ഇന്ത്യൻ വ്യവസായ മേഖലയിൽ വിപ്ലവം കുറിക്കാൻ ഗ്രീൻ മെഥനോൾ; ഹരിത ടാക്സോണമിയിൽ നിർണ്ണായക ചുവടുവെപ്പ്

2026 ഫെബ്രുവരി 27-ന് കേന്ദ്ര പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ മന്ത്രാലയം (MNRE) ഇന്ത്യയിലെ 'ഗ്രീൻ മെഥനോളി'നുള്ള ഔദ്യോഗിക നിർവചനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഇതിനു പിന്നാലെ രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ ഗ്രീൻ മെഥനോൾ ബങ്കറിംഗ് സൗകര്യത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനവും, നാഷണൽ ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ മിഷന്റെ ഭാഗമായുള്ള 'ഗ്രീൻ മെഥനോൾ ഉൽപ്പാദനവും വിതരണവും' സംബന്ധിച്ച ടെൻഡർ കരട് രേഖയുടെ പ്രകാശനവും നടന്നു. ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജനിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനത്തിനായുള്ള സ്ട്രാറ്റജിക് ഇന്റർവെൻഷൻസ് (SIGHT) പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി സോളാർ എനർജി കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (SECI) ആണ് ഈ ടെൻഡർ പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ആഭ്യന്തരമായി ഗ്രീൻ മെഥനോൾ ഉൽപ്പാദനവും വിതരണവും സുഗമമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഘട്ടമാണിത്.

ഇന്ത്യ ഗ്രീൻ മെഥനോളിനെ നിർവചിക്കുന്നു

പെയിന്റ്, റെസിൻ, സോൾവെന്റ് എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണം, കെമിക്കൽ പ്രോസസിംഗ്, ഇന്ധന മിശ്രിതം എന്നിങ്ങനെ വിവിധ വ്യവസായ മേഖലകളിൽ മെഥനോൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ, കെമിക്കൽ മേഖലകളാണ് മെഥനോളിന്റെ പ്രധാന ഉപഭോക്താക്കൾ.

പരമ്പരാഗതമായി ഹൈഡ്രജൻ ($H_2$), കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ് ($CO_2$), കാർബൺ മോണോക്സൈഡ് ($CO$) എന്നിവയുടെ മിശ്രിതമായ സിംഗാസ് (syngas) ഉപയോഗിച്ചാണ് മെഥനോൾ നിർമ്മിക്കുന്നത്. സിംഗാസിലെ കാർബൺ ഘടകങ്ങൾക്കായി കൽക്കരിയും പ്രകൃതിവാതകവുമാണ് അസംസ്‌കൃത വസ്തുക്കളായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇത്തരത്തിൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന മെഥനോൾ ഉയർന്ന കാർബൺ പുറന്തള്ളലിന് (1.46 kg $CO_2$eq/t മുതൽ 3.95 kg $CO_2$eq/t വരെ) കാരണമാകുന്നു. ഇതിനെയാണ് 'ഗ്രേ മെഥനോൾ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. എന്നാൽ MNRE-യുടെ പുതിയ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശ പ്രകാരം, ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപ്പാദനം, മെഥനോൾ സിന്തസിസ്, ശുദ്ധീകരണം, ഓൺ-സൈറ്റ് സംഭരണം എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പ്രക്രിയകളിൽ നിന്നുള്ള കാർബൺ പുറന്തള്ളൽ ഒരു കിലോഗ്രാം മെഥനോളിന് 0.44 കിലോഗ്രാം കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിന് തുല്യമായ അളവിൽ ($0.44 \text{ kg } CO_2 \text{ eq/kg } CH_3OH$) കൂടാൻ പാടില്ല. ഈ അളവ് മുൻപത്തെ 12 മാസത്തെ ശരാശരിയായിട്ടാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. കൂടാതെ, മെഥനോൾ നിർമ്മാണ പ്രക്രിയയിൽ കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ് ജൈവ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നോ (biogenic sources), അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്ന് നേരിട്ടോ (Direct Air Capture), അല്ലെങ്കിൽ നിലവിലുള്ള വ്യവസായ ശാലകളിൽ നിന്നോ ശേഖരിക്കണമെന്നും പ്രാഥമിക ഇന്ധനമായി ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗിക്കണമെന്നും നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ ഔദ്യോഗിക നിർവചനം വന്നതോടെ പദ്ധതി വികസിപ്പിക്കുന്നവർക്കും നിക്ഷേപകർക്കും വ്യാവസായിക ഉപഭോക്താക്കൾക്കും നിയമപരമായ വ്യക്തത കൈവന്നിരിക്കുകയാണ്.

ഗ്രീൻ മെഥനോളിന്റെ വളർന്നുവരുന്ന പങ്ക്

ആഗോളതലത്തിൽ വിവിധ വ്യവസായ മേഖലകൾ തങ്ങളുടെ ഉൽപ്പാദനവും സേവനങ്ങളും കാർബൺ വിമുക്തമാക്കാനുള്ള (decarbonise) വഴികൾ തേടിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. കെമിക്കൽ അസംസ്‌കൃത വസ്തുവായും ബദൽ ഇന്ധനമായും ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന മികച്ചൊരു ഓപ്ഷനാണ് ഗ്രീൻ മെഥനോൾ.

ഗ്രീൻ മെഥനോൾ ടെൻഡർ കരട് രേഖയുടെ പ്രസിദ്ധീകരണം ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ, പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ ഉൽപ്പാദനം, ഇലക്ട്രോലൈസർ നിർമ്മാണം, കാർബൺ ക്യാപ്‌ചർ ആൻഡ് യൂട്ടിലൈസേഷൻ (CCUS) സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, സംഭരണ സൗകര്യങ്ങൾ, ലോജിസ്റ്റിക് ശൃംഖലകൾ തുടങ്ങി ഹരിത സാങ്കേതികവിദ്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മൂല്യശൃംഖലയിലെ നിക്ഷേപകർക്കിടയിൽ വലിയ ആത്മവിശ്വാസം പകരും.

സെന്റർ ഫോർ സയൻസ് ആൻഡ് എൻവയോൺമെന്റിലെ (CSE) പ്രോഗ്രാം മാനേജർ പാർത്ഥ് കുമാർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, "ഇന്ത്യയിലെ ഗ്രീൻ മെഥനോൾ മേഖലയിലുണ്ടായ ഈ പുതിയ സംഭവവികാസങ്ങൾ വിവിധ മേഖലകളിലുടനീളമുള്ള രാജ്യത്തിന്റെ ഹരിത ടാക്സോണമി (green taxonomy) മുന്നേറ്റത്തിന് നിർണ്ണായകമായ ഒരു കൂട്ടിച്ചേർക്കലാണ്." ഗ്രീൻ മെഥനോൾ ഉൽപ്പാദനം വൻതോതിൽ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന്, അതിന്റെ ആവശ്യകത (demand) സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥ ഒരേസമയം വികസിപ്പിക്കേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

രാജ്യത്തെ ആദ്യ ഗ്രീൻ മെഥനോൾ സൗകര്യം

കപ്പൽ ഗതാഗത മേഖലയിൽ നിന്നുള്ള ഹരിതഗൃഹ വാതക (GHG) പുറന്തള്ളൽ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഗവൺമെന്റുകൾ കർശനമായ പരിസ്ഥിതി നിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കി വരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഹെവി ഫ്യൂവൽ ഓയിലിന് (HFO) പകരം ശുദ്ധമായ ഇന്ധനങ്ങൾക്കായുള്ള ആവശ്യകത വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഹെവി ഫ്യൂവൽ ഓയിലിന് പകരമായി നിലവിൽ ലഭ്യമായ ഏറ്റവും മികച്ച ഹരിത ബദലുകളിൽ ഒന്നാണ് ഗ്രീൻ മെഥനോൾ. സമുദ്രയാനങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മെഥനോൾ എൻജിൻ സാങ്കേതികവിദ്യ ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. തങ്ങളുടെ ഹരിത പരിവർത്തന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി അന്താരാഷ്ട്ര ഷിപ്പിംഗ് കമ്പനികൾ മെഥനോൾ ഇന്ധനമായി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന കപ്പലുകൾക്കായി ഓർഡർ നൽകാനും അവ വിന്യസിക്കാനും ഇതിനോടകം തന്നെ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

2026 ഏപ്രിൽ 2-ന് ഗുജറാത്തിലെ കണ്ട്ലയിലുള്ള ദീൻദയാൽ പോർട്ട് അതോറിറ്റി (DPA), കപ്പലുകളിലേക്ക് മെഥനോൾ നിറയ്ക്കുന്ന (shore-to-ship methanol bunkering) പരീക്ഷണം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കി. അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തന മാനദണ്ഡങ്ങളുടെയും കാര്യക്ഷമത ഈ നീക്കത്തിലൂടെ വിജയകരമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടു. രാജ്യത്ത് ഇത്തരത്തിലുള്ള ആദ്യത്തെ പദ്ധതിയാണിത്. 2028-29 കാലയളവോടെ ഗ്രീൻ മെഥനോളിന്റെ ആവശ്യം പ്രതിവർഷം 500,000 ടണ്ണിലെത്തുമെന്ന് തുറമുഖ, കപ്പൽ ഗതാഗത, ജലപാത മന്ത്രാലയം (MoPSW) പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. രാജ്യത്തെ ആകെയുള്ള 251 തുറമുഖങ്ങളിലും നിലവിൽ പ്രവർത്തനസജ്ജമായ 12 പ്രധാന തുറമുഖങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ മാത്രമുള്ള കണക്കാണിത്. വരും വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയുടെ മാരിടൈം മേഖലയിൽ ഗ്രീൻ മെഥനോളിന്റെ ആവശ്യകത എത്രത്തോളം വർദ്ധിക്കുമെന്നതിന്റെ സൂചനയാണിത്.

ആഭ്യന്തര ഗ്രീൻ മെഥനോൾ ആവാസവ്യവസ്ഥ കെട്ടിപ്പടുക്കൽ

ബന്ധപ്പെട്ട പങ്കാളികളുമായി നടത്തുന്ന ഈ കൂടിയാലോചനകൾ (Stakeholder consultation), ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ കാർബൺ വിമുക്തമാക്കുന്നതിനുള്ള വിശാലമായ നയസമീപനത്തെയാണ് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്. എങ്കിലും, ഗ്രീൻ മെഥനോളിന്റെ വൻതോതിലുള്ള വിന്യാസം പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജത്തിന്റെ ഉൽപ്പാദനച്ചെലവ്, ഇലക്ട്രോലൈസറുകളുടെ വില, ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജന്റെ ലഭ്യത, കാർബൺ ക്യാപ്‌ചർ ആൻഡ് യൂട്ടിലൈസേഷൻ (CCUS) സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വാണിജ്യപരമായ സന്നദ്ധത തുടങ്ങി വിവിധ സാമ്പത്തിക-സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.

ഗ്രീൻ മെഥനോൾ ഒരു സമുദ്ര ഇന്ധനമായും (marine fuel), കുറഞ്ഞ കാർബൺ പുറന്തള്ളുന്ന വ്യാവസായിക അസംസ്‌കൃത വസ്തുവായും (low carbon industrial feedstock) ഇന്ന് കൂടുതലായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങൾക്ക് പകരമുള്ള വഴികൾ വ്യവസായങ്ങൾ ആലോചിക്കുമ്പോൾ, ഇന്ത്യയുടെ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന നയരൂപീകരണങ്ങളും സംഭരണ നടപടികളും വരും ഭാവിയിൽ ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിന്റെയും വേഗത നിർണ്ണയിക്കും.

(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ്: സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)