ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ (WHO) ആഫ്രിക്കൻ റീജണൽ ഓഫീസ്, 2026 ജനുവരിക്കും ജൂണിനുമിടയിൽ നടന്ന സ്വതന്ത്ര ഔട്ട്ബ്രേക്ക് റെസ്പോൺസ് അസസ്മെന്റിന് (OBRA) ശേഷം ബുറുണ്ടി, ഘാന, ഗിനിയ-ബിസൗ, റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോ, ഉഗാണ്ട എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ ടൈപ്പ് 2 പോളിയോ വൈറസ് ബാധ അവസാനിച്ചതായി സ്ഥിരീകരിച്ചു.
രോഗ നിരീക്ഷണം, ലാബോറട്ടറി, എപ്പിഡെമിയോളജിക്കൽ തെളിവുകൾ, ജനങ്ങളുടെ പ്രതിരോധശേഷി, വാക്സിനേഷൻ ക്യാമ്പെയ്നുകളുടെ പ്രകടനം എന്നിവ അസസ്മെന്റിന്റെ ഭാഗമായി പരിശോധിച്ചു.
ഈ കണ്ടെത്തലുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, അഞ്ച് രാജ്യങ്ങളിലും ടൈപ്പ് 2 പോളിയോ വൈറസ് ബാധ അവസാനിച്ചതായി ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ ആഫ്രിക്കൻ റീജിയണൽ ഓഫീസ് സ്ഥിരീകരിച്ചു.
സാധാരണ വാക്സിനേഷൻ ശക്തമാക്കുന്നതിനും, പ്രതിരോധശേഷിയിലുള്ള വിടവുകൾ നികത്തുന്നതിനും, രോഗനിർണ്ണയം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും, പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടതും എത്തിച്ചേരാൻ പ്രയാസമുള്ളതുമായ പ്രദേശങ്ങളിലെ കുട്ടികളിലേക്ക് എത്തുന്നതിനും വർഷങ്ങളായി നടത്തിയ ശ്രമങ്ങളുടെ പ്രതിഫലനമാണ് ഈ നേട്ടം.
അഞ്ച് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, രോഗവ്യാപനം തടയുന്നതിന് വേഗത്തിലുള്ള രോഗനിർണ്ണയം, സുസ്ഥിരമായ നിരീക്ഷണം, സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തം, മികച്ച വാക്സിനേഷൻ ക്യാമ്പെയ്നുകൾ എന്നിവ പ്രധാനമാണെന്ന് ഇവരുടെ അനുഭവങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോയിൽ, വൈറസ് സാന്നിധ്യം കണ്ടെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് അധികാരികൾ നിരീക്ഷണം ശക്തമാക്കുകയും നിരവധി വാക്സിനേഷൻ ക്യാമ്പെയ്നുകൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു. രാജ്യത്ത് അവസാനമായി വൈറസ് കണ്ടെത്തിയത് 2023 ഡിസംബറിലാണ്, അതിനുശേഷം രോഗനിരീക്ഷണം തുടരുന്നതിനും ഉയർന്ന അപകടസാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ പ്രതിരോധശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുമാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്.
2023 മാർച്ച് മാസത്തിൽ ടൈപ്പ് 2 പോളിയോ വൈറസ് ബാധ സ്ഥിരീകരിച്ച ബുറുണ്ടി, പതിവ് പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ, എപ്പിഡെമിയോളജിക്കൽ അന്വേഷണങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി നിരീക്ഷണം എന്നിവ ശക്തമാക്കി. ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള വാക്സിനേഷൻ ക്യാമ്പെയ്നുകൾ പ്രതിരോധശേഷി കുറഞ്ഞ ജനവിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നതിനും രോഗവ്യാപനം തടയുന്നതിനും സഹായിച്ചു.
ഉഗാണ്ടയിൽ, 2024 മേയ് മാസത്തിൽ പോളിയോ വൈറസ് കണ്ടെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് ആരോഗ്യ അധികാരികൾ രോഗനിരീക്ഷണവും പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഊർജ്ജിതമാക്കുകയും ദേശീയ, പ്രാദേശിക തലങ്ങളിൽ ശക്തമായ ഏകോപനം നിലനിർത്തുകയും ചെയ്തു.
ഘാന കൂടുതൽ ശക്തമായ ലാബോറട്ടറി ശേഷി, രോഗ നിരീക്ഷണം, ദ്രുത പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ചു.
ഘാനയും ഉഗാണ്ടയും ഈ വർഷം ആദ്യം തങ്ങളുടെ ലാബോറട്ടറി സൗകര്യങ്ങൾ നവീകരിച്ചു, ഇത് പോളിയോ വൈറസിനെ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചറിയാനും മറ്റ് വാക്സിൻ തടയാവുന്ന രോഗങ്ങളോട് പ്രതികരിക്കാനുമുള്ള അവരുടെ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
ഗിനിയ-ബിസൗ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് ക്യാമ്പെയ്നുകളിലൂടെയും ശക്തമായ നിരീക്ഷണത്തിലൂടെയും പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. 2021 ജൂലൈക്ക് ശേഷം രാജ്യത്ത് പോളിയോ വൈറസ് കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല.
രോഗസാധ്യത നിലനിൽക്കുന്നു
ഏറ്റവും പുതിയ മുന്നേറ്റം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, രോഗബാധ അവസാനിച്ചു എന്നത് പോളിയോ വൈറസിന്റെ ഭീഷണി പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതായി എന്ന് അർത്ഥമാക്കുന്നില്ലെന്ന് ആരോഗ്യ അധികാരികൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. വൈറസ് വ്യാപനം തുടരുന്ന പ്രദേശങ്ങളുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ വീണ്ടും രോഗബാധയുണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത നിലനിൽക്കുന്നു.
മുമ്പ് രോഗവ്യാപനം അവസാനിച്ച മഡഗാസ്കറിൽ അടുത്തിടെ പോളിയോ വൈറസ് കണ്ടെത്തിയത്, രോഗവ്യാപനം തടഞ്ഞ രാജ്യങ്ങളുടെ നിരന്തരമായ രോഗസാധ്യതയെ കാണിക്കുന്നു.
അതുകൊണ്ട് തന്നെ ശക്തമായ രോഗനിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ, ഉയർന്ന വാക്സിനേഷൻ നിരക്ക്, പുതിയ വൈറസ് സാന്നിധ്യം കണ്ടെത്തിയാൽ അതിനോട് വേഗത്തിൽ പ്രതികരിക്കാനുള്ള ശേഷി എന്നിവ നിലനിർത്താൻ ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയും അതിന്റെ പങ്കാളികളും സർക്കാരുകളോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.
കമ്മ്യൂണിറ്റി ഇടപെടൽ, മാപ്പിംഗ്, രോഗനിരീക്ഷണം, പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് ലഭിക്കാത്ത കുട്ടികളിലേക്ക് എത്തിച്ചേരൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പോളിയോ പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങളിലെ നിക്ഷേപങ്ങൾ മറ്റ് ആരോഗ്യ സംവിധാനങ്ങളെയും ശക്തമാക്കുമെന്ന് യുണിസെഫും (UNICEF) ഗാവിയും (Gavi) ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.
2025-ൽ, ആഫ്രിക്കൻ മേഖല പോളിയോ ലാബോറട്ടറി ശൃംഖല ആധുനികവത്കരിക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ത്വരിതപ്പെടുത്തി, ഇത് രോഗനിർണ്ണയ ശേഷി മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും പോളിയോ വൈറസ് തിരിച്ചറിയാൻ ആവശ്യമായ സമയം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
"ഇതൊരു പ്രധാന നാഴികക്കല്ലാണെങ്കിലും, യാത്രയുടെ അവസാനമല്ല," ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ ആഫ്രിക്കൻ റീജിയണൽ ഡയറക്ടർ ഡോ. മുഹമ്മദ് ജനാബി പറഞ്ഞു. "കുട്ടികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും ഭാവിയിൽ രോഗബാധ തടയുന്നതിനും നിരന്തരമായ ജാഗ്രത, ശക്തമായ രോഗനിരീക്ഷണം, ഉയർന്ന വാക്സിനേഷൻ നിരക്ക് എന്നിവ അത്യാവശ്യമാണ്."
പോളിയോ വളരെ വേഗത്തിൽ പടരുന്ന ഒരു രോഗമാണ്, ഇത് മാറ്റാനാകാത്ത പക്ഷാഘാതത്തിന് (Paralysis) കാരണമാകും, എന്നാൽ വാക്സിനേഷനിലൂടെ ഇത് തടയാൻ സാധിക്കും.
ഈ അഞ്ച് രോഗബാധകൾ അവസാനിച്ചതിലൂടെ കൂടുതൽ കുട്ടികൾ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന വൈകല്യത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ്: സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)