മനുഷ്യ-വന്യജീവി സംഘർഷം നേരിടാൻ 'പ്രോജക്ട് ഹനുമാൻ'; പദ്ധതിക്ക് തുടക്കം കുറിച്ച് ആന്ധ്രാ ഉപമുഖ്യമന്ത്രി പവൻ കല്യാൺ

2026-ലെ ലോക വന്യജീവി ദിനത്തിൽ (World Wildlife Day), ആന്ധ്രാപ്രദേശ് ഉപമുഖ്യമന്ത്രി പവൻ കല്യാൺ സംസ്ഥാനത്തെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന മനുഷ്യ-വന്യജീവി സംഘർഷം പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 'പ്രോജക്ട് ഹനുമാൻ' (Project HANUMAN) ആരംഭിച്ചു.

ഗുണ്ടൂർ ജില്ലയിലെ മംഗളഗിരി ടൗണിലുള്ള ആന്ധ്രാപ്രദേശ് സ്പെഷ്യൽ പോലീസ് (APSP) ആറാം ബറ്റാലിയൻ പരേഡ് ഗ്രൗണ്ടിലാണ് ഈ പദ്ധതി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. 'വന്യജീവികളുടെ നിരീക്ഷണം, സഹായം, പരിചരണം എന്നിവയ്ക്കായുള്ള സുഖപ്പെടുത്തുന്നതും പരിപാലിക്കുന്നതുമായ യൂണിറ്റുകൾ' (Healing and Nurturing Units for Monitoring, Aid and Nursing of Wildlife) എന്നതിന്റെ ചുരുക്കപ്പേരാണ് 'ഹനുമാൻ' (HANUMAN).

"പരിസ്ഥിതി സന്തുലിതാവസ്ഥയ്ക്കും ജൈവവൈവിധ്യത്തിനും കാലാവസ്ഥാ സ്ഥിരതയ്ക്കും വന്യജീവികൾ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ സംരക്ഷിക്കുന്നത് മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ഐക്യം ഉറപ്പാക്കുകയും സുസ്ഥിരമായ ഭാവി സുരക്ഷിതമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇന്ന് ആന്ധ്രാപ്രദേശ് സർക്കാർ, പരിസ്ഥിതി-വനം മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ, പരിക്കേറ്റ വന്യജീവികളെ രക്ഷിക്കാനും ചികിത്സിക്കാനും പുനരധിവസിപ്പിക്കാനും നിരീക്ഷിക്കാനും വേണ്ടി പ്രത്യേകം വിഭാവനം ചെയ്ത 'ഹനുമാൻ പ്രോജക്ട്' ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. ഇത് സംസ്ഥാനത്തുടനീളമുള്ള വന്യജീവി സംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളെയും ദ്രുത പ്രതികരണ സംവിധാനങ്ങളെയും ശക്തിപ്പെടുത്തും. ഈ ലോക വന്യജീവി ദിനത്തിൽ, ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ സംരക്ഷിക്കാനും വന്യജീവി ചൂഷണം തടയാനും വരും തലമുറകൾക്കായി നമ്മുടെ പ്രകൃതി പൈതൃകം കാത്തുസൂക്ഷിക്കാനും നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് നിൽക്കാം," എന്ന് കല്യാൺ എക്സ് (X) പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ കുറിച്ചു.

പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളും പ്രവർത്തനങ്ങളും

ആന്ധ്രാപ്രദേശിൽ അടുത്ത കാലത്തായി മനുഷ്യ-വന്യജീവി സംഘർഷം വൻതോതിൽ വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസിൽ നിന്നുള്ള ഫേസ്ബുക്ക് കുറിപ്പ് പ്രകാരം, 2025-2026 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ മാത്രം സംസ്ഥാനത്തുടനീളം 2,107 സംഘർഷ കേസുകൾ രേഖപ്പെടുത്തുകയും ഇരകളായ വ്യക്തികൾക്കും കുടുംബങ്ങൾക്കുമായി ഏകദേശം 4 കോടി രൂപ നഷ്ടപരിഹാരമായി നൽകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

നഷ്ടപരിഹാര തുകയിൽ വരുത്തിയ വർദ്ധനവ് മാർച്ച് 3-ന് സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. മൃഗങ്ങളുടെ ആക്രമണത്തിൽ ഒരാൾ മരിച്ചാൽ നൽകുന്ന നഷ്ടപരിഹാരം 5 ലക്ഷം രൂപയിൽ നിന്ന് 10 ലക്ഷം രൂപയായി ഉയർത്തി. പരിക്കേറ്റവർക്കുള്ള സഹായധനം ഇനി മുതൽ 2 ലക്ഷം രൂപയായിരിക്കും. കൊല്ലപ്പെടുന്ന വളർത്തുമൃഗങ്ങൾക്കുള്ള നഷ്ടപരിഹാരം വിപണി മൂല്യത്തിനനുസരിച്ച് നിശ്ചയിക്കുമെന്നും ഫേസ്ബുക്ക് കുറിപ്പിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

സംസ്ഥാന വനംവകുപ്പിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഗ്രാമതലത്തിൽ 'വജ്ര' (വൈൽഡ് ലൈഫ് രക്ഷക്) ടീമുകളെ സജ്ജമാക്കാനും സർക്കാർ നടപടി തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. പരിശീലനം ലഭിച്ച പ്രാദേശിക സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ അടങ്ങുന്ന ഈ സംഘം പാമ്പുകളെ പിടികൂടുന്നതിനും ഗ്രാമങ്ങളിൽ വന്യജീവികൾ ഇറങ്ങുന്നത് തടയുന്നതിനും പ്രവർത്തിക്കും. ഇത് വിദൂരത്തുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കായി കാത്തുനിൽക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാനും പരിഭ്രാന്തി മൂലം സംഘർഷങ്ങൾ വഷളാകുന്നത് തടയാനും സഹായിക്കുമെന്ന് സൗത്ത് ഫസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.

പ്രോജക്ട് ഹനുമാന് കീഴിൽ വന്യജീവികൾക്ക് ചികിത്സയും വൈദ്യസഹായവും നൽകുന്നതിനായി 100 വാഹനങ്ങൾ (93 ദ്രുത പ്രതികരണ വാഹനങ്ങളും 7 ആംബുലൻസുകളും) സർക്കാർ ലഭ്യമാക്കും. ഓരോ വാഹനത്തിലും ഫോറസ്റ്റ് റേഞ്ച് ഓഫീസർ, വെറ്ററിനറി സ്റ്റാഫ്, ഗോത്രവർഗ സഹായികൾ, പാരാ വെറ്ററൻസ് എന്നിവരടങ്ങുന്ന ഒരു ടീം ഉണ്ടായിരിക്കും. വിശാഖപട്ടണം, രാജമഹേന്ദ്രവാരം, തിരുപ്പതി, ബിർലൂട്ട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നാല് വന്യജീവി സംരക്ഷണ-ചികിത്സാ കേന്ദ്രങ്ങളും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ചിറ്റൂർ, ശ്രീകാകുളം, പാർവതീപുരം മന്യം ജില്ലകളിൽ രൂക്ഷമായ കാട്ടാന ശല്യത്തിനും സർക്കാർ പരിഹാരം കാണും. കർണാടക സർക്കാരിന്റെ സഹകരണത്തോടെ ഇതിനായി നാല് കുങ്കി ആനകളെ എത്തിച്ചു. ഇതുവരെ 8 ദൗത്യങ്ങൾ വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കി ജനങ്ങൾക്കും കൃഷിക്കും സംരക്ഷണം നൽകാൻ സാധിച്ചതായി സർക്കാർ അറിയിച്ചു.

വന്യജീവികളുടെ നീക്കം നിരീക്ഷിക്കാൻ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI) ഉപയോഗിക്കും. മൃഗങ്ങൾ വനാതിർത്തി കടക്കുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ മുൻകൂട്ടി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്ന സംവിധാനം അധികൃതർ വികസിപ്പിച്ചുവരികയാണ്. ഇതിനായി വനംവകുപ്പ് 'ഹനുമാൻ' എന്ന പേരിൽ ഒരു ഡിജിറ്റൽ ആപ്പും തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

"മനുഷ്യ-വന്യജീവി സംഘർഷം തടയുന്നതിനും കുറയ്ക്കുന്നതിനുമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ള സമഗ്രമായ സാങ്കേതിക-ശാസ്ത്രീയ പദ്ധതിയാണ് ഹനുമാൻ പ്രോജക്ട്. ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ വനാതിർത്തി ഗ്രാമങ്ങളിലെ ജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം വന്യജീവി സംരക്ഷണവും ഞങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിടുന്നു," പവൻ കല്യാൺ പറഞ്ഞു. ഈ പദ്ധതിക്കായി പഞ്ചായത്തീരാജ്, വനംവകുപ്പുകൾ കൃഷി, ഹോർട്ടികൾച്ചർ, റവന്യൂ, പോലീസ് തുടങ്ങിയ വകുപ്പുകളുമായി ഏകോപിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ്: സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)