മിച്ചമുള്ള വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ച് ബീഹാറിൽ 12 ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ വരെ സ്ഥാപിക്കാം: റിപ്പോർട്ട്

'വൺ ട്രില്യൺ ബീഹാർ' പുറത്തുവിട്ട നയരേഖ പ്രകാരം, പുതിയ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ ആവശ്യമില്ലാതെ തന്നെ ബീഹാറിലെ നിലവിലുള്ള മിച്ച വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ച് 9 മുതൽ 12 വരെ ഇടത്തരം ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ സംസ്ഥാനത്തിന് സാധിക്കും. കോൺഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ഇൻഡസ്ട്രി (CII), എനർജിവ വെഞ്ചേഴ്‌സ് എന്നിവയുമായി നടത്തിയ കൂടിയാലോചനകളിലൂടെ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഒരു സ്വതന്ത്ര ഗവേഷണ കൂട്ടായ്മയാണ് 'വൺ ട്രില്യൺ ബീഹാർ'.

ഈ നയരേഖ പ്രകാരം ബീഹാർ, ജാർഖണ്ഡ്, ഒഡീഷ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടുന്ന കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിൽ ഇന്ത്യയിലെ ജനസംഖ്യയുടെ നാലിലൊന്നിലധികം ഉണ്ടെങ്കിലും രാജ്യത്തെ ഡാറ്റാ സെന്റർ ശേഷിയുടെ 3 ശതമാനത്തിൽ താഴെ മാത്രമാണുള്ളത്. ബീഹാറിലെ മിച്ച വൈദ്യുതി, കുറഞ്ഞ പ്രവർത്തനച്ചെലവ്, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ ലക്ഷ്യങ്ങൾ എന്നിവ കാരണം ഈ കുറവ് നികത്താൻ സംസ്ഥാനത്തിന് മികച്ച സാധ്യതകളുണ്ട്. നിലവിൽ സംസ്ഥാനത്ത് വലിയ തോതിലുള്ള ഹൈപ്പർസ്കെയിൽ (hyperscale) അല്ലെങ്കിൽ കൊലൊക്കേഷൻ (colocation) ഡാറ്റാ സെന്റർ ക്ലസ്റ്ററുകൾ ഒന്നുമില്ല.

"ബീഹാർ അപൂർവ്വമായൊരു മാറ്റത്തിന്റെ ഘട്ടത്തിലാണ്. മിച്ചമുള്ള വൈദ്യുതിയും മറ്റ് അവസരങ്ങൾ തേടി നമ്മുടെ ജനങ്ങളെയും നമ്മൾ ഇപ്പോഴും പുറത്തേക്ക് കയറ്റി അയച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്," വൺ ട്രില്യൺ ബീഹാറിലെ ഓണററി ഫെലോ ആയ മണി ഭൂഷൺ ഝാ പറഞ്ഞു. "ഇതിന് നേർവിപരീതമായി പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ഒരു പാതയാണ് ഈ റിപ്പോർട്ട് കാണിക്കുന്നത്: ബീഹാറിന്റെ സ്വന്തം 'ആർ.ഇ പോളിസി 2025' (RE Policy 2025) പ്രകാരമുള്ള ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജം ഉപയോഗിച്ച് ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ ബീഹാറിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക."

ഹരിത ഊർജ്ജത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഡാറ്റാ സെന്റർ ഇക്കോസിസ്റ്റം എന്നത് വെറുമൊരു ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ കഥ മാത്രമല്ല, അതൊരു ഉപജീവനത്തിന്റെ, സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുടെ കഥയാണ് - അതോടൊപ്പം ഇന്ത്യയുടെ എ.ഐ (AI), ഡാറ്റാ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ചർച്ചകളിൽ ബീഹാറിനും സ്ഥാനമുണ്ടെന്ന പ്രഖ്യാപനവുമാണെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. "ഇത് യാഥാർത്ഥ്യമാക്കണമെങ്കിൽ നിക്ഷേപങ്ങളുടെ വേഗതയ്‌ക്കൊപ്പം നീങ്ങാൻ കഴിയുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്: 90 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അനുമതി നൽകുന്ന സിംഗിൾ വിൻഡോ ക്ലിയറൻസ്, സ്വന്തം ഡിജിറ്റൽ ഭാവിയുടെ ആദ്യ ഉപഭോക്താവാകാൻ തയ്യാറുള്ള സർക്കാർ, ബീഹാറിനായി ഇവിടെത്തന്നെ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്ന ഒരു തൊഴിൽ സേന എന്നിവ ഇതിന് ആവശ്യമാണ്."

2022-23 വർഷത്തിൽ ബീഹാർ 3,986 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റ് മിച്ച വൈദ്യുതി രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു, ഇത് ശരാശരി 455 മെഗാവാട്ട് (MW) അധിക ഉൽപ്പാദന ശേഷിക്ക് തുല്യമാണ്. 2017-18 മുതൽ നിലവിലുള്ള വൈദ്യുതി ശേഷി ഏകദേശം ഇരട്ടിയായി വർദ്ധിച്ച് 2024 ജൂണോടെ 9,510 മെഗാവാട്ടിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്. മുംബൈയേക്കാൾ 25-30 ശതമാനം കുറവായിരിക്കുമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന വ്യവസായ വൈദ്യുതി നിരക്കുകളും, 2029-30 ഓടെ 6.1 ജിഗാവാട്ട് അവർ (GWh) എനർജി സ്റ്റോറേജോട് കൂടിയ 23.97 ജിഗാവാട്ട് (GW) പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ ലക്ഷ്യവും ഒത്തുചേരുമ്പോൾ കോർപ്പറേറ്റുകൾ, സർക്കാർ ക്ലൗഡ്, ഡിസാസ്റ്റർ റിക്കവറി, മറ്റ് ലേറ്റൻസി സഹിഷ്ണുതയുള്ള (latency-tolerant) ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ എന്നിവയ്‌ക്കായുള്ള മികച്ചൊരു ടിയർ-ടു (tier-two) ഡാറ്റാ സെന്റർ കേന്ദ്രമായി മാറാൻ ബീഹാറിന് കഴിയും.

സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പൊതുവായ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും ഈ വാദത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. ബീഹാറിന്റെ മൊത്തം സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനം (GSDP) 2011-12 ലെ 2.47 ലക്ഷം കോടി രൂപയിൽ നിന്ന് 2023-24 ൽ 8.54 ലക്ഷം കോടി രൂപയായി വർദ്ധിച്ചു. അതേസമയം സേവന മേഖല ഇപ്പോൾ സംസ്ഥാന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ 59 ശതമാനത്തോളം സംഭാവന ചെയ്യുന്നുണ്ട്.

2030-ഓടെ 50 മെഗാവാട്ട് ഡാറ്റാ സെന്റർ ശേഷിയോടെ ആരംഭിച്ച്, 2035-ൽ അത് 200 മെഗാവാട്ടായും 2047-ൽ 800 മെഗാവാട്ടായും ഘട്ടങ്ങളായി വ്യാപിപ്പിക്കാനാണ് റിപ്പോർട്ട് നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഈ സമയപരിധി, ഇന്ത്യൻ ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ വഴി പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിദേശ ക്ലൗഡ് പ്രൊവൈഡർമാർക്ക് ലഭ്യമാകുന്ന കേന്ദ്ര ബജറ്റ് 2026-27 ലെ ടാക്സ് ഹോളിഡേ (നികുതി ഇളവ്) ആനുകൂല്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതാണ്.

ഭൂകമ്പ സാധ്യത താരതമ്യേന കുറവായതിനാൽ പ്രാരംഭ നിക്ഷേപങ്ങൾക്കായി ഗയയെയാണ് മുൻഗണനാ കേന്ദ്രമായി തിരഞ്ഞടുത്തിരിക്കുന്നത്. ഭൂകമ്പ പ്രതിരോധ രൂപകൽപ്പന മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി പട്നയും അനുയോജ്യമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ മുസാഫർപൂരിൽ ഭൂകമ്പ, പ്രളയ സാധ്യതകൾ കൂടുതലായതിനാൽ എഡ്ജ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗിനും (edge computing) ഡിസാസ്റ്റർ റിക്കവറിക്കും മാത്രമേ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നുള്ളൂ. പിന്നീടുള്ള ഘട്ടങ്ങളിൽ ഇത് ബെഗുസരായ്, ഭാഗൽപൂർ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കാം.

200 മെഗാവാട്ട് ശേഷിയുള്ള ഒരു ഇക്കോസിസ്റ്റത്തിന് 2035-ഓടെ നിർമ്മാണം, പ്രവർത്തനം, പിന്തുണാ സേവനങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ വ്യവസായങ്ങൾ എന്നിവയിലുടനീളം ഏകദേശം 4 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ നിക്ഷേപം ആകർഷിക്കാനും 51,500 തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനും കഴിയും. എന്നിരുന്നാലും, ഇതിൽ ഏകദേശം 2,000-2,500 എണ്ണം മാത്രമായിരിക്കും നേരിട്ടുള്ള ഡാറ്റാ സെന്റർ ജോലികൾ. ഭൂരിഭാഗം തൊഴിലവസരങ്ങളും ഗ്ലോബൽ കാപ്പബിലിറ്റി സെന്ററുകളിൽ നിന്നും (GCC) അനുബന്ധ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ കണ്ട് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റ് ഡിജിറ്റൽ ബിസിനസുകളിൽ നിന്നുമായിരിക്കും ലഭിക്കുകയെന്ന് റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

എങ്കിലും, സ്വകാര്യ നിക്ഷേപം ആകർഷിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ബീഹാറിന് മുന്നിൽ നിരവധി തടസ്സങ്ങൾ ബാക്കിയുണ്ട്.

മിച്ചം വൈദ്യുതി ഉണ്ടെങ്കിലും, വലിയ വ്യവസായ ലോഡുകളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി പ്രസരണ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ (transmission infrastructure) ശക്തിപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഭാവിയിലെ ഡാറ്റാ സെന്റർ ക്ലസ്റ്ററുകൾക്കായി പ്രത്യേക സബ്‌സ്റ്റേഷനുകളും സബ് ട്രാൻസ്മിഷൻ നെറ്റ്‌വർക്കുകളും വികസിപ്പിക്കാൻ റിപ്പോർട്ട് ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.

ഡിജിറ്റൽ കണക്റ്റിവിറ്റിയാണ് മറ്റൊരു വെല്ലുവിളി. ബീഹാറിൽ സബ്‌മറൈൻ കേബിൾ ലാൻഡിംഗ് സ്റ്റേഷൻ ഇല്ലാത്തതിനാൽ പട്ന, ഗയ, മുസാഫർപൂർ, ബെഗുസരായ് എന്നിവയെ കൊൽക്കത്തയിലെ കേബിൾ ഗേറ്റ്‌വേയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സർക്കാർ പിന്തുണയുള്ള 'ഡാർക്ക്-ഫൈബർ റിംഗ്' (dark-fibre ring) റിപ്പോർട്ട് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഏകദേശം 400-500 കോടി രൂപ ചിലവ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ഈ നെറ്റ്‌വർക്ക് കോർപ്പറേറ്റ് വർക്ക് ലോഡുകൾക്കും ഡിസാസ്റ്റർ റിക്കവറി സേവനങ്ങൾക്കും അനുയോജ്യമായ ലേറ്റൻസി (വേഗത) നൽകും.

സംസ്ഥാനത്ത് പ്രത്യേക ഡാറ്റാ സെന്റർ തൊഴിൽ സേനയുടെ കുറവുമുണ്ട്. ഇത് പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഐ.ഐ.ടി പട്നയിലോ (IIT Patna) നീയലിറ്റ് പട്നയിലോ (NIELIT Patna) ഒരു സെന്റർ ഓഫ് എക്സലൻസ് സ്ഥാപിക്കാൻ റിപ്പോർട്ട് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. തുടക്കത്തിൽ നിലവിലുള്ള വിപണികളിൽ നിന്നുള്ള പരിചയസമ്പന്നരായ പ്രൊഫഷണലുകളുടെ പിന്തുണയോടെ പ്രാദേശിക പ്രതിഭകളെ ഇതിനായി പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കാവുന്നതാണ്.

വെള്ളത്തിന്റെ ലഭ്യതയാണ് മറ്റൊരു ആശങ്ക. ഭൂഗർഭജലത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നതിന് പകരം, ശുദ്ധജല ഉപഭോഗം കുറയ്ക്കുന്നതിനായി മലിനജല ശുദ്ധീകരണ പ്ലാന്റുകളിൽ നിന്നുള്ള സംസ്കരിച്ച വെള്ളം ഉപയോഗിക്കുന്ന 'ക്ലോസ്ഡ്-ലൂപ്പ് കൂളിംഗ് സിസ്റ്റം' (closed-loop cooling systems) നിർബന്ധമാക്കാൻ റിപ്പോർട്ട് ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.

ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും വലിയ തടസ്സം ഡിമാൻഡ് (ആവശ്യകത) ഇല്ലായ്മയാണ്. ബീഹാറിൽ നിലവിൽ കാര്യമായ ഗ്ലോബൽ കാപ്പബിലിറ്റി സെന്റർ (GCC) ഇക്കോസിസ്റ്റം ഇല്ല എന്നത് സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരെ ആകർഷിക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടിലാക്കുന്നു. ഇത് മറികടക്കാൻ, ഭൂമി രേഖകൾ, വൈദ്യുതി ബില്ലിംഗ്, ആരോഗ്യ ഡാറ്റാബേസുകൾ, ജീവിക (JEEViKA) പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പൊതു ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ ബീഹാർ അധിഷ്ഠിത സൗകര്യങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റിക്കൊണ്ട് സംസ്ഥാന സർക്കാർ തന്നെ ഇതിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന ഉപഭോക്താവാകാൻ റിപ്പോർട്ട് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇത്തരം ഉറപ്പായ ഡിമാൻഡ് നിക്ഷേപകരുടെ ആത്മവിശ്വാസം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും സംസ്ഥാനത്തെ ആദ്യത്തെ വൻകിട ഡാറ്റാ സെന്റർ ഇക്കോസിസ്റ്റം സ്ഥാപിക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യും.

ഒൻപത് നയപരമായ ശുപാർശകൾ

സംസ്ഥാന സർക്കാരിനായി ഒൻപത് നിർദ്ദിഷ്ട നയ ഘടകങ്ങൾ ഈ നയരേഖ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നുണ്ട്. ഡാറ്റാ സെന്റർ-ക്ലൗഡ് സേവനങ്ങൾക്കായി പ്രത്യേക നയം, 90 ദിവസത്തെ അനുമതി ഉറപ്പുനൽകുന്ന സിംഗിൾ വിൻഡോ ക്ലിയറൻസ് സിസ്റ്റം, ടിയർ III / IV സൗകര്യങ്ങൾക്കായി ഒരു പ്രോജക്റ്റിന് പരമാവധി 50 കോടി രൂപ വരെ മൂലധന സബ്‌സിഡി, വൻകിട നിക്ഷേപങ്ങൾക്ക് യൂണിറ്റിന് 5.50-6.00 രൂപ നിരക്കിലുള്ള മുൻഗണനാ വൈദ്യുതി നിരക്ക്, പകൽ സമയത്തെ സൗരോർജ്ജ ഉൽപ്പാദനത്തിന് പകരമായി രാത്രികാല ഉപഭോഗം നികത്താൻ ഓപ്പറേറ്റർമാരെ അനുവദിക്കുന്ന പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ ബാങ്കിംഗ് വ്യവസ്ഥകൾ, ബീഹാർ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ഏരിയ ഡെവലപ്‌മെന്റ് അതോറിറ്റിയുടെ (BIADA) നേതൃത്വത്തിലുള്ള 200-500 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുള്ള പ്രത്യേക ഡാറ്റാ സെന്റർ സോണുകൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ മൂലധന സബ്‌സിഡി ഘടകത്തിന് മാത്രമേ കാര്യമായ നേരിട്ടുള്ള ചിലവ് ആവശ്യമുള്ളൂവെന്നും, ബാക്കിയുള്ളവ വലിയ സാമ്പത്തിക ചിലവുകൾക്ക് പകരം സ്ഥാപനപരമായ സന്നദ്ധതയിലൂടെയും ഭൂവിനിയോഗ ആസൂത്രണത്തിലൂടെയും നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിയുന്നവയാണെന്നും റിപ്പോർട്ട് ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.

(പരിഭാഷ, എഡിറ്റിംഗ് സുരേന്ദ്രൻ കണ്ണൂർ)