ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഊർജ്ജ പലായനം

ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ഗ്രാമ-നഗര കുടിയേറ്റ കഥകളിൽ ഒന്നാണ് ഇന്ത്യയുടെ നഗരവൽക്കരണം. 2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ഓരോ മൂന്നാമത്തെ ഇന്ത്യക്കാരനും ഒരു ആഭ്യന്തര കുടിയേറ്റക്കാരനാണ്. കാഴ്ചകളിൽ നിന്ന് മറഞ്ഞുനിൽക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു അനൗദ്യോഗിക ഇന്ത്യയാണിത്. ആറ് വർഷം മുമ്പ് ഇതേ സമയത്താണ്, കോവിഡ്-19 ലോക്ക്ഡൗണിനെത്തുടർന്ന് തൊഴിലാളികൾ നഗരങ്ങളിൽ നിന്നും പട്ടണങ്ങളിൽ നിന്നും കൂട്ടമായി പാലായനം ചെയ്തപ്പോൾ അവർ ദൃശ്യമായത്. ആ തൊഴിലാളികൾക്ക് അതൊരു ക്രൂരമായ ശിക്ഷയായിരുന്നു. 'നമ്മളെന്നും' 'അവരെന്നും' ഉള്ള വേർതിരിവ് ഉപബോധമനസ്സിൽ അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട്, പലരും ആ തിരിച്ചൊഴുക്കിനെ (reverse migration) 1947-ലെ വിഭജനത്തോടാണ് ഉപമിച്ചത്. 2030-ഓടെ ഇന്ത്യയിലെ നഗരജനസംഖ്യ 63 കോടിയാകും; ഇതിൽ വലിയൊരു പങ്കും ഈ 'കുടിയേറ്റക്കാർ' ആയിരിക്കും. ഉപജീവനത്തിനായും ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അതിജീവനത്തിനായും ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്ന് നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള കുടിയേറ്റം തുടർന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കും.

ഈ മാർച്ച്-ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിൽ, കോവിഡ് കാലത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുംവിധം തിരിച്ചൊഴുക്കിന്റെ (reverse migration) ഒരു മന്ദഗതിയിലുള്ള തരംഗത്തിന് ഇന്ത്യ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുകയാണ്. ഇതിനുമുമ്പ് ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരു കാരണമാണ് ഇതിന് പിന്നിൽ: പാചകവാതകത്തിന്റെ ലഭ്യതക്കുറവ്, അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന വില. ഇറാനെതിരെയുള്ള യുഎസ്-ഇസ്രായേൽ യുദ്ധത്തെത്തുടർന്ന് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് (Strait of Hormuz) തടസ്സപ്പെട്ടതോടെ, ഇറക്കുമതിയെ ആശ്രയിച്ചു കഴിയുന്ന ഇന്ത്യയിൽ പെട്രോളിയം വിതരണം താറുമാറായി. ഇതിന്റെ ഉടനടിയുള്ള ആഘാതം ലിക്വിഫൈഡ് പെട്രോളിയം ഗ്യാസിന്റെ (എൽപിജി) ദൗർലഭ്യവും അനൗദ്യോഗിക വിപണികളിൽ അതിന്റെ വിലയിലുണ്ടായ കുത്തനെയുള്ള വർദ്ധനയുമാണ്.

ലോക്ക്ഡൗൺ കാലത്തെന്നപോലെ, കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതത്തെ ഇത് സാരമായി ബാധിച്ചു. ഇന്ധനച്ചെലവ് താങ്ങാനാവാതെ വ്യാവസായിക കേന്ദ്രങ്ങളിലെ പലരും തങ്ങളുടെ ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി. സൂറത്ത്, മുംബൈ, ഡൽഹി എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ബ്ലാക്ക് മാർക്കറ്റിൽ ഒരു എൽപിജി സിലിണ്ടറിന് ഒരു സാധാരണ തൊഴിലാളിയുടെ ശരാശരി മാസവരുമാനത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് വരെ വില വരുന്നു എന്നാണ്. വിറക്, മണ്ണെണ്ണ, ചാണക വറളി തുടങ്ങിയ ബദൽ പാചക ഇന്ധനങ്ങളും ആവശ്യത്തിന് ലഭ്യമല്ല, അല്ലെങ്കിൽ അവയ്ക്കും വില വർദ്ധിച്ചിരിക്കുന്നു. വിതരണത്തിലുണ്ടായ ഈ തടസ്സം വ്യാവസായിക-സേവന മേഖലകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ബാധിക്കുകയും തൊഴിലവസരങ്ങൾക്ക് ഭീഷണിയാവുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഊർജ്ജപ്രതിസന്ധിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദുരിതങ്ങൾ ഒരു തിരിച്ചൊഴുക്കിന് കാരണമായിരിക്കുന്ന സമാനതകളില്ലാത്ത സാഹചര്യമാണിത്. ഒരർത്ഥത്തിൽ, 'ഊർജ്ജ കുടിയേറ്റക്കാരുടെ' (energy migrants) ആദ്യ തരംഗത്തിനാണ് നാം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്.

ഭരണ സംവിധാനങ്ങൾ ശീലിച്ചുപോയ അശ്രദ്ധമായ മേൽനോട്ടം കാരണം, കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികളുടെ അതിജീവനത്തിന്റെ ദുർബലാവസ്ഥ വീണ്ടും ചർച്ചാവിഷയമായിരിക്കുകയാണ്. 2020-ലെ സംഭവവികാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ഈ തൊഴിലാളി വർഗത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പ് അംഗീകരിക്കാൻ മാത്രമല്ല, നിലവിലെ പ്രതിസന്ധി പോലുള്ള അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അവരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാനും ശക്തമായ പ്രതികരണങ്ങളും പ്രശംസനീയമായ ശ്രമങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. പൊതുവിതരണ സമ്പ്രദായം (PDS) വഴി സബ്‌സിഡി നിരക്കിലുള്ള ഭക്ഷ്യധാന്യങ്ങൾ താമസസ്ഥലം നോക്കാതെ ലഭ്യമാക്കുക, ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ വ്യാപിപ്പിക്കുക, എൽപിജി വിതരണം ചെയ്യുക എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.

2016-ൽ ആരംഭിച്ച പ്രധാൻ മന്ത്രി ഉജ്ജ്വല യോജനയിൽ (PMUY) തുടക്കത്തിൽ നഗരങ്ങളിലെ കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല. എന്നാൽ 2021-ലെ പിഎംയുഐ 2.0-ൽ (PMUY 2.0) അവർക്ക് എൽപിജി കണക്ഷനുകൾ നേടാനുള്ള വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. ഈ പദ്ധതിക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്ന കേന്ദ്ര പെട്രോളിയം പ്രകൃതി വാതക മന്ത്രാലയത്തിന്റെ അവകാശവാദം പ്രകാരം 2023-ൽ 5.4 ലക്ഷം കുടിയേറ്റ കുടുംബങ്ങൾക്ക് എൽപിജി കണക്ഷനുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. അങ്ങനെയെങ്കിൽ, ഇത്തവണ എവിടെയാണ് പിഴച്ചത്? മിക്ക ആളുകളും ഈ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് അജ്ഞരാണെന്നോ അല്ലെങ്കിൽ സർക്കാർ ഇത്, പ്രത്യേകിച്ച് എൽപിജി വ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് വേണ്ടത്ര പ്രചാരണം നൽകിയിട്ടില്ലെന്നോ ആണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

ഊർജ്ജ ദാരിദ്ര്യവും (Energy poverty) കുടിയേറ്റത്തിന് അത് കാരണമാകുന്ന സാഹചര്യങ്ങളും വേണ്ടത്ര പഠിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ഏതാനും വിശദമായ പഠനങ്ങൾ ഇവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പരിശോധിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രാദേശിക-അന്തർദേശീയ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളും ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ സർക്കാരും ചേർന്നുള്ള സംയുക്ത സംരംഭമായ SA-Tied നടത്തിയ പഠനം കണ്ടെത്തുന്നത്, അവിടുത്തെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നഗര കുടിയേറ്റം കുടിയേറ്റക്കാർക്കിടയിലെ ഊർജ്ജ ദാരിദ്ര്യം കുറയ്ക്കാൻ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ്. ഫ്രാൻസിലെ ആർട്ടോയിസ് സർവകലാശാലയിലെയും കാമറൂണിലെ യോണ്ടെ II-SOA, ഷോങ് സർവകലാശാലകളിലെയും ഗവേഷകർ 2000-നും 2022-നും ഇടയിൽ 102 വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ നടത്തിയ മറ്റൊരു പഠനം, ഊർജ്ജ ദാരിദ്ര്യം അന്താരാഷ്ട്ര കുടിയേറ്റത്തെയും ബാധിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ നാം കാണുന്നതുപോലെ, ഊർജ്ജലഭ്യതയും ശുദ്ധമായ പാചക ഇന്ധനങ്ങളും കുടിയേറ്റ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഈ രണ്ട് പഠനങ്ങളും എടുത്തുപറയുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ നഗരവൽക്കരണം വേഗത്തിലാകുമ്പോൾ, ഇത് നയപരമായ ശ്രദ്ധ അർഹിക്കുന്നുണ്ട്. അനൗദ്യോഗിക കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളി മേഖലയിലുണ്ടാകുന്ന തടസ്സങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ മൊത്തത്തിൽ താറുമാറാക്കുന്നതാണ്.

(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ്: സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)