ഇന്ത്യയുടെ കാർഷിക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിൽ കന്നുകാലി, മത്സ്യബന്ധന മേഖലകളുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പങ്ക് തിരിച്ചറിഞ്ഞുകൊണ്ട് 2026-27 ലെ കേന്ദ്ര ബജറ്റ്, ഈ മേഖലകൾക്ക് ശക്തമായ ഊന്നൽ നൽകി. ഈ മുൻഗണന കണക്കിലെടുത്ത്, മൃഗസംരക്ഷണത്തിനുള്ള വിഹിതം 26.7 ശതമാനമായി ഗണ്യമായി ഉയർത്തി. ഒപ്പം ഉൽപ്പാദനക്ഷമത, തൊഴിലവസരങ്ങൾ, കയറ്റുമതി എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള പുതിയ നടപടികളും പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കേന്ദ്ര ഫിഷറീസ്, മൃഗസംരക്ഷണം, ക്ഷീരവികസന മന്ത്രാലയത്തിനുള്ള ആകെ ബജറ്റ് വിഹിതം 8,915.26 കോടി രൂപയാണ്. 2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ കാർഷിക മേഖല 4.6 ശതമാനം വളർച്ച കൈവരിച്ചതായും, പരമ്പരാഗത വിളകൃഷിയേക്കാൾ ഉപരിയായി കന്നുകാലി, മത്സ്യബന്ധന മേഖലകളാണ് ഈ വളർച്ചയ്ക്ക് പ്രധാന കാരണമായതെന്നും 2025-2026 ലെ സാമ്പത്തിക സർവേ (Economic Survey) വ്യക്തമാക്കുന്നു.
കർഷകരുടെ വരുമാനത്തിന്റെ ഏകദേശം 16 ശതമാനം ഇപ്പോൾ കന്നുകാലി വളർത്തലിൽ നിന്നാണെന്നും, ദരിദ്രരും നാമമാത്രരുമായ കർഷകർക്ക് ഇത് വലിയ ആശ്വാസമാണെന്നും ബജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ധനമന്ത്രി നിർമല സീതാരാമൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. വെറ്ററിനറി, ബ്രീഡിംഗ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, സ്വകാര്യ മേഖലയിൽ വെറ്ററിനറി കോളേജുകൾ, ആശുപത്രികൾ, ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് ലബോറട്ടറികൾ, ബ്രീഡിംഗ് സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് വായ്പാ അധിഷ്ഠിത മൂലധന സബ്സിഡി (loan-linked capital subsidy) സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
20,000-ത്തിലധികം വെറ്ററിനറി പ്രൊഫഷണലുകളെ ലഭ്യമാക്കുക എന്നതാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. ഇതിനായി ഇന്ത്യൻ, വിദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സഹകരണവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കും. "വെറ്ററിനറി പ്രൊഫഷണൽ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് സ്വാഗതാർഹമാണ്. ഇത് കർഷകർക്ക് ആവശ്യമായ സമയത്ത് വിദഗ്ദ്ധ ഉപദേശവും പിന്തുണയും ലഭിക്കാൻ സഹായിക്കും. കൂടാതെ, ഫാമുകളിലെ രോഗങ്ങൾ തടയാനും, പ്രത്യേകിച്ച് വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഫാമുകളിൽ ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ പോലുള്ള രാസവസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കാനും ഈ നീക്കം സഹായിക്കും," ഡൽഹി ആസ്ഥാനമായുള്ള സെന്റർ ഫോർ സയൻസ് ആൻഡ് എൻവയോൺമെന്റിലെ (CSE) സസ്റ്റൈനബിൾ ഫുഡ് സിസ്റ്റംസ് പ്രോഗ്രാം ഡയറക്ടർ, അമിത് ഖുറാന പറഞ്ഞു. ചെറുകിട കർഷകരുടെ ഉപജീവനമാർഗം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും പ്രാദേശിക പോഷകാഹാര ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും ഗ്രാമീണ കോഴിവളർത്തൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലും മെച്ചപ്പെട്ട വെറ്ററിനറി സംവിധാനങ്ങൾ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലും, നഗരപ്രാന്തങ്ങളിലും മികച്ച തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ, മൃഗസംരക്ഷണ മേഖലയ്ക്കായി ബജറ്റ്, വിവിധ തന്ത്രങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നു. ക്രെഡിറ്റ് ലിങ്ക്ഡ് സബ്സിഡികൾ, സംരംഭങ്ങളുടെ നവീകരണം, സംയോജിത ക്ഷീര-കോഴി-കന്നുകാലി മൂല്യശൃംഖലകളുടെ വികസനം, കർഷകരുടെ വിപണി സാധ്യതയും വിലപേശൽ ശേഷിയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ലൈവ്സ്റ്റോക്ക് ഫാർമർ പ്രൊഡ്യൂസർ ഓർഗനൈസേഷനുകളെ (FPOs) പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കൽ, എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
മത്സ്യബന്ധന മേഖലയ്ക്കും ബജറ്റിൽ അർഹമായ പരിഗണന ലഭിച്ചു. 500 ജലാശയങ്ങളും അമൃത് സരോവറുകളും വികസിപ്പിക്കാനും തീരദേശ മത്സ്യബന്ധന മൂല്യശൃംഖല ശക്തിപ്പെടുത്താനുമുള്ള പദ്ധതികൾ സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇടനിലക്കാരെ ഒഴിവാക്കി വരുമാനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ, വനിതാ ഗ്രൂപ്പുകൾ, ഫിഷ് എഫ്പിഒകൾ (Fish FPOs) എന്നിവരുമായി സഹകരിച്ച് വിപണി ബന്ധങ്ങൾ വിപുലീകരിക്കും.
കയറ്റുമതി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി, സമുദ്രോൽപ്പന്ന സംസ്കരണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന നിർദ്ദിഷ്ട ഇൻപുട്ടുകളുടെ (specified inputs) തീരുവ രഹിത ഇറക്കുമതി പരിധി, മുൻവർഷത്തെ കയറ്റുമതി വിറ്റുവരവിന്റെ 1 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 3 ശതമാനമായി ഉയർത്താൻ ബജറ്റ് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾക്ക് സമുദ്രാതിർത്തിക്കപ്പുറമുള്ള വിഭവങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്നതിന്, എക്സ്ക്ലൂസീവ് ഇക്കണോമിക് സോണിലും (EEZ) ഉൾക്കടലിലും ഇന്ത്യൻ കപ്പലുകൾ പിടിക്കുന്ന മത്സ്യങ്ങളെ നികുതിയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുമെന്ന് നിർമല സീതാരാമൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇത്തരം മത്സ്യങ്ങൾ വിദേശ തുറമുഖങ്ങളിൽ ഇറക്കുന്നത് കയറ്റുമതിയായി കണക്കാക്കും. ഇത് ആഴക്കടൽ മത്സ്യബന്ധനത്തിന് കൂടുതൽ പ്രോത്സാഹനം നൽകും. എന്നാൽ ഈ ആനുകൂല്യങ്ങൾ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നത് തടയാൻ കർശനമായ സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളും ഏർപ്പെടുത്തും.