

കാലവർഷത്തിനു ശേഷവും ഇന്ത്യയിലെ റിസർവോയറുകളിലെ ജലസംഭരണം പരമാവധി ശേഷിയേക്കാൾ 31% കുറവാണ്; ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ രൂക്ഷമായ കുടിവെള്ളക്ഷാമം നേരിടുന്നു.
ആളിയാർ, സോമശില, മേട്ടൂർ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ റിസർവോയറുകളിൽ ജലനിരപ്പ് ഗുരുതരമായ അളവിൽ കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇത് ജലസേചനം, കുടിവെള്ള വിതരണം, ജലവൈദ്യുതോൽപ്പാദനം എന്നിവയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്കയുയർത്തുന്നു.
മേഖലാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ പെന്നാർ, കാവേരി നദീതടങ്ങളിൽ വലിയ ജലകമ്മി കാണപ്പെടുന്നു; അതേസമയം നർമ്മദ, മഹാനദി നദീതടങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ജലസംഭരണം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
2026-ലെ കാലവർഷം അവസാനിച്ചെങ്കിലും ഇന്ത്യയിലെ പല റിസർവോയറുകളും പരമാവധി ശേഷിയിൽ നിറഞ്ഞിട്ടില്ല. രാജ്യത്തെ 178 പ്രധാന റിസർവോയറുകളിലെ ആകെ ജലസംഭരണം പരമാവധി ശേഷിയേക്കാൾ 31 ശതമാനത്തോളം കുറവാണ്. ഇത് വരും മാസങ്ങളിലെ ജ ലഭ്യതയെക്കുറിച്ച് വലിയ ആശങ്ക ഉയർത്തുന്നു.
കേന്ദ്ര ജല കമ്മീഷൻ (CWC) 2026 ഒക്ടോബർ 15 വ്യാഴാഴ്ച പുറത്തുവിട്ട റിസർവോയർ സ്റ്റോറേജ് ബുള്ളറ്റിൻ പ്രകാരം, ഈ 178 റിസർവോയറുകളിൽ ആകെയുള്ളത് 126.717 ബിില്യൺ ക്യൂബിക് മീറ്റർ (BCM) ജലമാണ്. ഇത് ഇവയുടെ ആകെ സംഭരണശേഷിയുടെ 68.58 ശതമാനം മാത്രമാണ്. അതായത്, റിസർവോയറുകളുടെ ആകെ ശേഷിയുടെ 31.42 ശതമാനവും ശൂന്യമായി കിടക്കുകയാണ്.
കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇതേ കാലയളവിലുണ്ടായിരുന്ന ജലസംഭരണത്തേക്കാൾ 41.193 BCM അല്ലെങ്കിൽ 24.53 ശതമാനം കുറവാണിത്. കൂടാതെ, കഴിഞ്ഞ 10 വർഷത്തെ ശരാശരി സംഭരണം അടിസ്ഥാനമാക്കി കണക്കാക്കുന്ന സാധാരണ ജലനിരപ്പിനേക്കാൾ 24.930 BCM (16.44 ശതമാനം) കുറവുമാണ് ഇത്.
ഇന്ത്യയിലുടനീളമുള്ള 178 പ്രധാന റിസർവോയറുകളിലെ ജലനിരപ്പ് നിരീക്ഷിക്കുന്ന കേന്ദ്ര ജല കമ്മീഷൻ എല്ലാ വ്യാഴാഴ്ചയും പ്രതിവാര ബുള്ളറ്റിൻ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാറുണ്ട്. ഈ റിസർവോയറുകൾക്ക് ആകെ 184.762 BCM ഉപയോഗയോഗ്യമായ ജലസംഭരണ ശേഷിയുണ്ട്. ഇത് രാജ്യത്തിന്റെ ആകെ ഉപയോഗയോഗ്യമായ റിസർവോയർ സംഭരണശേഷിയായ 257.812 BCM-ന്റെ 71.67 ശതമാനത്തോളമാണ്.
പല പ്രധാന റിസർവോയറുകളിലെയും ജലനിരപ്പ് സാധാരണ സംഭരണശേഷിയുടെ പകുതിയിലും താഴെയായി കുറഞ്ഞു. കേന്ദ്ര ജല കമ്മീഷന്റെ ബുള്ളറ്റിൻ വിവരങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, കർണാടക, മഹാരാഷ്ട്ര, തമിഴ്നാട്, തെലങ്കാന എന്നിവിടങ്ങളിലെ റിസർവോയറുകളിൽ രൂക്ഷമായ ജലക്ഷാമമാണ് നേരിടുന്നത്.
തമിഴ്നാട്ടിലെ ആളിയാർ റിസർവോയറിൽ സാധാരണ ജലനിരപ്പുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ജലം തീരെയില്ല; സാധാരണ സംഭരണശേഷിയുടെ 50 ശതമാനത്തിൽ താഴെ മാത്രം വെള്ളമുള്ള റിസർവോയറുകളുടെ പട്ടികയിൽ ഏറ്റവും താഴെയാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം.
ആന്ധ്രാപ്രദേശിൽ സോമശില റിസർവോയറിൽ സാധാരണ സംഭരണശേഷിയുടെ 22.05 ശതമാനവും ശ്രീശൈലത്തിൽ 33.64 ശതമാനവും ജലമാണുള്ളത്. തമിഴ്നാട്ടിലെ മേട്ടൂർ റിസർവോയറിൽ സാധാരണ സംഭരണത്തിന്റെ 32.49 ശതമാനവും കേരളത്തിലെ ഇടുക്കി റിസർവോയറിൽ വെറും 10.62 ശതമാനവും മാത്രമാണ് ജലമുള്ളത്.
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പല റിസർവോയറുകളിലും വലിയ തോതിലുള്ള ജലകമ്മി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ജായക്വാഡിയിൽ സാധാരണ സംഭരണത്തിന്റെ 15.55 ശതമാനം, ഉജ്ജനിയിൽ 10.62 ശതമാനം, മാഞ്ചറയിൽ 12.45 ശതമാനം, ലോവർ തെർണയിൽ 28.24 ശതമാനം എന്നിങ്ങനെയാണ് ജലനിരപ്പ്.
കർണാടകയിൽ ഘടപ്രഭ (22.56%), തുങ്ഗഭദ്ര (22.54%), ഷോലയാർ (23.62%) എന്നീ റിസർവോയറുകളിലും സാധാരണ സംഭരണത്തേക്കാൾ വളരെ കുറഞ്ഞ അളവിലാണ് വെള്ളമുള്ളത്. കേരളത്തിലെ പെരിയാർ റിസർവോയറിൽ സാധാരണ സംഭരണത്തിന്റെ 46.43 ശതമാനം ജലമുണ്ട്.
ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെയും പടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിലെയും പല റിസർവോയറുകളിലെയും ജ ലഭ്യത സാധാരണ നിലയേക്കാൾ വളരെ താഴെയാണെന്നാണ് ഈ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
സാധാരണ ജലനിരപ്പിന്റെ 50 ശതമാനത്തിനും 80 ശതമാനത്തിനും ഇടയിൽ ജലസംഭരണമുള്ള 42 റിസർവോയറുകളെയും ബുള്ളറ്റിനിൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ 11 എണ്ണത്തിൽ 51 മുതൽ 60 ശതമാനം വരെയും, 14 എണ്ണത്തിൽ 61 മുതൽ 70 ശതമാനം വരെയും, 17 എണ്ണത്തിൽ 71 മുതൽ 80 ശതമാനം വരെയുമാണ് ജലമുള്ളത്.
അതേസമയം, ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 20 റിസർവോയറുകളിൽ 12 എണ്ണത്തിലും സാധാരണയോ അതിൽ കുറവോ ആയ ജലനിരപ്പ് മാത്രമാണുള്ളത്. ഇത് ജലസേചനം, കുടിവെള്ള വിതരണം, വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനം എന്നിവയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്ക വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
നദീതടങ്ങൾ തിരിച്ചുള്ള വിലയിരുത്തലിൽ പെന്നാർ, കാവേരി നദീതടങ്ങളിലെ ജലസംഭരണം അതീവ ഗുരുതരമായ ജലകമ്മിയുള്ള വിഭാഗത്തിലാണ് ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
സിന്ധു, മാഹി, കൃഷ്ണ, സബർമതി നദീതടങ്ങളും കച്ച്-സൗരാഷ്ട്ര, ലൂണി നദീമേഖലകളും ജലകമ്മിയുള്ളവയായി (deficient) കണക്കാക്കി. പെന്നാറിനും കന്യാകുമാരിക്കും ഇടയിൽ കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന നദീതടങ്ങളിലും തദ്രിനും കന്യാകുമാരിക്കും ഇടയിൽ പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകുന്ന നദീതടങ്ങളിലും ജലക്ഷാമം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
അതേസമയം, നർമ്മദ, മഹാനദി, സ്വർണ്ണരേഖ എന്നീ നദീതടങ്ങളിലെ ജലസംഭരണം സാധാരണ നിലയേക്കാൾ കൂടുതലാണ്.
ഗംഗ, തപ്തി, ഗോദാവരി, ബ്രഹ്മപുത്ര, ബ്രാഹ്മണി-വൈതരണി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് কয়েকটি നദീതടങ്ങളിൽ ജലനിരപ്പ് സാധാരണ നിലയോട് അടുത്താണ്.
ഇന്ത്യയിലെ റിസർവോയറുകളിലെ ജലസംഭരണത്തിൽ പ്രകടമായ പ്രാദേശിക വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടെന്നാണ് ഈ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ദക്ഷിണേന്ത്യൻ നദീതടങ്ങളിലാണ് ഏറ്റവും വലിയ ജലകമ്മി കാണപ്പെടുന്നത്.
സാധാരണ സംഭരണവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ കാവേരി നദീതടത്തിൽ 60.50 ശതമാനവും പെന്നാർ നദീതടത്തിൽ 72.32 ശതമാനവും ജലകമ്മി രേഖപ്പെടുത്തി. കൃഷ്ണ നദീതടത്തിൽ 32.59 ശതമാനവും സബർമതി നദീതടത്തിൽ 38.03 ശതമാനവുമാണ് ജലകമ്മി.
ഇവയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, നർമ്മദ നദീതടത്തിലെ ജലസംഭരണം സാധാരണ നിലയേക്കാൾ 7.81 ശതമാനം കൂടുതലാണ്. മഹാനദി നദീതടത്തിൽ 2.95 ശതമാനവും സ്വർണ്ണരേഖ നദീതടത്തിൽ സാധാരണയേക്കാൾ 30.74 ശതമാനവും കൂടുതൽ ജലമുണ്ട്.
(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ്: സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)