പശ്ചിമേഷ്യൻ സംഘർഷം എണ്ണവില വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; ഇന്ധന നികുതി കുറച്ച് ഇന്ത്യ

പശ്ചിമേഷ്യയിലെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന സംഘർഷം 'സ്റ്റാഗ്‌ഫ്ലേഷൻ' (സാമ്പത്തിക മുരടിപ്പും വിലക്കയറ്റവും) ഭീഷണി ഉയർത്തുമെന്നും ആഗോള ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാക്കുമെന്നും വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഇന്ധനച്ചെലവിൽ നിന്ന് ഉപഭോക്താക്കളെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള നീക്കത്തിലാണ് വിവിധ സർക്കാരുകൾ. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി, ഇന്ത്യയിൽ പെട്രോളിനും ഡീസലിനും ലിറ്ററിന് 10 രൂപ വീതം കേന്ദ്ര എക്സൈസ് ഡ്യൂട്ടി കുറച്ചതായി ധനമന്ത്രി നിർമ്മല സീതാരാമൻ മാർച്ച് 27-ന് എക്സ് (ട്വിറ്റർ) പോസ്റ്റിലൂടെ അറിയിച്ചു.

കഴിഞ്ഞ ഒരു മാസത്തിനിടെ പശ്ചിമേഷ്യൻ സംഘർഷത്തെത്തുടർന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില ബാരലിന് 70 ഡോളറിൽ നിന്ന് 122 ഡോളറിലേക്ക് കുതിച്ചുയർന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ നടപടി. ആഭ്യന്തര വിപണിയിൽ ആവശ്യത്തിന് ഇന്ധനം ലഭ്യമാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ഡീസലിന് ലിറ്ററിന് 21.5 രൂപയും വിമാന ഇന്ധനത്തിന് (ATF) 29.5 രൂപയും കയറ്റുമതി തീരുവയായും സർക്കാർ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലയിലുണ്ടായ തടസ്സങ്ങൾ കാരണം വർദ്ധിക്കുന്ന ഇന്ധനവിലയിൽ നിന്ന് ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയാണ് ഈ തീരുമാനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യമെന്ന് നിർമ്മല സീതാരാമൻ വ്യക്തമാക്കി. പാർലമെന്റിനെ ഇക്കാര്യം അറിയിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും, അവശ്യസാധനങ്ങളുടെ വിലയിലുണ്ടാകുന്ന അസ്ഥിരതയിൽ നിന്ന് ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി മുൻഗണന നൽകുന്നതെന്നും അവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

ഉപഭോക്താക്കളെ സംരക്ഷിക്കാൻ ബാധ്യത ഏറ്റെടുക്കുന്നു

പൂർണ്ണമായ വിലവർദ്ധനവ് ഉപഭോക്താക്കളിലേക്ക് കൈമാറുന്നതിന് പകരം അതിന്റെ സാമ്പത്തിക ആഘാതം സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുകയാണെന്ന് കേന്ദ്ര പെട്രോളിയം പ്രകൃതിവാതക മന്ത്രി ഹർദീപ് സിംഗ് പുരി പറഞ്ഞു.

"മോദി സർക്കാരിന് മുന്നിൽ രണ്ട് വഴികളാണുണ്ടായിരുന്നത് - ഒന്നുകിൽ മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾ ചെയ്തതുപോലെ പൗരന്മാർക്ക് മേൽ വലിയ വിലഭാരം അടിച്ചേൽപ്പിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലെ അസ്ഥിരതയിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യക്കാരെ സംരക്ഷിക്കാൻ അതിന്റെ ബാധ്യത സർക്കാർ ഖജനാവ് ഏറ്റെടുക്കുക. സർക്കാർ രണ്ടാമത്തെ വഴിയാണ് തിരഞ്ഞെടുത്തത്," മാർച്ച് 27-ലെ എക്സ് പോസ്റ്റിൽ അദ്ദേഹം കുറിച്ചു.

മന്ത്രി പറയുന്നതനുസരിച്ച്, എണ്ണക്കമ്പനികൾ നേരിടുന്ന നഷ്ടം നികത്താൻ നികുതി വരുമാനത്തിൽ സർക്കാർ വലിയ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ പെട്രോളിന് ലിറ്ററിന് 24 രൂപയും ഡീസലിന് 30 രൂപയുമാണ് എണ്ണക്കമ്പനികളുടെ നഷ്ടമായി കണക്കാക്കുന്നത്. അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ വില ഉയരുമ്പോൾ ശുദ്ധീകരണ കമ്പനികൾ ആഭ്യന്തര വിപണിയെ അവഗണിച്ച് വിദേശത്തേക്ക് ഇന്ധനം കയറ്റുമതി ചെയ്യാതിരിക്കാനാണ് കയറ്റുമതി തീരുവ ഏർപ്പെടുത്തിയതെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

താൽക്കാലിക ആശ്വാസവും ദീർഘകാല വെല്ലുവിളികളും

നികുതി വെട്ടിക്കുറയ്ക്കലും കയറ്റുമതി തീരുവയും ആഗോളതലത്തിൽ എണ്ണവില കുറയ്ക്കില്ലെങ്കിലും, ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് ആഭ്യന്തര സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കാൻ ഇവ സഹായിക്കുമെന്ന് ഊർജ്ജ വിശകലന വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. "ഉയർന്ന ഊർജ്ജ വിലയിൽ നിന്ന് വീടുകളെയും വ്യവസായങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കാൻ സർക്കാരുകൾ ഇടപെടുമ്പോൾ അതിന്റെ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത വളരെ വലുതായിരിക്കും," ജോൺസ് ഹോപ്കിൻസ് സർവകലാശാലയിലെ നെറ്റ് സീറോ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ പോളിസി ലാബ് കോ-ഡയറക്ടർ അപ്രതിം സഹായ് മുമ്പ് ഡൗൺ ടു എർത്തിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു. "ഇത്തരം നടപടികൾ ഊർജ്ജ സംവിധാനങ്ങളിലെ ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങളെ വൈകിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തേക്കാം."

സംഘർഷം മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ 'സ്റ്റാഗ്‌ഫ്ലേഷൻ' നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന് വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു - അതായത് ഉയർന്ന വിലക്കയറ്റവും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിലെ മാന്ദ്യവും ഒരേസമയം ഉണ്ടാകുന്ന അവസ്ഥ. ഊർജ്ജ വില വർദ്ധനയും സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളിലെ മന്ദതയും ചേരുന്നത് തൊഴിലില്ലായ്മയിലേക്കും ഉപഭോഗം കുറയുന്നതിലേക്കും വ്യാവസായിക ഉൽപ്പാദനം മന്ദഗതിയിലാകുന്നതിലേക്കും നയിക്കും.

ഈ പ്രതിസന്ധി മൂന്ന് മുതൽ ആറ് മാസം വരെ നീണ്ടുനിന്നാൽ ആഗോളതലത്തിൽ ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്ന് സഹായ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

നികുതി കുറയ്ക്കുന്നത് ആഗോള വിലയെ ബാധിക്കില്ലെങ്കിലും, ഇന്ത്യയിലെ ഇന്ധനവിലയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം നികുതിയായതിനാൽ ഇത് റീട്ടെയിൽ വിലയിൽ ഉടൻ മാറ്റമുണ്ടാക്കും. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ വില കുതിച്ചുയർന്നാലും നികുതി കുറയ്ക്കുന്നതിലൂടെ അതിന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്ന രീതിയിൽ സർക്കാരിന് ക്രമീകരിക്കാൻ കഴിയും. ഫലത്തിൽ, വിലക്കയറ്റത്തിന്റെ ആഘാതം സാധാരണക്കാരിൽ നിന്ന് സർക്കാരിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുകയാണ്.

അതുപോലെ, കയറ്റുമതി തീരുവകൾ വിദേശ വിപണിയിലെ ലാഭം മോഹിച്ച് ഇന്ധനം പുറത്തേക്ക് വിടുന്നത് തടയുകയും ആഭ്യന്തര വിപണിയിൽ ഇന്ധനക്ഷാമം ഉണ്ടാകാതെ നോക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

എങ്കിലും, ഇത്തരം ഇടപെടലുകൾ വെറും താൽക്കാലിക പ്രതിരോധങ്ങൾ മാത്രമാണെന്നും ഊർജ്ജ മേഖലയിലെ യഥാർത്ഥ പ്രശ്നങ്ങൾ ഇവ പരിഹരിക്കുന്നില്ലെന്നും വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര വില ദീർഘകാലം ഉയർന്ന നിലയിൽ തുടർന്നാൽ സർക്കാരിന് ഈ ബാധ്യത താങ്ങാൻ കഴിയാതെ വരികയും ഒടുവിൽ ആഭ്യന്തര വില വർദ്ധിപ്പിക്കേണ്ടി വരികയും ചെയ്യും. അതിനാൽ, ഭൗമരാഷ്ട്രീയ തടസ്സങ്ങളിൽ നിന്ന് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഏക പോംവഴി ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുക എന്നതാണ്.

പ്രതിസന്ധി നീളുകയാണെങ്കിൽ സബ്സിഡികൾ ക്രമീകരിക്കുകയോ ഇന്ധന റേഷനിംഗ് ഏർപ്പെടുത്തുകയോ വിലനിർണ്ണയ നയങ്ങൾ പരിഷ്കരിക്കുകയോ വേണ്ടിവരുമെന്ന് അപ്രതിം സഹായ് പറഞ്ഞു. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഇന്ത്യക്കാരുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതും ഊർജ്ജ വിതരണ പാതകൾ സുരക്ഷിതമാക്കുന്നതും പ്രധാനമാണ്. 1980-കളിലെ ഇറാൻ-ഇറാഖ് യുദ്ധകാലത്ത് ചെയ്തതുപോലെ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ ടാങ്കറുകൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ പാത ഉറപ്പാക്കാൻ ഇന്ത്യ ശ്രമിച്ചേക്കാം.

ഈ പ്രതിസന്ധി നീണ്ടുനിൽക്കുന്നതിലാണ് പ്രധാന അപകടമെന്ന് ആഗോള കാലാവസ്ഥാ സംഘടനയായ '350.org'-ലെ പൊളിറ്റിക്കൽ സ്ട്രാറ്റജി മേധാവി ആൻഡ്രിയാസ് സീബർ പറഞ്ഞു. "തടസ്സങ്ങൾ നീളുന്നതിനനുസരിച്ച് വില ഉയരാനും ഇന്ധനക്ഷാമം ഉണ്ടാവാനുമുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിക്കുന്നു," അദ്ദേഹം ഡൗൺ ടു എർത്തിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ പറഞ്ഞു.

ഏഷ്യ അതീവ അപകടസാധ്യതയിൽ

ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ സാഹചര്യം അതീവ ഗുരുതരമാണ്. ഇന്ത്യയുടെയും ചൈനയുടെയും എണ്ണ ഇറക്കുമതിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്. ഇത് ഇറാനും ഒമാനും ഇടയിലുള്ള, വെറും 33 കിലോമീറ്റർ മാത്രം വീതിയുള്ള ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ആഗോള ഊർജ്ജ വിതരണത്തിൽ ഈ പാതയ്ക്കുള്ള പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്.

ഇന്ത്യയ്ക്കും ചൈനയ്ക്കും ഏകദേശം 50 ദിവസത്തേക്കുള്ള തന്ത്രപ്രധാനമായ എണ്ണ ശേഖരം (Strategic reserves) ഉണ്ടെങ്കിലും, പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന വിലക്കയറ്റത്തിൽ നിന്ന് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ പൂർണ്ണമായി സംരക്ഷിക്കാൻ ഇതിന് കഴിയില്ലെന്ന് സീബർ പറഞ്ഞു.

തായ്‌ലൻഡ്, സിംഗപ്പൂർ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ഊർജ്ജത്തിന്റെ 20-25 ശതമാനവും ഗൾഫിനെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. പാകിസ്ഥാനും ഇറക്കുമതിയെ വലിയ തോതിൽ ആശ്രയിക്കുന്നു. ഈ രാജ്യങ്ങളിൽ പലതിനും ഏതാനും ദിവസത്തേക്കുള്ള ശേഖരം മാത്രമേയുള്ളൂവെന്നും സീബർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

എണ്ണവില കുതിക്കുന്നു

പശ്ചിമേഷ്യൻ സംഘർഷം എണ്ണ വിപണിയെ വല്ലാതെ ഉലച്ചിട്ടുണ്ട്. മാർച്ച് 9-ഓടെ ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില ബാരലിന് 120 ഡോളറിലേക്ക് ഉയർന്നു. 2022-ലെ റഷ്യ-ഉക്രെയ്ൻ അധിനിവേശത്തിന് ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും ഉയർന്ന നിരക്കാണിത്. ഈ പ്രതിസന്ധിക്ക് മുമ്പ്, 2026-ൽ എണ്ണവില ശരാശരി 60 ഡോളറിൽ നിൽക്കുമെന്നായിരുന്നു 'റൈസ്റ്റാഡ് എനർജി' (Rystad Energy) കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ എല്ലാം മാറിമറിഞ്ഞു.

യുദ്ധം രണ്ട് മാസം നീണ്ടുനിൽക്കുകയും ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് മാർച്ച് അവസാനത്തോടെ തുറക്കുകയും ചെയ്താൽ ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ വില 110 ഡോളറിന് മുകളിൽ പോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് റൈസ്റ്റാഡ് വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ യുദ്ധം നാല് മാസം നീളുകയാണെങ്കിൽ മെയ് മാസത്തോടെ വില 135 ഡോളറിൽ എത്തിയേക്കാം.

മറ്റ് ചില വിശകലന വിദഗ്ധരുടെ മുന്നറിയിപ്പ് ഇതിലും ഭയാനകമാണ്. സംഘർഷം ജൂൺ വരെ നീളുകയും ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടഞ്ഞുതന്നെ കിടക്കുകയും ചെയ്താൽ എണ്ണവില ബാരലിന് 200 ഡോളറിലെത്തിയേക്കാമെന്ന് മാക്വാരി ഗ്രൂപ്പ് (Macquarie Group) പറയുന്നു.

ഇറാനിയൻ ഊർജ്ജ നിലയങ്ങൾക്ക് മേലുള്ള ആക്രമണം പത്ത് ദിവസത്തേക്ക് നിർത്തിവെക്കാൻ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് തീരുമാനിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് മാർച്ച് 27-ന് വിലയിൽ നേരിയ കുറവുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും വിപണി ഇപ്പോഴും അസ്ഥിരമാണ്. ഫെബ്രുവരി 28-ന് ഇറാനിലെ ആക്രമണങ്ങൾ തുടങ്ങിയതിന് ശേഷം എണ്ണവിലയിൽ ഏകദേശം 40 മുതൽ 48 ശതമാനം വരെ വർദ്ധനവാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്.

ഈ യുദ്ധം മൂലം പ്രതിദിനം 11 ദശലക്ഷം ബാരൽ എണ്ണയുടെ കുറവാണ് ആഗോള വിപണിയിൽ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത്. 1970-കളിലെ എണ്ണ പ്രതിസന്ധിയെക്കാളും റഷ്യ-ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തെക്കാളും കടുത്തതാണ് ഈ സാഹചര്യമെന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ഊർജ്ജ ഏജൻസി (IEA) വിശേഷിപ്പിച്ചു. വിപണി സുസ്ഥിരമാക്കാൻ തങ്ങളുടെ ശേഖരത്തിൽ നിന്ന് 400 ദശലക്ഷം ബാരൽ എണ്ണ പുറത്തിറക്കാൻ ഏജൻസി അനുമതി നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

ലോകത്തെ എണ്ണ-വാതക വ്യാപാരത്തിന്റെ 20 ശതമാനത്തോളം കടന്നുപോകുന്ന ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള യാത്രയ്ക്ക് ഫീസ് ഏർപ്പെടുത്താൻ ഇറാൻ ആലോചിക്കുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഗൾഫിലെ എണ്ണ നിലയങ്ങൾക്ക് നേരെയുള്ള ഏതൊരു ആക്രമണവും പ്രതിസന്ധി ഇരട്ടിയാക്കും.

ഊർജ്ജ മാറ്റവും പാചകവാതക പ്രതിസന്ധിയും

ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നതിന്റെ ദോഷഫലങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഈ പ്രതിസന്ധി വീണ്ടും ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറന്നു. പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജത്തിലേക്ക് (Renewable energy) മാറേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ആൻഡ്രിയാസ് സീബർ പറഞ്ഞു. സ്പെയിൻ പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജത്തിന്റെ പങ്ക് കൂടുതലായതിനാൽ അവിടെ വിലക്കയറ്റം കുറവായിരുന്നു.

ഇന്ത്യയിൽ ഈ പ്രതിസന്ധി ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിക്കുന്നത് പാചകവാതക മേഖലയെയാണ്. 2026 ഫെബ്രുവരിയിലെ ഐ.ഐ.എസ്.ഡി (IISD) റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, ഇന്ത്യയുടെ പാചകവാതക വിപ്ലവം ഇപ്പോഴും എൽ.പി.ജി (LPG), പി.എൻ.ജി (PNG) തുടങ്ങിയ ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ എൽ.പി.ജി ഉപയോഗം 2011-12 കാലയളവിലെ 15 ദശലക്ഷം ടണ്ണിൽ നിന്ന് 2024-25-ൽ 31 ദശലക്ഷം ടണ്ണായി ഉയർന്നു. ഇതിന്റെ 93 ശതമാനവും ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നതാണ്.

എൽ.പി.ജിയെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ ഊർജ്ജ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. നഗരങ്ങളിൽ ഇലക്ട്രിക് കുക്കിംഗും ഗ്രാമങ്ങളിൽ ബയോഗ്യാസ് അധിഷ്ഠിത രീതികളും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണമെന്നാണ് നിർദ്ദേശം. നിലവിൽ നഗരങ്ങളിൽ പത്ത് ശതമാനവും ഗ്രാമങ്ങളിൽ മൂന്ന് ശതമാനവും വീടുകൾ മാത്രമാണ് ഇലക്ട്രിക് കുക്കിംഗ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഉപകരണം വാങ്ങാനുള്ള ഉയർന്ന ചിലവും വൈദ്യുതി തടസ്സവുമാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന തടസ്സങ്ങൾ.

ഗതാഗതം, പാചകം, വ്യവസായം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വൈദ്യുതിയുടെ ഉപയോഗം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നത് ഭൗമരാഷ്ട്രീയ തടസ്സങ്ങളിൽ നിന്ന് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗ്ഗമാണെന്ന് വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. സൗരോർജ്ജം പോലുള്ള ആഭ്യന്തര സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്ന് വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നത് ഇറക്കുമതിയിലുള്ള ആശ്രിതത്വം കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുമെന്ന് ഇന്റർനാഷണൽ സോളാർ അലയൻസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ ആശിഷ് ഖന്ന പറഞ്ഞു.

(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ്: സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)