ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് തുല്യ സ്വത്തവകാശം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു; എന്നാൽ യാഥാർത്ഥ്യം മറിച്ചാണെന്ന് കണക്കുകൾ

മാർച്ച് 24-ന് ഗുജറാത്ത് നിയമസഭ ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് (UCC) പാസാക്കി. 2024 ഫെബ്രുവരിയിൽ സ്വന്തം കോഡ് പാസാക്കിയ ഉത്തരാഖണ്ഡിന്റേതിന് സമാനമായിരുന്നു ഗുജറാത്തിന്റെയും പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം: മതം നോക്കാതെ സ്ത്രീകൾക്ക് തുല്യമായ സ്വത്തവകാശം നൽകുക എന്നത്. ഇത് വ്യക്തമായ ഒരു അവകാശവാദമാണ്. ഇത് പരിശോധിക്കാൻ ആവശ്യമായ ഡാറ്റ ഇപ്പോൾ ലഭ്യമാണ്. ചർച്ചകളിൽ ഒരിക്കലും ഉപയോഗിക്കാത്ത ഒരു സംഖ്യയിൽ നിന്ന് നമുക്ക് തുടങ്ങാം.

2019-നും 2021-നും ഇടയിൽ നടന്ന ദേശീയ കുടുംബാരോഗ്യ സർവേ (NFHS-5) പ്രകാരം, 15 മുതൽ 49 വയസ്സ് വരെയുള്ള സ്ത്രീകളിൽ 31.7 ശതമാനം പേർക്ക് മാത്രമാണ് തനിയെയോ പങ്കാളിത്തത്തോടെയോ ഭൂമിയിൽ ഉടമസ്ഥാവകാശമുള്ളത്. ഇതേ പ്രായത്തിലുള്ള പുരുഷന്മാരിൽ ഇത് 43.9 ശതമാനമാണ്. 12.2 ശതമാനത്തിന്റെ ഈ വ്യത്യാസം നിലനിൽക്കുന്നത്, 2005-ലെ ഹിന്ദു പിന്തുടർച്ചാവകാശ (ഭേദഗതി) നിയമം പെണ്മക്കൾക്കും ആണ്മക്കൾക്കും തുല്യമായ അവകാശം ഉറപ്പുനൽകുന്ന, 1925-ലെ ഇന്ത്യൻ പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമം ക്രിസ്ത്യൻ വിധവകൾക്ക് തുല്യ അവകാശം നൽകുന്ന, കൂടാതെ 1954-ലെ സ്പെഷ്യൽ മാരേജ് ആക്ട് പ്രകാരം വിവാഹം കഴിക്കുന്നവർക്ക് സെക്കുലർ നിയമത്തിലൂടെ അവകാശം നൽകുന്ന ഒരു രാജ്യത്താണ്. തുല്യ സ്വത്തവകാശത്തിനുള്ള നിയമപരമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ നേരത്തെ തന്നെ നിലവിലുണ്ട്. എന്നിട്ടും ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിലെ ഈ വിടവ് തുടരുന്നു.

ഗുജറാത്ത് യുസിസിയോ ഉത്തരാഖണ്ഡ് യുസിസിയോ അഭിസംബോധന ചെയ്യാത്ത നയപരമായ പ്രശ്നം ഇതാണ്. നിയമങ്ങൾ മാറ്റമുണ്ടാക്കുമെന്നതാണ് ഈ കോഡിന് വേണ്ടിയുള്ള വാദം. എന്നാൽ നിയമവും പ്രായോഗിക ഫലങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം അത്ര നേരിട്ടുള്ളതല്ലെന്ന് കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

നിലവിലുള്ള പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമങ്ങൾ പറയുന്നതും നൽകാത്തതും

1937-ലെ മുസ്ലീം പേഴ്സണൽ ലോ (ശariat) ആപ്ലിക്കേഷൻ ആക്ട് പ്രകാരം, ഒരു മകനും മകളും സംയുക്തമായി സ്വത്ത് അവകാശപ്പെടുമ്പോൾ മകന് മകളുടെ ഇരട്ടി വിഹിതം ലഭിക്കുന്നു. ഏക മകളാണെങ്കിൽ മാതാപിതാക്കളുടെ സ്വത്തിന്റെ പകുതി മാത്രമേ ലഭിക്കൂ. രണ്ട് പെൺമക്കളുണ്ടാവുകയും ആൺമക്കൾ ഇല്ലാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ അവർക്ക് മൊത്തം സ്വത്തിന്റെ മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭാഗം ലഭിക്കും. ബാക്കി ഭാഗം അകന്ന പുരുഷ ബന്ധുക്കളിലേക്ക് പോകുന്നു. യുസിസി ചർച്ചകളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്ന നിയമപരമായ അസമത്വമാണിത്, ഇത് യാഥാർത്ഥ്യവുമാണ്.

എന്നാൽ ഹിന്ദു സ്ത്രീകളുടെ ചിത്രം യുസിസിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ചട്ടക്കൂട് സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയല്ല. 2005-ലെ ഹിന്ദു പിന്തുടർച്ചാവകാശ (ഭേദഗതി) നിയമം പെൺമക്കൾക്ക് ജനനം മുതൽ തുല്യമായ അവകാശം (coparcenary rights) നൽകുകയും, അവർ ഒരു മകനെപ്പോലെ തന്നെ സ്വത്തിൽ തുല്യ അവകാശമുള്ളവരായി മാറുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടി ജനിച്ചത് എപ്പോഴാണെന്നോ ഭേദഗതി വരുമ്പോൾ പിതാവ് ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടോ എന്നതോ പരിഗണിക്കാതെ ഈ അവകാശം ബാധകമാണെന്ന് വിനീത ശർമ്മ വേഴ്സസ് രാകേഷ് ശർമ്മ (2018) കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഈ ഭേദഗതി വന്ന് ഇരുപത് വർഷത്തിന് ശേഷം, 15-49 പ്രായപരിധിയിലുള്ള സ്ത്രീ ഉടമകളുടെ എണ്ണം 2015-16 ലെ 28.3 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 2019-21 ൽ വെറും 31.7 ശതമാനമായി മാത്രമേ വർദ്ധിച്ചിട്ടുള്ളൂ. നിയമപ്രകാരം പെൺമക്കളെ ആൺമക്കൾക്ക് തുല്യരാക്കുമെന്ന് കരുതിയ പരിഷ്കരണത്തിന് അഞ്ച് വർഷത്തിനിടെ ഉണ്ടായ നേട്ടം വെറും 3.4 ശതമാനം മാത്രമാണ്. ഇന്ത്യൻ സ്‌കൂൾ ഓഫ് പബ്ലിക് പോളിസിയുടെ ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം, ഇന്ത്യയിലെ കാർഷിക ഭൂമി കൈവശം വെച്ചിരിക്കുന്നവരിൽ 14 ശതമാനം മാത്രമാണ് സ്ത്രീകൾ. വിസ്തൃതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നോക്കിയാൽ കാർഷിക ഭൂമിയുടെ ഏകദേശം 12 ശതമാനം മാത്രമാണ് അവരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളത്.

2005-ലെ ഭേദഗതി പരാജയപ്പെട്ടത് അത് മോശമായി തയ്യാറാക്കിയതുകൊണ്ടല്ല. നിയമപരമായ അവകാശവും യഥാർത്ഥത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന സ്വത്തും തമ്മിലുള്ള ദൂരം, കുടുംബ സമ്മർദ്ദം, വഞ്ചന, എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് സംവിധാനത്തിന്റെ അഭാവം എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞതാണ്. ഹിന്ദു പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമത്തിലെ സംസ്ഥാന ഭേദഗതികൾ പാസാക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് തന്നെ, ഭേദഗതിയുടെ ലക്ഷ്യം പരാജയപ്പെടുത്തുന്നതിനായി നിരവധി വ്യാജ വിഭജനങ്ങൾ (partition) നടന്നു. അങ്ങനെ പെൺമക്കൾക്ക് അവകാശപ്പെടാൻ സ്വത്ത് ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥയുണ്ടായി.

സ്ത്രീകളുടെ സ്വത്തവകാശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലോ കമ്മീഷന്റെ 174-ാമത് റിപ്പോർട്ട് ഈ രീതിയെ കൃത്യമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു. യുസിസി ഇതിനെതിരെ ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല. ഉത്തരാഖണ്ഡ് കോഡിലോ ഗുജറാത്ത് ബില്ലിലോ, പേപ്പറിൽ നൽകുന്ന തുല്യ പിന്തുടർച്ചാവകാശം പ്രായോഗികമായി കൈമാറുന്നുണ്ടോ എന്ന് നിരീക്ഷിക്കാൻ ഒരു വ്യവസ്ഥ പോലുമില്ല.

മുസ്ലീം സ്ത്രീയുടെ അവകാശം: യുസിസി മാറ്റുന്നതും മാറ്റാത്തതും

ഉത്തരാഖണ്ഡിന്റേത് പോലെ ഗുജറാത്ത് യുസിസിയും എല്ലാ സമുദായങ്ങളിലെയും ആൺമക്കൾക്കും പെൺമക്കൾക്കും തുല്യ വിഹിതം നിർബന്ധമാക്കുന്നു. ഒരു മുസ്ലീം മകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ശരീഅത്ത് നിയമത്തേക്കാൾ നിയമപരമായ പുരോഗതിയാണിത്. യുസിസി പ്രകാരം അവൾക്ക് പകുതി വിഹിതത്തിന് പകരം തുല്യ വിഹിതം ലഭിക്കുന്നു.

എന്നാൽ ഡൽഹിയിൽ നടത്തിയ അഭിമുഖങ്ങളെ ആസ്പദമാക്കി ഇല്ലിനോയിസ് സർവകലാശാലയിലെ പ്രൊഫസർ സിൽവിയ വതുക്ക് നടത്തിയ ഗവേഷണം, മുസ്ലീം സ്ത്രീകൾ ഇന്ത്യയിൽ സ്വത്തവകാശം ഉന്നയിക്കുമ്പോൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

ഇന്ത്യയിൽ മുസ്ലീം സ്ത്രീകൾക്ക് അവർക്ക് അർഹമായ സ്വത്ത് വിഹിതം ലഭിക്കുന്നത് വിരളമാണ്. സമയം വരുമ്പോൾ, അവർ ഒന്നുകിൽ സ്വത്തവകാശം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു അല്ലെങ്കിൽ പുരുഷ ബന്ധുക്കൾ അവരെ അതിൽ നിന്ന് തടയുന്നു. സ്വത്തിന് അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്നവർ സ്വന്തം കുടുംബത്തിൽ നിന്നും സമൂഹത്തിൽ നിന്നും അധിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നു; അവരെ അത്യാഗ്രഹികളായും, കുടുംബ സ്നേഹമില്ലാത്തവരായും ചിത്രീകരിക്കുന്നു.

ഇതൊരു തുല്യ സ്വത്തവകാശ നിയമത്തിന് എതിരെയുള്ള വാദമല്ല. മറിച്ച് ആ നിയമം നടപ്പിലാകുന്നത് എന്തിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണെന്ന ചർച്ചയാണ്. സഹോദരന്മാർക്ക് തുല്യമായി ഹിന്ദു സ്ത്രീകൾക്ക് അവകാശം നൽകിയിട്ടും അവരുടെ ഭൂമി ഉടമസ്ഥത 31.7 ശതമാനത്തിൽ നിൽക്കുന്ന അതേ സാമൂഹിക സാഹചര്യം തന്നെയാകും യുസിസി പ്രകാരം അവകാശം ചോദിക്കുന്ന മുസ്ലീം സ്ത്രീകളും നേരിടുക. നിയമം മാറ്റുന്നത് പ്രക്രിയയുടെ തുടക്കം മാത്രമാണ്, അവസാനമല്ല.

എച്ച്.യു.എഫ് (HUF) ഒഴിവു നൽകലും അത് വെളിപ്പെടുത്തുന്നതും

ഉത്തരാഖണ്ഡിനെപ്പോലെ ഗുജറാത്ത് യുസിസിയും ഹിന്ദു അവിഭക്ത കുടുംബ (HUF) ഘടനയെ തൊടുന്നില്ല. ഇതൊരു ചെറിയ സാങ്കേതിക കാര്യമല്ല.

1961-ലെ ആദായനികുതി നിയമപ്രകാരം, പൂർവ്വിക സ്വത്ത് ഒരുമിച്ച് ചേർക്കാനും വ്യക്തിഗത വരുമാനത്തിൽ നിന്ന് വേറിട്ട് നികുതി കണക്കാക്കാനും അനുവദിക്കുന്ന ഒരു ടാക്സ് എന്റിറ്റിയാണ് ഹിന്ദു അവിഭക്ത കുടുംബം. കുടുംബത്തിലെ പുരുഷ തലവനായ 'കർത്താ' ആണ് സ്വത്ത് നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. 2005-ലെ ഭേദഗതി പ്രകാരം പെൺമക്കൾ അവകാശികളാകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, എച്ച്.യു.എഫ് എന്ന നിയമപരവും നികുതിപരവുമായ ഘടന പുരുഷ തലവന്റെ കീഴിൽ മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുന്നു. ഒരു പെൺകുട്ടി നിയമനടപടി തുടങ്ങാത്ത പക്ഷം ഈ സ്വത്തുക്കൾ തുല്യമായി വിഭജിക്കണമെന്ന നിർബന്ധവുമില്ല.

ഇന്ത്യൻ നിയമപ്രകാരം മറ്റൊരു മതവിഭാഗത്തിനും ഇതിന് തുല്യമായ ഘടനയില്ല. മുസ്ലീങ്ങൾക്കോ ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കോ പാഴ്സികൾക്കോ നികുതി ആനുകൂല്യമുള്ള ഇത്തരം സംയുക്ത കുടുംബ സംവിധാനമില്ല. എച്ച്.യു.എഫ് നിലനിർത്തുന്നതിലൂടെ യുസിസി ഔപചാരികമായി ഏകീകൃതമാണെങ്കിലും, ഒരു സമുദായത്തിലെ പുരുഷ തലവന്മാർക്ക് മാത്രമായി വലിയ തോതിൽ സ്വത്ത് കേന്ദ്രീകരിക്കാനുള്ള സംവിധാനം നിലനിർത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

ഇതൊരു ചെറിയ പിശകല്ല. 2018-ലെ കൺസൾട്ടേഷൻ പേപ്പറിൽ 21-ാം ലോ കമ്മീഷൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ അതേ അസമത്വമാണിത്. പ്രശ്നം വ്യക്തിനിയമങ്ങളിലെ വൈവിധ്യമല്ല, മറിച്ച് അവയ്ക്കുള്ളിലെ വിവേചനപരമായ വ്യവസ്ഥകളാണെന്ന് അവർ വാദിച്ചിരുന്നു.

പൂർവ്വിക സ്വത്തുക്കൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന നിയമപരമായ ഘടനയെ മാറ്റാതെ പെൺമക്കളുടെ വിഹിതം മാത്രം തുല്യമാക്കുന്ന ഒരു കോഡ് ധാർമ്മികമായി വലിയ അവകാശവാദങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും പ്രായോഗികമായി വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നില്ല.

ഉത്തരാഖണ്ഡ്: കണക്കുകൾ കാണിക്കുന്നത്

ഉത്തരാഖണ്ഡ് യുസിസി നടപ്പിലായിട്ട് 14 മാസമായി. അതിന്റെ ഒന്നാം വാർഷികമായ 2026 ജനുവരി 27-ന് സർക്കാർ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് നാല് ലക്ഷം വിവാഹങ്ങൾ യുസിസി പോർട്ടലിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു എന്നാണ്. അതൊരു ഭരണപരമായ നേട്ടമാണ്.

ലിവ്-ഇൻ റിലേഷൻഷിപ്പുകളുടെ കാര്യത്തിൽ, നിർബന്ധിത രജിസ്ട്രേഷൻ വ്യവസ്ഥ വഴി ഒരു വർഷത്തിനിടെ 162 അപേക്ഷകളാണ് ലഭിച്ചത്. ഇതിൽ 70 എണ്ണം അംഗീകരിച്ചു. ബാക്കി 92 എണ്ണം നിയമപരമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കാത്തതിനാൽ നിരസിച്ചു. ഓരോ നിരസിക്കലും തർക്കങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു. ഓരോ തർക്കത്തിനും തീർപ്പ് കൽപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

2026-ന്റെ തുടക്കത്തിലെ കണക്കനുസരിച്ച് ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലാ കോടതികളിൽ 3.5 കോടി കേസുകൾ കെട്ടിക്കിടക്കുന്നുണ്ട്. നിലവിലുള്ള ശേഷിയേക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സംവിധാനത്തിലേക്ക്, രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാത്ത ലിവ്-ഇൻ റിലേഷനുകൾക്ക് ആറ് മാസം വരെ തടവ് ശിക്ഷ നൽകുന്ന പുതിയ ബാധ്യതകളും ശിക്ഷകളും കൂടി യുസിസി കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.

ഉത്തരാഖണ്ഡ് കോഡ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ലക്ഷ്യം വെക്കുന്നത് പേപ്പറിൽ അവകാശം തുല്യമാക്കപ്പെട്ട മുസ്ലീം സ്ത്രീകളെയാണ്. എന്നാൽ അതിന്റെ നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾക്കും പോലീസ് അറിയിപ്പുകൾക്കും സെക്ഷൻ 386 പ്രകാരമുള്ള പരാതികൾക്കും ഇരയാകുന്നത് വിവാഹത്തിന് പുറത്തുള്ള ബന്ധങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്ന യുവതികളാണ്. അവർക്ക് രജിസ്ട്രേഷൻ എന്നത് സംരക്ഷണമല്ല, മറിച്ച് കുടുംബങ്ങൾക്കും അധികാരികൾക്കും അവരെ കണ്ടെത്താനും സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കാനുമുള്ള ഒരു ഉപാധിയായി മാറുന്നു.

ഇന്ദ്ര ശർമ്മ വേഴ്സസ് വി.കെ.വി ശർമ്മ (2013) കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി നിരീക്ഷിച്ചത് ലിവ്-ഇൻ ബന്ധങ്ങൾ ഔപചാരിക വിവാഹത്തിന് പുറത്തായതുകൊണ്ട് തന്നെ അവയ്ക്ക് നിയമപരമായ സംരക്ഷണം ആവശ്യമാണെന്നാണ്. സർക്കാർ ഈ മേഖലയെ ഔദ്യോഗികമാക്കുകയല്ല സംരക്ഷിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. ഉത്തരാഖണ്ഡ് യുസിസി നേരെ തിരിച്ചാണ് ചെയ്തത്.

യഥാർത്ഥ ചോദ്യം

സ്ത്രീകളുടെ തുല്യ സ്വത്തവകാശത്തിന് തടസ്സം വ്യക്തിനിയമങ്ങളിലെ വൈവിധ്യമാണെന്ന രീതിയിലാണ് ഇന്ത്യയിൽ എപ്പോഴും യുസിസി ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നത്. എന്നാൽ NFHS-5 കണക്കുകൾ മറ്റൊരു വാദമാണ് മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്. നിയമപരമായ അവകാശവും യഥാർത്ഥത്തിലുള്ള കൈമാറ്റവും തമ്മിലുള്ള വിടവാണ് പ്രധാന തടസ്സം. കാര്യക്ഷമമായ എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് സംവിധാനവും, വിവരമുള്ള അവകാശികളും, തർക്കങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ശേഷിയുള്ള കോടതികളും, അവകാശം ചോദിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെ ശിക്ഷിക്കാത്ത കുടുംബ ഘടനയും ഇല്ലാതെ നിയമത്തിലെ വാക്കുകൾ മാറ്റിയതുകൊണ്ട് മാത്രം ഈ വിടവ് നികത്താനാവില്ല.

2005-ലെ ഹിന്ദു പിന്തുടർച്ചാവകാശ (ഭേദഗതി) നിയമം ഇതിനൊരു പരീക്ഷണമാണ്. യുസിസിയേക്കാൾ കൃത്യമായ ഒരു പരിഷ്കരണമായിരുന്നു അത്. വലിയൊരു ബ്യൂറോക്രസി ഇല്ലാതെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ സ്വത്ത് ശേഖരമുള്ള സമുദായത്തിൽ അത് നടപ്പിലാക്കി. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷവും സ്ത്രീകളുടെ ഭൂമി ഉടമസ്ഥത 31.7 ശതമാനത്തിൽ നിൽക്കുന്നു. കാർഷിക ഭൂമിയുടെ കാര്യത്തിൽ ഇത് 12 ശതമാനം മാത്രമാണ്.

ഇത് യുസിസിയെ ഉപേക്ഷിക്കാനുള്ള വാദമല്ല.

മറിച്ച് യുസിസി യഥാർത്ഥത്തിൽ മാറ്റുന്നത് എന്താണെന്നും മാറ്റാത്തത് എന്താണെന്നും കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാനുള്ള വാദമാണ്. എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് സംവിധാനങ്ങളോ, നിയമസഹായമോ, കോടതി ശേഷിയോ ഇല്ലാതെ നിയമത്തിൽ വിഹിതം തുല്യമാക്കുന്നത് അഭിഭാഷകരും പണവും പിന്തുണയ്ക്കാൻ കുടുംബവുമുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് മാത്രമേ ഗുണം ചെയ്യൂ.

ആരുടെ പേരാണോ ചർച്ചകളിൽ എപ്പോഴും ഉയരുന്നത് - ആ ഗ്രാമീണ മുസ്ലീം പെൺകുട്ടിക്കും, 2005-ലെ ഭേദഗതിക്ക് മുമ്പ് സ്വത്ത് തട്ടിയെടുക്കാൻ വ്യാജ വിഭജനം നടത്തിയ കുടുംബത്തിലെ ഹിന്ദു സ്ത്രീക്കും - ഈ നിയമം ഒരു തുടക്കം മാത്രമാണ്. ആ തുടക്കത്തിൽ നിന്ന് സ്വന്തം പേരിൽ ഒരു തുണ്ട് ഭൂമി ലഭിക്കുന്നതിലേക്കുള്ള ദൂരം മറികടക്കാൻ നിയമത്തിന് മാത്രം സാധിക്കില്ല; നിയമത്തിന് ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത പല കാര്യങ്ങളും അവിടെ ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.

(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ്: സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)