൾ ആവശ്യമുണ്ടോ എന്നും ഈ സമിതി വിലയിരുത്തുന്നു.
ഈ യോഗത്തിൽ ഉയർന്നുവരുന്ന ശുപാർശകളാണ്, കൺവെൻഷന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന തീരുമാനമെടുക്കൽ സമിതിയായ കോൺഫറൻസ് ഓഫ് ദി പാർട്ടീസ് (CoP) സമ്മേളനത്തിൽ പിന്നീട് വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ സർക്കാരുകൾ കൈക്കൊള്ളുന്ന തീരുമാനങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാനമാകുന്നത്.
വർഷം തോറും കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ ഇടപാടുകൾ നടക്കുന്ന വന്യജീവി വ്യാപാര മേഖലയിൽ ഈ യോഗത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഇതിൽ ഭൂരിഭാഗവും നിയമപരമാണെങ്കിലും, അനധികൃത വ്യാപാരവും അനിയന്ത്രിതമായ ചൂഷണവും ഇപ്പോഴും പല ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾക്കും ഭീഷണിയുയർത്തുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ നാശം, വന്യജീവി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കായുള്ള വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യകത എന്നിവ ഈ പ്രതിസന്ധിയുടെ ആക്കം കൂട്ടുന്നു.
ഈ യോഗത്തിൽ നമ്മൾ ഉറ്റുനോക്കേണ്ടത് എന്തിനെയൊക്കെയാണ്?
സ്രാവുകൾ, റേ മത്സ്യങ്ങൾ (Rays), ശുദ്ധജല ഈൽ മത്സ്യങ്ങൾ, പവിഴപ്പുറ്റുകൾ, ഉഭയജീവികൾ, കഴുകന്മാർ, വലിയ പൂച്ചവർഗ്ഗങ്ങൾ (Big cats) ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി ജീവികളുടെ സംരക്ഷണവും വ്യാപാരവും ഈ വർഷത്തെ യോഗം വിലയിരുത്തും. വന്യജീവികളുടെ അനധികൃത വ്യാപാരം തടയുക, വ്യാപാരത്തിലുള്ള ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക, ശാസ്ത്രീയ വിലയിരുത്തലുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, സൈറ്റസ് നിയമങ്ങൾ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കാൻ രാജ്യങ്ങളെ സഹായിക്കുക തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും വിദഗ്ധർ ചർച്ച ചെയ്യും.
ഈ വർഷത്തെ അജണ്ടയിലുള്ള പല വിഷയങ്ങളും 2024-ൽ നടന്ന മുൻ ആനിമൽസ് കമ്മിറ്റി യോഗത്തിലും (AC33) ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. അന്ന് സ്രാവുകൾ, റേ മത്സ്യങ്ങൾ, ശുദ്ധജല ഈൽ മത്സ്യങ്ങൾ, പവിഴപ്പുറ്റുകൾ, ഉഭയജീവികൾ, ഈനാംപേച്ചികൾ (Pangolins) തുടങ്ങിയ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികളുടെ വ്യാപാരത്തെക്കുറിച്ചാണ് വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തിയത്. കൂടാതെ, വിവിധ രാജ്യങ്ങൾ സൈറ്റസ് നിയമങ്ങൾ എങ്ങനെ നടപ്പിലാക്കുന്നുവെന്നും നിലവിലുള്ള വ്യാപാര നിയന്ത്രണങ്ങൾ ദുർബലരായ വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാൻ പര്യാപ്തമാണോ എന്നും അവർ പരിശോധിച്ചിരുന്നു.
അതിനുശേഷം ഈ രംഗത്തുണ്ടായ പുരോഗതി എന്തൊക്കെയാണെന്നും കൂടുതൽ കർശനമായ നടപടികൾ ആവശ്യമുണ്ടോ എന്നും ഈ വർഷത്തെ യോഗം വിലയിരുത്തും.
സൈറ്റസ് സംരക്ഷണ പരിധിയിൽ വരുന്ന നൂറുകണക്കിന് ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളുടെ ആവാസകേന്ദ്രമായ ഇന്ത്യ, വന്യജീവി ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ പ്രധാന കയറ്റുമതി-ഇറക്കുമതി രാജ്യം കൂടിയാണ്. അതിനാൽ, സ്രാവുകൾ, പവിഴപ്പുറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കടൽ ജീവികളുടെ വ്യാപാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ രാജ്യത്തെ മത്സ്യബന്ധന മേഖലയെയും സമുദ്ര സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും വന്യജീവി വ്യാപാര മാനേജ്മെന്റിനെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നവയാണ്. ഈ സമിതി മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന ഏത് ശുപാർശയും ഭാവിയിൽ ഇത്തരം ജീവികളുടെ നിരീക്ഷണത്തെയും വ്യാപാരത്തെയും സ്വാധീനിച്ചേക്കാം.
വന്യജീവി സംരക്ഷണം ശക്തമാക്കുന്നതിനും അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരം സുസ്ഥിരമായി നിലനിർത്തുന്നതിനും കൂടുതൽ മികച്ച ശാസ്ത്രീയ വിവരങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്ന യാഥാർത്ഥ്യത്തിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നതുകൊണ്ട് കൂടിയാണ് ഇന്ത്യക്ക് ഈ യോഗം നിർണ്ണായകമാകുന്നത്.
അടുത്തഘട്ടത്തിലെ ചർച്ചകൾക്കായി രാജ്യങ്ങൾ ഒരുങ്ങുമ്പോൾ, ഏതെല്ലാം ജീവജാലങ്ങൾക്കാണ് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നൽകേണ്ടത്, എവിടെയൊക്കെയാണ് കൂടുതൽ ഗവേഷണങ്ങൾ ആവശ്യമായിട്ടുള്ളത്, വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് നിലവിലുള്ള വ്യാപാര നിയന്ത്രണങ്ങൾ മതിയോ എന്ന് വിലയിരുത്തുന്നതിനും ജനീവയിലെ യോഗം സഹായിക്കും.
(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ് സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)